Conceptos Fundamentais de Ecoloxía: Niveis Tróficos e Sucesión
Niveis Tróficos e as súas Características
Os principais niveis tróficos dun ecosistema son:
- Produtores: Organismos autótrofos.
- Consumidores: Organismos heterótrofos.
- Consumidores primarios: Aliméntanse dos produtores (herbívoros).
- Consumidores secundarios: Aliméntanse de herbívoros (carnívoros).
- Consumidores terciarios: Grandes depredadores.
- Descompoñedores: Organismos heterótrofos que se alimentan de restos orgánicos.
Cadeas e Redes Tróficas
As cadeas tróficas son unha secuencia simple e lineal de seres vivos dun ecosistema que indican quen é comido por quen.
Tipos de Pirámides Tróficas
Existen tres tipos principais de pirámides tróficas, usadas para representar a estrutura dun ecosistema:
- Pirámides de números: Representan o número de individuos de cada nivel trófico.
- Pirámides de biomasa: Representan a cantidade de materia orgánica viva ou morta de cada nivel trófico.
- Pirámides de enerxía: Representan a enerxía almacenada nun nivel trófico nun momento determinado.
O Ciclo do Carbono
O carbono só pode ser incorporado ás biomoléculas en forma de dióxido de carbono (CO₂). Os organismos produtores captan o CO₂ da atmosfera ou o disolto na auga a través da fotosíntese e transfórmano en materia orgánica.
Os procesos clave do ciclo son:
- Respiración: Coa respiración celular, os produtores, consumidores e descompoñedores utilizan a materia orgánica e liberan CO₂ á atmosfera ou á hidrosfera.
- Liberación por combustión: A queima de combustibles fósiles, os incendios forestais, as actividades industriais e as erupcións volcánicas liberan tamén CO₂ á atmosfera.
- Sedimentación e fosilización: Parte dos restos orgánicos son enterrados polos sedimentos e transfórmanse en combustibles fósiles (carbón e petróleo) ou en rochas calcarias que devolven o CO₂ á atmosfera.
- Descomposición: As bacterias e fungos descompoñen os excrementos e os restos orgánicos dos seres vivos, producindo CO₂ que se libera á atmosfera ou á hidrosfera.
A Sucesión Ecolóxica
Definición e Evolución da Sucesión
A sucesión ecolóxica é o conxunto de cambios que experimentan os ecosistemas ao longo do tempo como consecuencia das variacións que se producen no biótopo e nas poboacións que o integran. Son procesos continuos e lentos.
Durante a sucesión, as especies modifican o medio, o que permite a aparición ou desaparición de especies e un incremento de:
- Diversidade de organismos: O número de especies elévase e unhas son substituídas por outras. Hai un maior número de nichos ecolóxicos.
- Complexidade do ecosistema: Aumenta o número de relacións entre os organismos e a complexidade de cadeas tróficas e relacións interespecíficas.
- Biomasa: Substitución de especies por outras de maior peso e volume.
- Resistencia: Aumenta a resistencia aos cambios que se poden producir no ecosistema.
Tipos de Sucesión Ecolóxica
- Sucesión primaria: Iníciase de forma natural nunha área que non fora colonizada previamente por organismos (exemplo: unha illa volcánica ou un lago que se acaban de formar).
- Sucesión secundaria: Desenvólvese nunha zona na que xa existiran certas comunidades que, por motivos naturais ou humanos (como incendios ou inundacións), desapareceran.