Evolución do Teatro e da Literatura Catalá
Evolución do teatro catalán contemporáneo
A partir de 1975, a labor e función do autor teatral diluíronse na construción espectacular colectiva. O teatro desentendeuse da palabra «dramática». Os protagonistas eran agora os directores, a expresión corporal e a imaxe, e as técnicas de traballo colectivo. Destacamos grupos coma Els Joglars, Els Comediants e La Fura dels Baus.
Cara a finais dos oitenta, este estado de cousas comezou a cambiar. O Lliure estreado textos de Benet i Jornet; o Centro Dramático de Rodolf Sirera. E apareceron todo un regueiro de dramaturgos novos: Sergi Belbel, Jordi Galceran, Lluïsa Cunillé... A palabra revalorízase como un elemento clave da representación teatral. Impóñense novos modelos como Beckett e Pinter. Na escena catalana, esta renovación foi protagonizada en boa parte pola evolución de Benet i Jornet.
Esta recuperación do dramaturgo está marcada pola emerxencia dun novo tipo de autor teatral que se implica plenamente no proceso creativo do espectáculo. Entre os autores máis destacados atopamos a Carles Alberola, Sergi Belbel e Lluïsa Cunillé.
Contexto sociopolítico e literatura
Os cambios políticos que comezaron en 1939 provocaron a abolición da Generalitat, o Estatuto e os partidos políticos, así como a prohibición do uso público e oficial do catalán. A literatura catalana quedaba condenada a ser un fenómeno minoritario e sen viabilidade.
Despois do 39, a novela en catalán reaparece lentamente, primeiro no exili e despois en Cataluña. As circunstancias políticas explican que boa parte da narrativa que se publica ata os anos sesenta rexeite tratar directamente a realidade e o faga por medio de mitos (coma Mites de Jordi Sarsanedas). Outros autores como Perucho e Calders optan por unha literatura fantástica. Outra tendencia está representada por Rodoreda e a novela psicolóxica.
En 1959 produciuse o relevo xeracional do panorama literario catalán. Pasouse do resistencialismo estricto a actitudes máis enfrontadas co réxime franquista. No País Valencià haberá que agardar á década dos setenta para que unha nova xeración de escritores comece a publicar narrativa de maneira sólida e continuada.