Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Historia

A Revolución Rusa de 1917

Durante a Primeira Guerra Mundial, en 1917, estalou a Revolución Bolxevique en Rusia. Esta revolución derrocou o tsar, que ata ese momento exercía unha autocracia. O tsar gobernaba por decreto, sen estar suxeito a ningunha constitución. Isto era posible grazas a unha fiel burocracia, un poderoso exército e o apoio da Igrexa Ortodoxa, que constituía un dos seus piares.

A conxuntura da Primeira Guerra Mundial creou en Rusia as condicións idóneas para un estoupido revolucionario. Nin a economía nin a organización política e militar rusas estaban preparadas para unha guerra tan longa e dura. Os campesiños tiveron que enrolarse no exército, o que supuxo un descenso na produción agrícola. Isto provocou un gran...

Os intentos de solución á crise agraria

Os gobernos foron conscientes do atraso do campo español e intentaron poñerlle solucións, como:

• Aumentar o regadío: aprobouse un Plan de Obras Públicas que estimulaba o regadío en terras de secaño.
• Repartir a terra: o gran problema era o dos campesiños sen terra. Creáronse varias medidas:
  • Unha lei que lles concedeu milleiros de hectáreas a pequenos propietarios.
  • Outra lei que repartía terras do estado aos campesiños pagando unha porcentaxe.

Pero todo isto foi insuficiente, e a presión dos grandes propietarios impediu calquera intento de reforma agraria.

Cambios sociais no primeiro terzo do século XX

Existen dous grupos sociais: rurais e urbanos.

• Rurais: grandes propietarios agrícolas e campesiñado.

As Cortes de Cádiz

Estes acontecementos teñen lugar ao mesmo tempo que se desenvolve a Guerra de Independencia. En Cádiz deséñase un novo modelo político baseado no liberalismo, o que supón a liquidación do Antigo Réxime.

Convocatoria, xuntanza e primeiras medidas

A Xunta Suprema Central disólvese e créase o Consello de Rexencia. Convoca eleccións ás Cortes:

• Dificultades para xuntarse pola situación de guerra.
• Reunión en Cádiz.
• Moitos substitutos a causa das dificultades para chegar a Cádiz.
• Chegan representantes das colonias americanas.

Reunidos os deputados en Cortes, teñen que decidir de que tipo deben ser:

Cortes estamentais

• Representación dos estamentos.
• Propias da Idade Media e do Antigo Réxime.
• Representantes da Sociedade Estamental.

Reinado de Isabel II (1833-1868)

O reinado de Isabel II divídese en dous períodos principais: as rexencias (1833-1843) de María Cristina (1833-1840) e Espartero (1840-1843), e o período de ocupación definitiva do trono por Isabel II, con só 13 anos (1843-1868). Durante esta época, o liberalismo asentouse no poder de xeito irreversible. Foi un reinado caracterizado pola inestabilidade, reflectida en catro constitucións (1834, 1837, 1845, 1856), a Primeira Guerra Carlista e a sucesión de gobernos, sublevacións e levantamentos. O exército tivo un papel fundamental, con militares presidindo gobernos ou protagonizando levantamentos.

Rexencia de María Cristina (1833-1840)

Nesta etapa consolidouse a división do liberalismo en dúas faccións:...

O Pensamento Ilustrado: Fundamentos e Impacto

O pensamento crítico sobre os fundamentos que sostiñan a sociedade do Antigo Réxime, que contribuíu á súa disolución e estableceu as bases do pensamento moderno e do coñecemento científico. Este movemento intelectual e as súas propostas prácticas son coñecidos co nome de Ilustración. A Ilustración caracterízase pola valoración da razón humana, pola importancia concedida á necesidade de progreso económico e social, e pola crítica do pensamento relixioso tradicional.

O Século das Luces: Razón e Crítica

A explicación racional do mundo viña para iluminar as sombras herdadas da tradición ou da superstición. Algúns pensadores cuestionaban, en maior ou menor grao, os fundamentos...

O Reinado de Isabel II (1843-1868)

A Maioría de Idade e a Década Moderada (1843-1854)

Isabel foi declarada maior de idade aos trece anos. Casou aos 16 con Francisco de Asís, o seu curmán, e foi apoiada polos moderados.

Cos moderados no poder, organizan un estado liberal segundo os seus principios (orde, autoridade, gran poder da Coroa...). Falseábanse os resultados electorais, impedindo o acceso ao poder dos progresistas, os cales eran perseguidos (cárcere, exilio...). Estes realizaban pronunciamentos.

A Constitución de 1845 e o Concordato

Isabel xurou a Constitución de 1845, a cal era moi moderada e tiña como características principais:

• Soberanía compartida.
• Gran poder para o executivo.
• Dereitos e liberdades que remiten a leis posteriores.

Aumento Demográfico e Expansión Agrícola

A Revolución Industrial foi o resultado dun conxunto de cambios económicos e tecnolóxicos que se produciron por primeira vez en Gran Bretaña a mediados do século XVIII.

A Revolución Demográfica

No século XVIII a poboación europea iniciou un proceso de crecemento (revolución demográfica).

Causas do cambio demográfico:

• Aumento da produción de alimentos.
• Progreso da hixiene e da medicina.

Consecuencias:

• Diminución da mortalidade.
• Incremento da natalidade.

A Revolución Agrícola

O incremento da poboación provocou:

• Aumento da demanda de alimentos.
• A alza dos prezos agrícolas.

A terra converteuse nunha propiedade privada na que os grandes propietarios podían realizar as transformacións que desexasen....

A Primeira Guerra Carlista

Nesta guerra enfrontáronse os carlistas contra os isabelinos. Os primeiros defendían o Antigo Réxime e a monarquía absoluta, mentres que os segundos propoñían a abolición do Antigo Réxime e a implantación dun estado liberal. Os carlistas tiñan o apoio social da nobreza rural, do clero e do campesiñado, mentres que os isabelinos contaban coa alta nobreza, cos funcionarios, coa burguesía e coas clases populares urbanas.

Tivo dúas etapas:

• De 1833 a 1836: expansión e vitorias carlistas.
• De 1836 a 1840: progresivo debilitamento dos carlistas, expedicións e vitoria liberal.

A construción do estado liberal (1833-1843)

Primeiro, a revolución liberal

Iníciase en 1836 coa chegada dos progresistas ao poder. Esta revolución...

A Oposición ao Franquismo: Posguerra á Transición

Esta composición céntrase na oposición ao réxime franquista, desde os anos da posguerra ata os derradeiros tempos da ditadura. Abórdanse os seguintes eixos:

• Guerrilla (doc1)
• Movemento Universitario (doc2)
• Movemento Obreiro (doc3)
• Forzas Políticas que se articularon cara ao remate da ditadura (doc4)

Represión e Resistencia Inicial (1940s-1950s)

O fin da Guerra Civil obrigou aos vencidos a poñerse a salvo do sistema represivo de Franco. Arredor de 1940, aínda permanecían na cadea uns 300.000 españois, dos que 22.000 foron fusilados sen acusación ningunha e 7.000 foran encarcerados. A oposición ao réxime manifestouse nesta primeira etapa do franquismo en dous ámbitos: os exiliados desde...

Oposición ao Réxime Franquista

Finalizada a Guerra Civil, o novo réxime iniciou unha dura represión contra os vencidos na guerra e, como consecuencia, durante a posguerra, moitos dos “contrarios ao réxime” foron perseguidos, encarcerados e fusilados; outros marcharon ao exilio ou ben fuxiron aos montes para refuxiarse e seguir exercendo a oposición ao franquismo dende a clandestinidade.

Os Maquis: Guerrilla na Montaña

Os fuxidos ás zonas montañosas, chamados maquis, eran grupos desorganizados de tódalas tendencias políticas de esquerdas (Doc.1), pero sobre todo comunistas (“…homes perseguidos…homes de todalas tendencias…”); que máis tarde foron organizados en núcleos de guerrilleiros polo PCE e organizaron accións,...