Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Lingua e literatura de Bacharelato

Cantares Gallegos

Publicación e Contexto

Publicada o 17 de maio de 1863 por Rosalía de Castro, Cantares Gallegos marca o inicio do Rexurdimento. Rosalía glosa cantares, refráns e ditos populares, intentando reproducir o espírito do pobo. A obra vai máis alá da simple revalorización romántica da cultura popular. Rosalía, marxinada por ser galega, muller e escritora, revela o seu compromiso con Galicia. Cantares Gallegos é clave para o reencontro coa identidade e a demostración do galego como lingua literaria. A autora canta a fermosura da terra, a dignidade do seu pobo e as inxustizas sufridas por Galicia, dándolle un carácter político.

Estrutura

Presenta unha estrutura circular, enmarcándose entre o primeiro e o último poema. Postos...

1. Primeira Comunión de Luís Pimentel

Características: Este poema caracterízase por ter unha temática intimista onde aparece un dos tópicos do mundo literario de Pimentel: os nenos. A infancia representa neste texto a ledicia, a inocencia e a pureza que contrasta coa sombra do templo. Dende o punto de vista formal, observamos un predominio do verso libre de arte menor. A utilización de recursos de repetición serve para dar ritmo e musicalidade á súa poesía. Así, observamos paralelismo: "todo o altar" (versos 5 e 15) e aliteración do fonema /t/: "todo altar tellados festa". No poema aparece o símbolo da cor branca representada en mañá, lirios, azucenas e escuma, que se asocia coa pureza e inocencia da infancia; pola contra, o...

11.- A PROSA DE FINS DO XX E COMEZOS DO XXI. TEMAS E AUTORES DOS 80 E DOS 90. PROSISTAS E TENDENCIAS ACTUAIS MÁIS RELEVANTES.

•   A narrativa dos 80.Os anos 80 significan a definitiva consagración da narrativa galega como un verdadeiro sistema, entendido este como:

-publicación dun importante número de títulos cada ano. -aparición de diferentes tendencias, liñas temáticas... -procura, por parte dos autores, do mercado, do "gran público", -especial atención ao público xuvenil (aparición da "literatura de instituto") -soporte da produción literaria mediante a existencia de novas editoriais, premios, ... Que garanten a difusión dos libros publicados.

-apertura temática, renovación da linguaxe e mais das técnicas narrativas. A...

Precursores da literatura galega

Engloba a actividade e a obra de autores que participaron ou simpatizaron en maior ou menor medida co movemento provincialista e que usaron o galego con anterioridade á aparición do libro auroral da literatura galega moderna, Cantares gallegos (1863), de Rosalía de Castro.

Precursores: autores e obras

Os máis relevantes son:

• Antonio Benito Fandiño: A casamenteira
• Nicomedes Pastor Díaz: A alborada, Égloga, Belmiro e Benigno
• Alberto Camino: Nai chorosa, O desconsolado, A foliada de San Xoán e O nacemento do real meniño
• Francisco Añón Paz: A Galicia
• Xoán Manuel Pintos: A gaita gallega
• Antonio: Mosaico e El idioma gallego. Su antigüedad y su vida
• Francisco M. de la Iglesia: Do mar e da terra e A fonte do xuramento

O

O Conflito Lingüístico e a Diglosia

As linguas son a base da vida en sociedades, polo que as súas dinámicas están absolutamente condicionadas por factores sociais. A Sociolingüística é a disciplina encargada de estudar o uso das linguas e analizar a relación destas no ámbito social. Cada comunidade humana ten unha única lingua propia.

O Conflito Lingüístico

O conflito lingüístico é a tensión que se produce entre dúas linguas dentro da mesma sociedade por asumir un maior número de funcións sociais. Unha situación de conflito pode perdurar durante moito tempo e acaba tendo dúas saídas antagónicas:

• Substitución lingüística: consiste en abandonar a lingua propia da comunidade.
• Normalización lingüística: consiste na recuperación

O Bardismo en Pondal

O coñecemento dos "Poemas de Ossián", publicados polo escocés James Macpherson como auténticas creacións dun bardo do século III, influíron na orientación da poesía de Pondal. Centrouse na creación dun mundo mítico para asentar o seu ideario galeguista. Ao xeito dos bardos celtas, Pondal eríxese no vate que dirixe e constrúe o seu pobo. A partir dun pasado glorioso, o bardo albisca o camiño do destino colectivo dos galegos e intenta guialos cara un futuro de liberdade, en que prevalezan "os bos e xenerosos" artífices dun futuro solidario e digno, orgullosos do seu, fronte aos "imbéciles e escuros", que renegan da súa historia e da súa terra. O bardo é un líder e guía celta, que tamén é poeta, bohemio,...

A prosa do primeiro terzo do século XX: As Irmandades e o Grupo Nós

Toda xeración debe cumprir oito condicións:

• Nacemento en anos pouco distantes.
• Formación intelectual semellante.
• Relacións persoais entre autores.
• Participación en actos colectivos propios.
• Existencia dun acontecemento xeracional que aglutine as vontades.
• Presenza dun guía.
• Linguaxe xeracional caracterizadora (trazos comúns de estilo).
• Estancamento da xeración anterior.

A Xeración Nós

Vinculábase coa revista que lle deu nome. A revista Nós naceu en Ourense en 1920, supervisada por Risco. Nela colaboraron Otero Pedrayo, Cuevillas, Castelao, Cabanillas e outros autores máis novos como Cunqueiro ou Blanco Amor. Nós creouse para divulgar as ideas do grupo e espallar a idea...

A Nova Narrativa Galega: Renovación e Autores Clave

A etiqueta de “Nova Narrativa Galega” púxoselle a unha serie de obras que, desde mediados dos anos 50 ata principios dos 70 (aproximadamente), comparten o desexo consciente de renovar totalmente a narrativa feita en galego. Esta renovación implicaría aspectos de estrutura narrativa: voz narrativa, tratamento do espazo e tempo, personaxes, así como tamén da temática e do discurso narrativo.

Influencias e Contexto da Nova Narrativa

A Nova Narrativa incorpora a influencia nas artes dos grandes descubrimentos na ciencia, na filosofía e na psicoloxía do século XX (a teoría da relatividade de Einstein, o existencialismo de Heidegger, o funcionamento do inconsciente de Freud) xunto coa...

Tempo na Esmorga

A acción desenvólvese en dous períodos principais:

• Os dous días da declaración de Cibrán ante o xuíz (1º día: capítulos I e II; 2º día: capítulos III, IV e V).
• As 24 horas do percorrido dos tres esmorgantes, desde o seu encontro un luns ao amencer ata que Cibrán é atopado por uns varredores.

Ademais, existe o momento no que o narrador-autor escribe a “crónica”.

Espazo na Esmorga

O escenario cambia continuamente, pero sempre é un itinerario urbano que os protagonistas seguen para escapar da xustiza e buscar o máximo pracer no que pode ser o seu último día de liberdade.

O espazo narrativo de A Esmorga é Ourense (Auria), coas súas rúas, prazas, fontes, igrexas e, sobre todo, os seus mesóns, tabernas e prostíbulos...

A poesía galega na democracia: Unha nova etapa

En Galicia, este é un período estable dentro dun marco democrático. Os feitos máis relevantes na nosa terra son: o Estado de Autonomía (1981), a Lei de Normalización Lingüística (1983), a relevancia de certames e premios literarios, o nacemento de empresas editoriais, as publicacións especializadas en temas literarios e culturais e a profesionalización dos escritores na nosa lingua.

A renovación poética dos anos 80

Os feitos máis relevantes na poesía son que, con Con pólvora e magnolias de X. L. Méndez Ferrín, ábrese unha nova etapa. Existen outras influencias para a nova poesía galega, como serán Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro; ademais, nacen revistas culturais e de poesía...