Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Filosofía e ética de Bacharelato

O Saber Teórico

O saber teórico busca satisfacer a curiosidade humana sen pretender ningunha utilidade material. A teoría pura é un saber desinteresado que trata unicamente con conceptos abstractos, é dicir, exclusivamente mentais, e usa procedementos ou métodos especulativos.

Métodos Filosóficos

Método Intelectivo

Consiste no uso da razón para reflexionar sobre si mesma.

Método Hermenéutico

Consiste na lectura e comprensión de textos de filósofos anteriores, propoñéndose interpretalos e extraer información deles.

Divisións da Filosofía

Metafísica (Ontoloxía)

Estuda a realidade no seu conxunto.

Lóxica

Estudo das condicións que debe cumprir un razoamento para ser válido.

Teoría do Coñecemento

Gnoseoloxía: teoría filosófica sobre...

Filosofía Presocrática: Heráclito, Parménides e Anaxágoras

Heráclito: O Lume e o Cambio Constante

Para Heráclito, o arché é o lume. É o primeiro que diferencia a razón dos sentidos e tamén di que a natureza está cambiando constantemente. O lume é o que produce estes cambios constantes. Na natureza hai sempre unha loita de contrarios, pero hai unha harmonía entre contrarios producida pola razón. A maior parte das persoas non se preocupan por explicar os cambios da natureza e non saben o que é o logos, quen rexe os homes e o universo.

Parménides: A Verdade do Ser Inmutable

Parménides. A verdade consiste en saber que só existe o SER. Non existe o non-ser. O arché para el é o ser que é pensable. O non-ser non é pensable. Este...

Filosofía e os seus Problemas Fundamentais

A filosofía é un saber que non presupón nada verdadeiro. Todo o que abarca está baixo sospeita, porque non é dogmática (non ten crenzas indiscutibles). Ademais, é crítica, xulga todo o que ten que analizar, todo o que pensa e faino cun debate público.

Problemas Actuais da Filosofía

A actualidade cambia, é socioloxicamente distinta co tempo. Hoxe en día, o terrorismo, o desemprego, a crise, o cambio climático... son problemas actuais. A filosofía ten que buscar as causas éticas do problema.

A realidade é un problema: hai realidade social (construímos os seres humanos) e hai realidade física: aquilo que non ten que ser tal e como o percibimos.

A obxectividade é a teoría oposta ao subxectivismo...

Ética en Aristóteles

Aristóteles aborda a ética nas súas obras Ética a Nicómaco e Ética a Eudemo. Para el, o obxecto do home é a busca da mellor vida posible, que é a vida feliz. Pero, que é a felicidade e como se consegue?

• Se a felicidade fose un medio, ou dependese dun medio, caeríamos no relativismo. Aristóteles rexeita esta idea porque impediría unha ética universal. Cada individuo respondería de forma diferente: diñeiro, fama, poder, saúde, etc.
• A felicidade debe ser un fin en si mesma. As ousías deben alcanzar a felicidade, eudaimonia, realizando a actividade que lles é propia. Nos homes, a actividade propia é a contemplación, a reflexión, o uso da razón.

Porén, dado que temos necesidades fisiolóxicas e emocionais,...

Texto 1: Epistemoloxía e Causa Primeira

O coñecemento (epistemoloxía) só existe cando coñecemos as causas. Isto leva ao argumento da primeira causa, tamén coñecida como motor inmóbil ou acto puro. A causa primeira relaciónase coa xeración, a corrupción e o cambio natural, e maniféstase no movemento, segundo a física.

Podemos preguntarnos por que existe esta causa primeira. As razóns poden ser:

• Constitutivo inherente (causa material intrínseca).
• Forma, modelo, esencia, definición (causa formal intrínseca).
• Xénese (causa eficiente extrínseca).
• Fin (causa final extrínseca).

1. Universais: Dedución vs. Indución

Existen dúas vías para abordar os universais:

• Deductiva: Dialéctica platónica, razón (episteme), do xeral ao particular,

A Filosofía no Século XX: Contexto e Correntes

O século XX foi un período no que a filosofía procurou pensar os trazos da nova sociedade, marcada polo dominio da técnica, o estado de benestar e un mundo globalizado. Este foi o tempo das tres grandes revolucións científicas: física, biolóxica e dixital. Na primeira metade do século, Husserl creou a fenomenoloxía, Wittgenstein reivindicou a necesidade de analizar a linguaxe e Heidegger realizou unha reflexión ontolóxica sobre a existencia humana. É necesario recordar as propostas dos filósofos da posmodernidade, que propoñen novas formas de pensamento.

Definicións Clave en Filosofía

Filosofía teórica: Analiza as grandes cuestións xerais acerca da estrutura da realidade e do...

A Antigüidade Clásica

A época clásica comprende os séculos VI a.C. e IV a.C. Nas décadas iniciais apareceu a filosofía nas colonias gregas de Xonia. Destacan Sócrates, Platón e Aristóteles. Deste período proceden moitos dos principais conceptos filosóficos do pensamento occidental.

Non podemos esquecer que en lugares afastados de Grecia e Roma desenvolvéronse formas de pensamento que exerceron unha grande influencia noutras zonas do mundo:

• Na India comezaron a recompilarse os escritos sagrados dos Veda, que son a base da filosofía hindú.
• Na mesma época en que viviu Pitágoras naceu Siddharta Gautama, que foi o fundador do budismo.
• Confucio influíu coa súa doutrina en China, Corea e Xapón.

A Idade Media e o Renacemento

A filosofía...

O “Contrato Social” en Locke

Locke publicou os seus Dous tratados sobre o goberno, tras a Revolución Gloriosa de 1688 (unha especie de revolución francesa), que poñía fin á monarquía dos Estuardo e establecía unha monarquía parlamentaria. No primeiro destes tratados, Locke critica a teoría absolutista do dereito divino do monarca; no segundo, formula – de acordo coa nova situación política – a súa propia versión reformada, fronte a Hobbes, da teoría do Estado e dos cidadáns. É a perspectiva liberal, fronte ao absolutismo hobbesiano.

O estado de natureza non posúe, segundo Locke, os tons sombríos e de guerra permanente entre os homes que supoñía Hobbes. O home é un animal sociable naturalmente e a razón ensínalles...

1) TEORÍA DO COÑECEMENTO: ABSTRACCIÓN E REALISMO MODERADO: Tomé de Aquino afirma a inmaterialidade do entendemento e da alma (o entendemento ten como obxecto o ser do real, de todo o real, sen ningunha limitación). No ser humano o entendemento atópase unido a un corpo material dotado de determinados órganos de coñecemento (sentidos), isto ten a súa raíz na unión substancial existente entre o corpo e a alma, defendida por Aquino fronte ao agostinismo, baseándose na teoría hilemórfica de Aristóteles. De aí que o entendemento humano teña por obxecto o ser das realidades materiais sensibles e non o ser de todo o real. A vinculación do entendemento humano a un corpo dotado de sentidos impón que o coñecemento intelectual comece...

A Posición do Socialismo Marxista sobre a Técnica no Século XIX

O pensamento socialista cría basicamente que a técnica, como base das máquinas, dos procesos produtivos industriais e como eixo do comercio, non era mala, senón que o malo era o sistema sociopolítico que a dirixía. Para o marxismo, a técnica presentaba unha dobre cara:

• Era positiva, pois servía para a loita que os seres humanos teñen establecida coa natureza a fin de potenciar a mellora das condicións de vida para o xénero humano.
• Presentaba tamén un cariz negativo porque axudaba ao poder establecido a manter na opresión e na miseria as clases sociais máis baixas, a maioría da xente.

A Opinión de Heidegger sobre a Técnica

Para Heidegger, a técnica non deixa de ser...