Antropoloxía Platónica: Dualismo, Alma e o Mito do Carro Alado

Antropoloxía Platónica

Dualismo Antropolóxico

A concepción platónica do home distingue neste a alma e o corpo. Pero considera que o home é fundamentalmente a súa alma.

Os gregos chamaban Psique ao que nós traducimos por alma. Os primeiros gregos entendían a psique como o principio vital dos seres animados, aquilo que perden ao morrer. Con Platón, en cambio, toma o carácter de principio da intelixencia; aquela parte do home que o pon en contacto co intelixible.

A alma comeza a considerarse como a parte máis elevada do ser humano.

Tanto é así que se atopa accidentalmente unida ao corpo, de tal xeito que para Platón (como para certas crenzas relixiosas da súa época, como os órficos) a alma pode vivir con independencia do corpo.

A relación Alma-Corpo

Platón defende unha visión dualista na que a alma é altamente valorada e o corpo infravalorado. Alma e corpo son dúas entidades totalmente distintas e desiguais:

• O corpo é físico e mortal, sensible e imperfecto.
• A alma, pola outra banda, é inmortal, intelixible e perfecta, o que define o home e lle permite realizar o máis elevado.

Partes da Alma: O Mito do Carro Alado

No diálogo Fedro, Platón narra un mito no que pretende tratar a cuestión das partes da alma: o famoso mito do carro alado.

O mito compara a alma cun carro alado no que van un auriga (condutor) e unha xunta de dous cabalos: un branco, fermoso e bo; e outro negro, feo e malo.

As tres partes da alma

• O cabalo branco: Simboliza as tendencias positivas do home, paixóns como a coraxe, o valor, a ira ou a esperanza; a chamada alma irascible.
• O cabalo negro: Simboliza as tendencias negativas do home, os desexos máis baixos (a sexualidade, por exemplo). A esta parte da alma chámaselle concupiscible.
• O auriga (condutor): Simboliza a capacidade intelectual do home, o pensamento; adoita denominarse parte racional.

A alma, simbolizada no carro alado, móvese no Mundo das Ideas; este é o seu ambiente propio. Agora ben, se o cabalo negro se rebela, o carro perde altura e cae ao Mundo das Cousas. Nese mundo, agárrase a algo sólido onde se establece e toma un corpo terrestre. A alma atópase así aprisionada e incómoda, fóra do seu elemento, nese corpo que é para ela como un cárcere. O seu desexo máis forte é o de volver ao seu mundo orixinal.

Conclusión Psicolóxica

O mito do carro alado amósanos o psiquismo como unha entidade dinámica que integra tres partes: racional, irascible e concupiscible. Esta é unha das primeiras análises explícitas que coñecemos sobre a estrutura de forzas que forman o psiquismo humano e, polo tanto, constitúe un dos primeiros textos de psicoloxía coñecidos.