Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Maxisterio de Formación profesional

Evolución do teatro catalán contemporáneo

A partir de 1975, a labor e función do autor teatral diluíronse na construción espectacular colectiva. O teatro desentendeuse da palabra «dramática». Os protagonistas eran agora os directores, a expresión corporal e a imaxe, e as técnicas de traballo colectivo. Destacamos grupos coma Els Joglars, Els Comediants e La Fura dels Baus.

Cara a finais dos oitenta, este estado de cousas comezou a cambiar. O Lliure estreado textos de Benet i Jornet; o Centro Dramático de Rodolf Sirera. E apareceron todo un regueiro de dramaturgos novos: Sergi Belbel, Jordi Galceran, Lluïsa Cunillé... A palabra revalorízase como un elemento clave da representación teatral. Impóñense novos modelos como Beckett...

Llorenç Villalonga (Palma, 1897 - 1980) naceu no seo dunha familia da aristocracia mallorquina. Estudou Medicina e foi director do hospital psiquiátrico de Palma. Ao estalar a Guerra Civil afiliouse a «Falange Española» e, máis tarde, distanciouse dela. A súa obra é extensa: 15 novelas, libros de relatos, obras teatrais e artigos periodísticos.

Os inicios como narrador

Nos inicios como narrador, Villalonga miraba con escepticismo a eficacia da lingua catalana para a creación literaria; de feito, comezou a escribir en castelán e a primeira obra en catalán foi Mort de dama. Esta comeza coa agonía da protagonista, dona Obdúlia de Montcada, unha situación que serve de escusa para retratar de maneira irónica unha serie de prácticas...

Consecuencias da guerra

A perda da guerra supuxo a extinción das institucións republicanas e a eliminación sistemática de todos os organismos culturais. Abolidas as institucións democráticas, declarados ilegais os partidos políticos e anulados os sindicatos, sen liberdade de asociación, de prensa, de pensamento nin de expresión, a miseria intelectual da posguerra foi catastrófica. A cultura valenciana sufriu entón un intenso proceso de españolización castelanizante.

Moitos escritores sufriron depuracións profesionais, o exilio ou a prisión. A ditadura do xeneral Franco cortou a actividade dos escritores que xa escribían antes da Guerra Civil e, por outra banda, os que comezaron a escribir a partir de 1939 atopáronse cun panorama...

Literatura catalana de postguerra

Novela de postguerra

A maioría das novelas foron escritas nos anos 40, pero non foron publicadas ata os anos 60 por mor da censura. Á marxe da novela do exilio, a prosa deriva cara unha literatura de experiencia co obxectivo de deixar testemuño, con diversos graos de ficcionalización. A postguerra presenta tres correntes:

1. Novela de tradición psicolóxico-realista: influencia dos descubrimentos da personalidade humana de Freud e do realismo, insistencia nas técnicas tradicionais: narrador omnisciente, historia lineal... Villalonga.
2. Realismo renovador: testemuño social, ausencia de personaxe principal, fragmentación, obxectivismo e opacidade. Autores da xeración da guerra e da postguerra.
3. Experimentalismo:

Políticas pronatalistas e antinatalistas

Políticas pronatalistas

Medidas máis frecuentes: prohibir ou limitar o uso, por parte das parellas, dos métodos para controlar a fecundidade; promover a natalidade mediante incentivos económicos ou propaganda. Foron moi utilizadas nos anos 30.

As máis agresivas foron as dos estados totalitarios dos anos 30 (Alemaña, Italia). España en menor medida e con características distintas. Tamén outros países: Bélxica, Suecia, o Reino Unido e, sobre todo, Francia (1920: prohibición do aborto, dos anticonceptivos e propaganda sobre control da natalidade). Nos anos 60, países socialistas europeos (Hungría, Checoslovaquia, Bulgaria e sobre todo Romanía).

Políticas antinatalistas

Baseadas na planificación...

Modalització

És la presència de l’emissor en un text.

Primer n’hi ha que dir el grau de modalització del text, és a dir, si hi està molt o poc modalitzat. Després, si hi apareix la 1a persona i la resta, tot amb exemples que ho justifiquen i explicant-lo: per què l’autor l’empra, quina és la seua funció en el text, etc.

Habitualment apareix reflectida al text mitjançant:

Utilització de la 1a persona del singular o del plural

L’ús d’aquesta 1a persona és l’evidència de la modalització.

Elements emfatitzadors

Es tracta de les cometes, la lletra cursiva, la lletra negreta, la font tipogràfica, etc.

Aquests recursos serveixen per a organitzar el discurs i facilitar-ne la comprensió. Per a més, les cometes i les cursives...

Nacionalismo e Liberalismo

Cambios políticos e sociais

Na restauración do Congreso de Viena había persoas que querían as ideas da Revolución Francesa e eran chamadas liberais.

Ideas clave

• Organizáronse sociedades secretas porque eran perseguidos; unha das máis coñecidas foi a Francmasonería.
• O romanticismo busca os sentimentos pero tamén as cousas antigas e, cando ten relación coa política, aparece o nacemento do nacionalismo.

As ondas revolucionarias

En 1815 xorden revolucións liberais: xente que se sente parte dunha nación, pero non dun imperio, e quere saír del para crear un novo estado.

O Congreso de Viena de 1815: Alemaña estaba dividida en 38 estados, e Italia tamén. A diferenza dos gregos, que están dentro do Imperio Turco...

Joan Maragall

Joan Maragall i Girona, nado no ano 1860 e falecido no ano 1911 en Barcelona, foi un poeta e escritor catalán, sendo a figura capital dentro da poesía modernista. Era de orixe burguesa e estudou Dereito, pero optou por dedicarse plenamente á literatura, como poeta, ensaísta, tradutor e articulista en castelán. Cabe destacar que coñecía varias linguas (inglés, francés, italiano...), pero especializouse na tradución de autores alemáns, como Goethe, Novalis, Wagner e Nietzsche, que o influíron notablemente, dos que asimilou o individualismo, o vitalismo e o desprezo polo conformismo e o inmobilismo.

Pola súa obra, baseábase na intuición e no concepto mesiánico do poeta. Cabe destacar obras moi importantes como El Comte

Literatura catalá na posguerra

Poesía

En un primeiro momento foi continuista: a tradición simbolista e a vangarda. En ambos casos tratábase dunha poesía hermética, que conecta coas preocupacións metafísicas e relixiosas da época e que se adoita cualificar, inxustamente, de evasión da realidade.

Narrativa: novela fantástica e de evasión

A fuga da realidade foi unha das alternativas á difícil situación creadora dos novelistas. Destacan Jordi Sarsanedas, "El Martell", e Joan Perucho, "Les històries naturals". O humor, a ironía, a fantasía, a presenza de personaxes históricos e de personaxes inventados.

Novela psicolóxica

Domina o panorama narrativo ata a década dos sesenta e continúa as tendencias anteriores á guerra. Tiña un...

Los personajes en el romancero son tipos individuais que representan ao colectivo da raza gitana.

O gitano: personaxe e tema

Para Lorca o gitano é un individuo esencial que vive sen perder nunca de vista o que é e o que implican as súas raíces. Describe a loita pola liberdade do seu pobo e pola conservación dos seus oríxenes. A maioría dos seus romances teñen dous componentes: un mítico e outro real e anecdótico. A historia narrada, a anécdota, constitúe o plano real que entrará a formar parte do mítico e fabular mediante metáforas, símbolos e imaxes. O punto de encontro de ambos planos é o home e o seu destino.

Simboliza o primitivo e o instinto

A pena: é unha pena negra, unha imaxe simbólica. É o personaxe principal, é unha...