Dúbida Metódica e "Penso, Logo Existo" de Descartes
O Punto de Partida do Método Cartesiano
O punto de partida do método é a dúbida metódica. A dúbida cartesiana non é escepticismo, senón un procedemento dialéctico de investigación, encamiñado a desprender e illar a primeira idea clara e distinta, a primeira natureza simple. Descartes considera que, para chegar a esa certeza absoluta, é preciso comezar dubidando. Se as regras representan a parte construtiva do método, agora estariamos ante a parte destrutiva.
Características da Dúbida
- Esta dúbida é universal, porque se someten á dúbida todas as certezas existentes.
- A dúbida é voluntaria, porque poñer a dúbida en práctica depende da nosa vontade de dubidar.
Criterios que Xustifican a Dúbida Metódica
Descartes sinala 4 criterios que xustifican a súa dúbida metódica:
- Notamos que os sentidos nos enganan.
- Confundimos o estado de sono e de vixilia (non existe un criterio para distinguilos).
- Poderiamos propoñer a hipótese do Deus enganador.
- Engadimos a hipótese dun xenio maligno, que é unha reprodución que substitúe ao Deus enganador.
A Primeira Verdade: O Cogito
A partir desa dúbida universal, aparece a primeira verdade e certeza. A base primeira da filosofía cartesiana é “penso, logo existo” (cogito ergo sum). O cogito non é un razoamento, senón unha intuición, a intuición do eu como primeira realidade e como realidade pensante.
A Esencia do Suxeito Pensante
Descartes pon o fundamento da súa filosofía no eu e trata de explicar racionalmente o universo, é dicir, o criterio de toda a verdade. O cogito representa un acto do suxeito (o coñecemento). Descartes describe o suxeito dicindo: “Eu son unha substancia cuxa esencia ou natureza é pensar, e que para ser non ten necesidade de ningún lugar, nin depende de cousa material ningunha”. A esencia da nosa mente é pensar. Descartes logra conseguir a certeza ou seguridade subxectiva dos coñecementos. Existe unha equivalencia entre verdade e certeza.
Tipos de Ideas Segundo Descartes
Para Descartes, existen 3 tipos de ideas:
- Innatas: as que o entendemento posúe por natureza.
- Adventicias: aquelas que proveñen da experiencia externa.
- Facticias: as que proceden da nosa imaxinación e vontade a partir doutras ideas.
O Auténtico Coñecemento
Para Descartes, o auténtico coñecemento non xorde nin das ideas adventicias, nin das ideas facticias, senón que da mente pura e atenta. O auténtico coñecemento ten lugar por medio das ideas innatas que coincide coa realidade.