O conflito lingüístico e a diglosia: conceptos e prexuízos en galego

Resumo

O texto explica o conflito lingüístico, que se produce cando dúas linguas compiten por funcións sociais, e as súas dúas saídas: a substitución e a normalización lingüística. Tamén define a diglosia como o contacto estable entre dúas linguas. Por último, analiza os prexuízos lingüísticos, a súa orixe nos estereotipos e a súa evolución, con exemplos do galego.

Puntos clave

A Sociolingüística estuda o uso das linguas e a súa relación co ámbito social.
O conflito lingüístico é a tensión entre dúas linguas dentro da mesma sociedade por asumir máis funcións sociais.
As dúas saídas do conflito son a substitución lingüística (abandonar a lingua propia) e a normalización lingüística (recuperar usos sociais).
A diglosia designa o contacto estable entre dúas linguas, cando os individuos usan dous idiomas.
Os prexuízos lingüísticos nacen dun mal uso dos estereotipos: non recoñecer excepcións e crer que os atributos son inherentes e non circunstanciais.
Os prexuízos vellos son estéticos, socioeconómicos e socioculturais; os novos afectan á recuperación das linguas minorizadas, aos galegofalantes e á estandarización.

Ponte á proba

O Conflito Lingüístico e a Diglosia

As linguas son a base da vida en sociedades, polo que as súas dinámicas están absolutamente condicionadas por factores sociais. A Sociolingüística é a disciplina encargada de estudar o uso das linguas e analizar a relación destas no ámbito social. Cada comunidade humana ten unha única lingua propia.

O Conflito Lingüístico

O conflito lingüístico é a tensión que se produce entre dúas linguas dentro da mesma sociedade por asumir un maior número de funcións sociais. Unha situación de conflito pode perdurar durante moito tempo e acaba tendo dúas saídas antagónicas:

Substitución lingüística: consiste en abandonar a lingua propia da comunidade.
Normalización lingüística: consiste na recuperación de usos sociais para unha lingua que está en situación de subordinación.

A Diglosia

A diglosia prodúcese cando dentro dunha sociedade existen individuos que fan uso de dous idiomas, un adquirido pola transmisión lingüística da súa comunidade e outro doutro grupo lingüístico. O termo diglosia designa o contacto estable entre dúas linguas.

Os Prexuízos Lingüísticos

Os estereotipos son categorizacións que nos facilitan o proceso de comprensión do mundo que nos rodea. Os prexuízos xorden por un mal uso dos estereotipos, por dúas perversións:

Non recoñecer a existencia de excepcións.
Crer que os atributos son inherentes e non circunstanciais.

Os prexuízos son valoracións baseadas en ideas realizadas con descoñecemento do asunto que se xulga e que ten como consecuencia actitudes e comportamentos negativos. A marxinación que o galego viviu durante séculos provocou na sociedade un fondo de inferioridade chamado autoodio. Os prexuízos están moi estendidos e atinxen todas as linguas.

Evolución dos Prexuízos

Os prexuízos van evolucionando xunto á sociedade e podemos distinguir:

Prexuízos vellos: debido a unha realidade histórica coñecida, nacieron prexuízos que cargaron aos nosos días. Podemos clasificalos en:

Prexuízos estéticos: que fan referencia á eufonía do idioma.
Prexuízos socioeconómicos: que atribúen un status en función da lingua.
Prexuízos socioculturais: que relacionan o uso do galego coa incultura.

Novos prexuízos: poden ser cara ao proceso de recuperación das linguas minorizadas, cara aos galegofalantes que se adaptan mal ao perfil social tradicional, sobre a propia competencia do falante para empregar o galego e cara á estandarización do idioma.

Preguntas frecuentes

Que é a diglosia?

A diglosia prodúcese cando dentro dunha sociedade hai individuos que usan dous idiomas: un adquirido pola transmisión lingüística da súa comunidade e outro doutro grupo lingüístico. Designa o contacto estable entre dúas linguas.

Cales son as saídas do conflito lingüístico?

As dúas saídas antagónicas son a substitución lingüística, que consiste en abandonar a lingua propia, e a normalización lingüística, que consiste na recuperación de usos sociais para unha lingua subordinada.

Que son os prexuízos lingüísticos?

Son valoracións baseadas en ideas feitas con descoñecemento do asunto que se xulga, que provocan actitudes e comportamentos negativos. Xorden por un mal uso dos estereotipos.