Literatura Catalana no Franquismo: Poesía, Narrativa, Teatro e Ensaio

Literatura catalá na posguerra

Poesía

En un primeiro momento foi continuista: a tradición simbolista e a vangarda. En ambos casos tratábase dunha poesía hermética, que conecta coas preocupacións metafísicas e relixiosas da época e que se adoita cualificar, inxustamente, de evasión da realidade.

Narrativa: novela fantástica e de evasión

A fuga da realidade foi unha das alternativas á difícil situación creadora dos novelistas. Destacan Jordi Sarsanedas, "El Martell", e Joan Perucho, "Les històries naturals". O humor, a ironía, a fantasía, a presenza de personaxes históricos e de personaxes inventados.

Novela psicolóxica

Domina o panorama narrativo ata a década dos sesenta e continúa as tendencias anteriores á guerra. Tiña un carácter existencialista en autores como Sebastià Juan Arbó e un carácter católico, como Xavier Benguerel e Joan Sales.

Novela realista

Reflexiona sobre as difíciles condicións de vida da posguerra española e europea. As novelas desta época non se publicaron ata finais dos sesenta.

Realismo existencialista

Centrase no exilio e son novelas de exilio. O tema é a guerra civil, a vida dos refuxiados e o exilio en Sudamérica.

Teatro

A censura dificultou moito as representacións teatrais. A prohibición de facer teatro en catalán levantouse en 1946; só se permitían obras que non supuxesen un ataque ao franquismo nin á moral pública.

O teatro de nova creación caracterízase pola ausencia de referencias ao contexto político e social. Este teatro evolucionou pronto cara ao melodrama edificante, no que a bondade dalgúns personaxes redimía a alma dos personaxes malvados. Destacan autores como Joan Oliver e Salvador Espriu.

Ensaio

Prestou un gran servizo á retomada cultural, cumprindo unha función crítica. Destacan Sagarra e Josep Pla.

Lingua e uso: planificación lingüística en Europa

• Monolingüismo como obxectivo: situación pouco habitual na que só existe unha lingua, ou ben unha situación na que non se recoñecen as minorías lingüísticas e a política lingüística persegue a substitución por la lingua dominante (francés).
• Protección das minorías lingüísticas: as linguas minoritarias e minorizadas, aínda que non dispoñen dunha planificación que permita a normativización, teñen algún tipo de recoñecemento institucional (Holanda).
• Autonomía lingüística: situación na que as linguas minorizadas e minoritarias comparten a condición de oficiais nos territorios administrativos propios coa lingua oficial de todo o estado (España).
• Federalismo lingüístico ou aplicación estrita do criterio de territorialidade.
• Bilingüismo institucional: aplicación estrita da cooficialidade en todo o estado.