Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Filosofía e ética

O Método Cartesiano e a Busca da Certeza

...pensamentos, comezando polos obxectos máis simples e máis doados de coñecer, para subir pouco a pouco, como por graos, ata o coñecemento dos máis compostos; e supoñendo mesmo unha orde entre aqueles que non se preceden naturalmente os uns aos outros. E o derradeiro, facer en todo enumeracións tan completas, e revisións tan xerais, que estivese seguro de non omitir nada.

Esas longas cadeas de razóns, todas simples e fáciles, das que os xeómetras teñen costume de se servir para chegar ás súas máis difíciles demostracións, déronme ocasión de imaxinar que todas as cousas que poden caer baixo o coñecemento dos homes sucédense as unhas ás outras da mesma maneira, e que, soamente con...

As Tres Formas do Saber (Actividades Humanas)

Actividade Teórica ou *Theoria*

A guía é a sabedoría teórica ou ciencia (contemplativa). En grego, episteme.

• Exemplos: Filosofía, Física.
• Correspondencia: Razón Pura.

Actividade Práctica ou *Praxis*

A guía é a sabedoría práctica ou ética (prudencia). En grego, phronesis.

• Exemplos: Ética e Política.
• Correspondencia: Razón Práctica.

Actividade Produtiva ou *Poiese*

A guía é o saber facer técnico (na produción e na creación). En grego, techne.

• Exemplos: Música, Danza.
• Correspondencia: Razón Instrumental.

A Metafísica: Definición e Nocións

A Metafísica pódese definir como o estudo das características da realidade que transcende o sensible, é dicir, do ser como esencia da realidade,...

O Método Científico

O proceso científico baséase nos seguintes pasos:

1. Observación espontánea ou natural.
2. Establecemento dunha hipótese.
3. Experimentación para verificar; proceso indutivo que constitúe unha lei.

Varias leis conforman unha teoría, e a agrupación destas supón un paradigma.

Karl Popper e o Racionalismo Crítico

Popper, aínda que non é un neopositivista estrito, critica o positivismo clásico pola súa adhesión á verificación. Para Popper, a ciencia é falsable; as teorías consideradas científicas sométense ao criterio de falsación.

A actividade científica debe ser crítica, de aí xorde a súa proposta sobre o racionalismo crítico, onde o criterio reitor da ciencia é o criterio da razón. O progreso prodúcese mediante...

O Punto de Partida do Método Cartesiano

O punto de partida do método é a dúbida metódica. A dúbida cartesiana non é escepticismo, senón un procedemento dialéctico de investigación, encamiñado a desprender e illar a primeira idea clara e distinta, a primeira natureza simple. Descartes considera que, para chegar a esa certeza absoluta, é preciso comezar dubidando. Se as regras representan a parte construtiva do método, agora estariamos ante a parte destrutiva.

Características da Dúbida

• Esta dúbida é universal, porque se someten á dúbida todas as certezas existentes.
• A dúbida é voluntaria, porque poñer a dúbida en práctica depende da nosa vontade de dubidar.

Criterios que Xustifican a Dúbida Metódica

Descartes sinala 4 criterios...

Contexto filosófico e a crítica á sofística

Segundo a sofística na antiga Grecia, durante os séculos II e III d.C., foi un movemento cultural caracterizado por un foco na retórica persuasiva e a manipulación da linguaxe para gañar prestixio social e poder político. Esta actitude pragmática e relativista xerou unha crise moral e política, xa que se primaba a persuasión sobre a verdade e a integridade ética.

Sócrates, un filósofo anterior, criticou esta visión, defendendo a procura da verdade e da virtude a través do diálogo filosófico e da razón. O seu enfoque ético contrastaba coa falta de compromiso ético da Segunda Sofística.

Platón, influenciado por esta crise moral, expresou a súa crítica á sociedade contemporánea...

Xustiza no Estado segundo Platón

Xustiza no Estado: A orde social xusta é aquela na que a orde e a harmonía perviven na sociedade grazas a que cada clase de cidadán desempeña as tarefas para as que está dotado, sen interferir co traballo dos demais.

Aristocracia e monarquía

Aristocracia / Monarquía: O goberno ideal, o Estado xusto, do que nos fala Platón chámase:

• monarquía, se un só manda;
• aristocracia, cando os cargos se reparten entre varios.

Formas degeneradas do goberno

Formas degeneradas: Platón pensaba que o Estado ideal non podía durar sempre. Virán logo outras formas de goberno decadentes:

• Timocracia
• Oligarquía
• Democracia
• Tiranía

Timocracia

Timocracia: A timocracia, ou goberno do honor, é o termo medio entre a aristocracia e a...

Problemas metafísicos

A metafísica é a rama máis abstracta da filosofía; a natureza abstracta do seu obxecto de estudo foi constantemente discutida, do mesmo modo que o foron a súa validez e a súa utilidade.

Definición e evolución da metafísica

O termo da metafísica foi acuñado polo filósofo Andrónico de Rodas cando recopilou e editou os 14 libros de Aristóteles; estes trataban fundamentalmente algúns problemas relacionados co que hoxe denominariamos filosofía da ciencia. Nestes referíase a dous tipos de cuestións:

• As relacións entre as ciencias e os seus obxectos ou principios relativos.
• A posibilidade dunha ciencia que estude todas as causas ou todos os primeiros principios, todas as substancias, os seus atributos e as substancias

A idea de 'estado de natureza' como fundamento ideolóxico do novo Estado burgués: a teoría do contrato social en Locke.

Locke é considerado como o primeiro empirista moderno. Para el, a cuestión central que hai que resolver é delimitar de que coñecementos é capaz a razón humana.

Locke desenvolve unha teoría do contrato social, baseada nunha concepción menos pesimista do ser humano, e senta as bases do liberalismo político, reflectindo as aspiracións da clase burguesa: liberdade e igualdade políticas e a participación no goberno do Estado mediante a voz da maioría. Para Locke, a orixe e a lexitimación do Estado tamén son froito dun pacto, dun contrato entre os individuos que forman a sociedade. A convivencia na sociedade non...

A Teoría do Coñecemento en Platón

O coñecemento é un camiño. O verdadeiro sabio está no camiño do coñecemento. Para conseguilo, a alma ten unha facultade natural, a intelixencia, que lle permite ascender ao camiño do coñecemento. Non obstante, este camiño é tortuoso porque, aínda que a alma humana aspira ao intelixible, o corpo séntese atraído polo sensible e non pode por si só ascender.

Para Platón, a liberación dos prexuízos non se pode cumprir ata que se produza a separación definitiva da alma. No Mito da Caverna, Platón narra diferentes momentos que marcan a secuencia deste proceso de liberación, ao cal chama dialéctica: un percorrido por diferentes fases do coñecemento que nos sitúan ante os distintos graos de perfección...