Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Lingua e literatura

O Teatro Galego no Século XX: Evolución e Contexto

A principios do século XX, o teatro era o xénero menos desenvolvido en Galicia. Dúas son as razóns causantes deste atraso: por unha banda, o galego non era considerado unha lingua culta e, por outra, a prohibición de representar en lingua galega.

As Catro Etapas do Teatro Galego (1900-1936)

1. Etapa Rexionalista (Continuación e Costumismo)

   O teatro é continuador do rexionalismo, con pezas breves, ambientes e personaxes rurais, de carácter anticaciquil, costumista e folclórico. Fúndase a Escola Rexional de Declamación co obxectivo de representar en galego e fomentar a súa publicación. O autor representativo deste momento é Lugrís Freire coa obra A Ponte, de temática anticaciquil.

2. Etapa

Exercicio 11: Cantares Galegos e o Rexurdimento

Pregunta: Quen escribiu Cantares galegos? A que período literario pertence?

Resposta: Rosalía de Castro. Pertence ao Rexurdimento, no século XIX.

Exercicio 12: Liñas Temáticas de Follas Novas

Pregunta: Cales son as liñas temáticas de Follas Novas?

Resposta:

• Liña intimista (dor, soidade, angustia...)
• Liña social (emigración, desigualdade, situación da muller)

Exercicio 13: Ortografía e Gramática

a) Coloca o til nas palabras que o precisen:

Palabras: ternura, meniño, nenas

Resposta: ternura, meniño, nenas

b) Superlativos cultos:

Pregunta: Superlativos cultos de “agradable” e “libre”:

Resposta: agradabilísimo, libérrimo

c) Nome dos textos que describen só os trazos psicolóxicos dunha

LIÑA DO TEMPO:

NACEMENTO GALEGO-PORTUGUÉS (S.VIII-S.XII) INICIO PRIMEIRAS CANTIGAS GALEGO-PORTUGUÉS (S.XII) ESPLENDOR TROBADORESCO DECADENCIA LÍRICA (S.XIV - S.XV) SECULOS ESCUROS (S.XVI - S.XVII) RENACEMENTO REXURDIMENTO CONTEMPORANEIDADE (S.XIX, S.XX, S.XXI).

CANTIGAS DE AMIGO: Orixe Autóctona

Ondas do mar: Sentimentos das Persoas A AUGA: Cando está todo moi calmado, significa que vai pasar algo A alva: Momento triste no que se separan os namorados as aves: representan a liberdade, seducción e namoramento o cervo: representa ao home o vento: elemento masculino que esperta a sexualidade feminina A camisa: representa ao home (cando a dona di que vai a lavar as camisas significa coito) lavar os cabelos: manifestación da sensualidade

O difícil camiño cara á normalización cultural de Galicia e cara á adquisición dun teatro de calidade, que se desenvolve a medida que avanza o século XIX, presentará problemas como a inexistencia fun público específico, a falta de profesionalización así como a incidencia no carácter didáctico dos textos dramáticos e a persistencia no tempo de certos modelos do teatro rexionalista,sen esquecernos do predominio da dramática escrita en verso. En 1882 iníciase o teatro rexionalista coa obra “A fonte do xuramento” de Francisco María de la Iglesia. Aparecen outras obras como “O fidalgo” de San Luís Romero, “A Ponte” de Lugrís Freire e ensaios como ¡Filla…! De Galo Salinas. En fin, o labor  da dramaturxia rexionalista...

Introdución á Cantiga de Amigo

As seguintes cobras ou versos compoñen unha cantiga de amigo escrita por........... Pertence á lírica tradicional e a súa aparición data a partir da segunda metade do século XIII. Como todas as cantigas de amigo, narra os sucesos amorosos nos que o poeta pon en boca dunha muller as penas (a coita) de amor que esta dirixe ao seu "amigo" ou amante. Encóntrase escrita en galego-portugués.

Características Xerais do Xénero

Ademais, a cantiga de amigo presenta as seguintes características distintivas:

• O paralelismo.
• O leixaprén.
• O refrán.
• A voz feminina (aínda que a crea o trobador, está, en efecto, en voz dunha muller).
• A aparición da palabra "amigo" nos versos.....

Tema e Subxénero

Nesta cantiga, o tema trata...

O Grupo Nós: Pilar do Rexurdimento Cultural Galego

O Grupo Nós foi unha importante agrupación cultural galega fundada en Ourense en 1920. O seu obxectivo principal era dignificar a lingua galega, renovar a cultura do país e poñela en contacto co pensamento europeo. A través dunha revista e dunha editorial, difundiron obras propias, traducións e estudos históricos e lingüísticos.

Membros Destacados e as Súas Contribucións

• Vicente Risco: Na súa obra Teoría do nacionalismo galego (1920), defende unha Galicia con identidade propia e aposta pola súa recuperación cultural.
• Otero Pedrayo: Publicou Os camiños da vida (1928), onde retrata a evolución da sociedade galega cun estilo culto e elaborado.
• Castelao: En Sempre en Galiza (1944),

Adverbios

LUGAR

Adverbios de lugar: á beira, a carón, a contramán, a rente(s), abaixo, acá, acó, acoló, adiante, ai, alá, alón, algures, alí, aló, ao lado, ao pé, ao redor, aquén, arredor, arriba, derriba, atrás, avante, cerca, debaixo, dentro, derredor, derriba, detrás, diante, embaixo, enfronte, encima, enriba, fóra, lonxe, ningures, onde, preto, u?, velaí, velaquí, xalundes*.

*‘nalgún lugar’

TEMPO

Adverbios de tempo: a cada canto, a cada pouco, a deshora, a destempo, a diario, a miúdo, a tempo, acotío, agora, aínda, antano, antes, antes de onte, antonte, ao outro día, ao pouco, ao raro, aos poucos, arestora, arreo, ás veces, asemade, atrás, axiña, cando, cedo, cerca, daquela, de a pouco, de aquí a un pouco, de camino,...

Vicente Risco: Características e Obra

Temas Centrais

As características de Vicente Risco inclúen a forte presenza do cristianismo, o celtismo, o atlantismo, a exaltación do mundo medieval, e a valoración do natural e do rural fronte ao urbano. Tamén se destaca a súa intencionalidade didáctica.

Ensaio

• Teoría do Nacionalismo Galego.
• Nos os inadaptados: Explica a evolución ideolóxica. A crónica da viaxe por Alemaña determinou a evolución de Risco.
• O lobo da xente: Baseado na lenda do lobishome, mestura elementos de mouros.
• A velliña vella: Relato no que a velliña vella, que é Galicia, reclama os seus dereitos.

Narrativa

A coutada: É un diálogo filosófico entre un filósofo, un fidalgo e a súa dona sobre a volta do primeiro á casa...

Características Sociolingüísticas da Lingua Galega no Século XX

Neste período, abórdanse tres puntos clave na evolución da lingua galega:

• A continuidade do proceso de castelanización.
• A funcionalidade lingüística.
• A continuación do proceso de revalorización.

A Continuidade do Proceso de Castelanización

O proceso de castelanización continuou nos ámbitos urbanos e nas clases sociais con mellor situación económica, mentres que o galego se conservaba nas zonas rurais e semi-rurais. Esta situación débese a varios factores:

• O crecemento urbano e a extensión das clases medias.
• A progresiva xeneralización do ensino.
• A extensión dos grandes medios de comunicación de masas.
• Os factores de prestixio e valorización lingüística, que continuaron