Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Secundaria

A Lingua Galega a Partir de 1975: Normalización e Institucionalización

A partir de 1975, coa aprobación da Constitución, que recoñece a realidade plurilingüe do Estado, iníciase unha nova etapa para a lingua galega. O Estatuto de Autonomía de Galicia afirma o galego como lingua propia de Galicia, sentando as bases para a súa protección e fomento. Posteriormente, apróbase a Lei de Normalización Lingüística, co obxectivo de converter o galego nun idioma de uso normal e estender a súa presenza en diversos ámbitos.

Reiníciase así o proceso de normalización, incorporando o galego ao ensino, aos medios de comunicación, á Igrexa e a outras esferas da vida pública. Neste contexto, comezan as emisións da Radio Televisión de Galicia...

A poesía do exilio: no exilio americano prodúcese unha poesía de forte denuncia social. Autores: Luís Seoane, "Fardel de exiliado" (caracterizado polos temas de emigración e exilio) / Lorenzo Varela, "Catro poemas para catro gravados" e "Lonxe" (experiencia persoal no exilio) / Emilio Pita, "Jacobusland" (traxedia da Guerra Civil).

Orixe e Composición do Léxico Galego

Fontes do Léxico: Patrimoniais e Cultismos

Termos patrimoniais: Son palabras que se introduciron moi cedo na lingua, desde as orixes latinas, e evolucionaron sufrindo moitas transformacións fonéticas e semánticas ao longo dos séculos.

Cultismos: Son palabras tomadas directamente do latín (ou do grego a través do latín) en épocas máis tardías, cando a lingua xa estaba formada. Por iso, sufriron poucas ou ningunha transformación fonética, conservando unha forma moi semellante á orixinal latina.

Influencias na Formación do Léxico

Substrato preindoeuropeo: Refírese ás linguas faladas na Península Ibérica antes da chegada dos romanos e da imposición do latín. Deixaron pegadas no léxico, especialmente...

Creación e organización do imperio de Carlomagno

Condados

Marcas

Séculos XII-XV: Idade Media

A Idade Media foi un momento de esplendor para a literatura galega. A nobreza galega tiña unha grande importancia e o galego-portugués era a lingua da lírica. Destaca a lírica profana, con obras como as cantigas de amigo, e a lírica relixiosa, con obras como as Cantigas de Santa María. Na prosa, sobresaen obras de carácter literario como a Crónica de Castela.

Séculos XVI-XVII: Séculos Escuros

Os Séculos Escuros foron unha etapa de decadencia. A política centralista dos Reis Católicos levou a que o poder estivese en persoas de orixe castelá. Impúxose o castelán e a literatura galega escrita desapareceu, quedando relegada á literatura oral.

Século XVIII: Ilustración

Na Ilustración xorden voces defensoras...

Novecentismo e Vanguardias

Novecentismo: Movimento cultural. Segunda década do s.XX. Utilizaban como nome e bandeira o novo século e se opoñían ao 1800. Buscan xerar unha literatura que dea lugar a novas inquedanzas intelectuais. Eran profesionais, formados titulados universitarios. Os seus escritores compartían características como o Racionalismo (análise fría e obxectiva das circunstancias e claridade expositiva), Antirromanticismo (Recházase o sentimental e pasional), Defensa do arte puro (o arte non debe ser, só ten que proporcionar pracer estético), Aristocratismo intelectual (Os textos estaban dirixidos a lectores entendidos), Estilo coidado (Buscábase un estilo pulcro e depurado).

Ao tempo que os novecentistas se desenvolvían...

Estatuto de Autonomía

O Estatuto de Autonomía é a norma institucional básica dunha comunidade autónoma ou cidade autónoma.

Organización Territorial de España

España é un Estado unitario rexional, que se divide en 17 comunidades autónomas e dúas cidades autónomas, Ceuta e Melilla. Cada comunidade autónoma está formada por unha ou varias provincias, ata un total de 50 en España. Á súa vez, cada provincia está dividida nun número de municipios; en toda España hai 8.1183.

Constitución Española

A Constitución Española de 1978 é a norma suprema do ordenamento xurídico español, á que están suxeitos os poderes públicos e os cidadáns de España.

Estatuto de Autonomía de Galicia

É a norma institucional básica de Galicia. No...

Formas do Relevo: Axentes Xeolóxicos

Erosión Eólica e Formas Caprichosas

O arrastre de area polo vento erosiona as rochas, producindo formas caprichosas, como as rochas en cogomelo.

Deflación e Superficies Pedregosas

A deflación despoxa de materiais finos o terreo, deixando extensións cubertas de pedras: os reg.

Acumulación de Area e Dunas

A acumulación de area produce desertos areentos ou erg. As dunas en forma de media lúa chámanse dunas crecentes.

Os Glaciares

Acción Erosiva dos Glaciares

As linguas glaciares escavan profundos vales con perfil en U.

Formación de Morenas Glaciares

O xeo forma unha lingua glaciar que transporta gran cantidade de sedimentos, e a súa acumulación forma morenas. As morenas laterais acumúlanse aos dous lados...

Niveis Tróficos e as súas Características

Os principais niveis tróficos dun ecosistema son:

• Produtores: Organismos autótrofos.
• Consumidores: Organismos heterótrofos.
  • Consumidores primarios: Aliméntanse dos produtores (herbívoros).
  • Consumidores secundarios: Aliméntanse de herbívoros (carnívoros).
  • Consumidores terciarios: Grandes depredadores.
• Descompoñedores: Organismos heterótrofos que se alimentan de restos orgánicos.

Cadeas e Redes Tróficas

As cadeas tróficas son unha secuencia simple e lineal de seres vivos dun ecosistema que indican quen é comido por quen.

Tipos de Pirámides Tróficas

Existen tres tipos principais de pirámides tróficas, usadas para representar a estrutura dun ecosistema:

• Pirámides de números: Representan o número