Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

Este poema foi escrito por Curros Enríquez no s. XIX. O poeta naceu en Celanova, Ourense. Tivo unha vida marcada por acontecementos significativos: fuxiu a Madrid escapando dun pai autoritario e violento; foi exiliado a Londres por asinar un artigo xornalístico; e marchou a Cuba fuxindo dunha vida complicada, con persecucións políticas, enfrontamentos coa igrexa e a perda da nai e de tres fillos.

Na Habana, fundou unha sociedade que serviría de modelo para a posterior creación da Real Academia Galega na Coruña, presidida por Manuel Murguía. Curros Enríquez foi homenaxeado en vida e acadou numerosos recoñecementos.

Este poema pertence a Aires da miña Terra, unha obra que xerou un grande escándalo ao ser considerada blasfema e herética....

Contexto Histórico e Movementos Culturais

A Xeración Nós e o seu Obxectivo

Baixo que ditadura xorde a Xeración Nós?

Xorde baixo a ditadura de Primo de Rivera.

Cal é o obxectivo principal da Xeración Nós?

Revitalizar a cultura galega.

Cita as editoriais fundadas na década dos anos 20.

Lar, Céltiga e Nós.

En que ano se funda a revista Nós?

No ano 1920.

Que dous feitos importantes aconteceron en 1923?

O inicio da ditadura de Primo de Rivera e a fundación do Seminario de Estudos Galegos.

As Irmandades da Fala e o Agrarismo

Cando se fundan as Irmandades da Fala?

No ano 1916.

Que é A Nosa Terra?

É un xornal.

Quen foi Basilio Álvarez e que fixo?

Foi un crego que fundou Acción Galega (un movemento agrarista).

Autores e Obras Clave da Literatura Galega

Ramón

Eduardo Pondal (1835-1917)

Natural de Ponteceso (A Coruña).

A poesía de Eduardo Pondal

Os textos poéticos fundamentais do autor son Queixumes dos Pinos (1886) e o poema épico inacabado Os Eoas. Pondal manifesta na súa obra unha maior preocupación pola construción formal do poema e emprega unha lingua máis depurada e elaborada. Na «química» poética do bardo combínase unha chea de referencias e ingredientes axeitadamente salferidos e combinados, dando lugar finalmente a un texto mítico e prodixioso para o lector, membro tamén desa tribo-patria que Pondal constrúe.

Adubíos da poesía de Pondal

• Celtismo: O heroico pasado celta galego é un argumento de identidade empregado por Pondal nos seus textos.
• Bardismo: O bardo, co que o propio

A Nova Narrativa Galega: Renovación e Autores Clave

A etiqueta de “Nova Narrativa Galega” púxoselle a unha serie de obras que, desde mediados dos anos 50 ata principios dos 70 (aproximadamente), comparten o desexo consciente de renovar totalmente a narrativa feita en galego. Esta renovación implicaría aspectos de estrutura narrativa: voz narrativa, tratamento do espazo e tempo, personaxes, así como tamén da temática e do discurso narrativo.

Influencias e Contexto da Nova Narrativa

A Nova Narrativa incorpora a influencia nas artes dos grandes descubrimentos na ciencia, na filosofía e na psicoloxía do século XX (a teoría da relatividade de Einstein, o existencialismo de Heidegger, o funcionamento do inconsciente de Freud) xunto coa...

Cláusulas Simples e Complexas

Unha cláusula é unha unidade sintáctica que necesita ter un verbo coa función de predicado para existir.

Cláusula simple: ten un único predicado.

Exemplo: Xulia regaloulle un gato a Henrique.

Cláusula complexa: ten outra no seu interior.

Exemplo: Henrique dixo que era bonito.

Oracións Bipolares e Coordinadas

Bipolares: ambos os dous constituíntes son imprescindibles para que exista a oración.

Tipos:

• Condicionais: Déixocho se mo devolves axiña.
• Concesivas: Aínda que está lesionado, xogou ben.
• Causais: Non veu porque tiña traballo.
• Consecutivas: Está en Internet, polo tanto xa se pode ver.
• Comparativas: Adestra moito máis do que pensas.

Coordinadas: cada un dos constituíntes pode existir sen que exista o outro....

Tempo na Esmorga

A acción desenvólvese en dous períodos principais:

• Os dous días da declaración de Cibrán ante o xuíz (1º día: capítulos I e II; 2º día: capítulos III, IV e V).
• As 24 horas do percorrido dos tres esmorgantes, desde o seu encontro un luns ao amencer ata que Cibrán é atopado por uns varredores.

Ademais, existe o momento no que o narrador-autor escribe a “crónica”.

Espazo na Esmorga

O escenario cambia continuamente, pero sempre é un itinerario urbano que os protagonistas seguen para escapar da xustiza e buscar o máximo pracer no que pode ser o seu último día de liberdade.

O espazo narrativo de A Esmorga é Ourense (Auria), coas súas rúas, prazas, fontes, igrexas e, sobre todo, os seus mesóns, tabernas e prostíbulos...

A poesía galega na democracia: Unha nova etapa

En Galicia, este é un período estable dentro dun marco democrático. Os feitos máis relevantes na nosa terra son: o Estado de Autonomía (1981), a Lei de Normalización Lingüística (1983), a relevancia de certames e premios literarios, o nacemento de empresas editoriais, as publicacións especializadas en temas literarios e culturais e a profesionalización dos escritores na nosa lingua.

A renovación poética dos anos 80

Os feitos máis relevantes na poesía son que, con Con pólvora e magnolias de X. L. Méndez Ferrín, ábrese unha nova etapa. Existen outras influencias para a nova poesía galega, como serán Manuel Antonio e Álvaro Cunqueiro; ademais, nacen revistas culturais e de poesía...

O galego a finais do XX e comezos do XXI

Entre os trazos máis salientables da evolución da lingua galega no período que vai dende 1975 ata os nosos días, salienta o establecemento dunhas condicións políticas e legais favorables á normalización da lingua. Non obstante, persisten na sociedade galega indicadores negativos que escurecen o presente do idioma e ameazan o seu porvir.

Marco legal e normalización

O inicio da democracia fixo posible para o galego unha consideración xurídica diferente. Os fitos principais neste proceso foron:

• Constitución de 1978: Declárase o galego como lingua cooficial.
• Estatuto de Autonomía de Galicia (1981): Recoñécese como lingua propia de Galicia, establecendo que os poderes garantirán o seu uso normal

O Ensaio Galego: Historia e Evolución

Orixes: Irmandades da Fala e Xeración Nós (Pre-Guerra Civil)

Os inicios do ensaio sitúanse nas Irmandades da Fala e na Xeración Nós, a través das revistas de A Nosa Terra e Nós, que trataban temas nacionalistas e culturais que afectaban á nacionalidade galega.

O Ensaio durante o Franquismo (1936-1975)

O Exilio e a Resistencia Cultural

Tras a Guerra Civil, a existencia deste xénero foi case nula, xa que o sistema político impuxo unha serie de dificultades nos eidos culturais. Por iso, o ensaio tivo que se desenvolver en América, onde se publicaron obras fundamentais como Sempre en Galicia de Castelao.

A Recuperación nos Anos 50 e a Editorial Galaxia

Nos anos 50, a escrita en galego recupera forzas...