Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Bacharelato

Contexto internacional e crise da monarquía

No século XVIII, a política exterior española estaba supeditada aos intereses de Francia, tras a Revolución Francesa e a chegada de Napoleón. En 1801 España invadirá Portugal, conflito coñecido como a Guerra das Laranxas, e España incorporará a última anexión territorial, a cidade de Olivenza. En outubro de 1805, na batalla de Trafalgar, a armada británica enfrontouse á española dirixida polo almirante francés Pierre Villeneuve; a derrota da armada española supuxo o fracaso da invasión napoleónica de Inglaterra e a destrución da armada española.

En 1807, Napoleón e Godoy asinan o Tratado de Fontainebleau, que permitía o paso das tropas francesas polo territorio español buscando...

Gonzalo R. Mourullo: Nace un árbore (1954)
Méndez Ferrín: Memorias de Tains (1956), Percival e outras historias (1958), O crepúsculo e as formigas (1961), Arrabaldo do norte (1964)
Carlos Casares: Vento ferido (1967), Cambio en tres (1969)
M. Xosé Queizán: A orella no buraco (1965)
Camilo Gonsar: Lonxe de nós e dentro (1961), Como calquera outro día (1963), Cara a Times Square (1980)
Xohán Casal: O camiño de abaixo (1970, póstuma)
Vázquez Diéguez: As ponlas baixas (1968)
Xohana Torres: Adeus, María (1971)
Manuel Forcadela

Cine e Televisión

/Con pólvora e magnolias: XL Méndez Ferrín - Mesteres: Arcadio López Casanova
/ CF: Manuel Rivas, Ramiro Fonte, Pilar Pallarés
R: Alberto Avendaño, Antón Reixa
A: Miguel Mato, Salinas Portugal, Ramón...

A narrativa do Rexurdimento galego

O conto

O conto experimentou un relativo desenvolvemento durante esta etapa. As obras caracterizáronse por:

• Recreación: presenza de personaxes populares, ambientes rurais e elementos reivindicativos como a defensa da lingua galega, a crítica das inxustizas e a denuncia dos problemas dos labregos.
• Principais creadores e obras:
  • Heraclio Pérez Placer: Contos, lendas e tradicións.
  • Ernesto López Pose: Contos humorísticos.
  • Francisco Álvarez de Novoa: Pé das Burgas.
  • Aurelio Ribalta: Ferruxe.
  • Rosalía de Castro: Conto galego (argumento: dous homes apostan quen consegue conquistar a unha viúva o mesmo día do enterro do seu home).

A novela

Marcial Valladares

Cultivou a narrativa, a poesía e os estudos léxicos e gramaticais....

Situación diglósica (séculos XV-XVI): Ao usar as clases altas o castelán, houbo unha situación diglósica onde o castelán era a lingua elite e desconocida para o pobo, e o galego era a lingua do pobo e de uso no ámbito familiar.

Consecuencias:

• Non se elaborou un patrón lingüístico culto que servise de referencia.
• O galego perdeu tamén especialización léxica.
• A castelanización de antropónimos e topónimos debido á perda de ámbitos de uso.

O esplendor medieval lírico deu lugar á Escola galego-castelá, que contaba co Cancioneiro de Baena, que se fixo fóra de Galicia e inclúe poemas en galego e en castelán. Principal poeta: Macías o Namorado.

Literatura dos séculos XVI e XVII

A literatura deste período tiña carácter popular...

El modernisme foi un moviment cultural europeo que xurdiu a finais do século XIX. Unha das súas funcións foi incorporar a arte na vida social. O modernisme expresouse na arquitectura, na escritura, na pintura, na música e na literatura. En Cataluña, as figuras máis representativas foron Antoni Gaudí, Josep Llimona, Ramon Casas, Enric Morera e Joan Maragall.

Pretendían modernizar a cultura catalá, ancorada na Renaixença e representada polos Jocs Florals; europeizar a sociedade e a cultura; e renovar as estruturas políticas e sociais.

Etapas

1. Do 1892 ao 1900: anos de arrinque do movemento

Foron os anos de arrinque do movemento e tamén de formación das súas tendencias. Os ideais modernistas difundíronse a través da celebración das...

OGrupoNóseasúadecisivainfluencianomundoculturalgalego

ParaaléndopapelfundamentaldarevistaNósáhoradedarnomeaogrupo,ébencertoqueestetermotenunhaamplapresenzanavidaculturalgalegadaqueltempo,poisaparecerepetidamenteutilizadacomotítuloenlibros(ÁlbumNósdeCastelao,1916‐1918),artigos(“Nós,osinadaptados”),suplementosliterarios(doxornalcoruñésElNoroeste)ou,tamén,comonomedaeditorial,dirixidaporÁnxelCasal,enqueapareceronoslibrosfundamentaisdestaépoca.Destemodo,Nósfoiadquirindodemáisamáisunvalorsimbólicoimportante,aorepresentardemodosintéticooespíritodeautoafirmacióncolectivaquecaracterizouolabordosautoresdesta etapa.Isto Foi, ao final,o que Acabou por asentar esta Denominaciónxa non sóparaseraplicadaaogrupocentraldeautoresqueprotagonizanestaliñadeacción,...

Poesía galega do século XX

Aínda existen poemas sociais, eclipsados polo resto da obra: poemas íntimos, influídos pola existencia (Onde o mundo se chama Celanova, 75). Poema amoroso (Moraima). Poemas satíricos: corrosiva e crítica. Poemas socialrealistas: linguaxe coloquial e temas como a guerra civil, a explotación do traballo, o imperialismo e o racismo. Longa noite de pedra (62), titulo metáfora ditado franquista. MCN (26-92). Represión escolar, Tebra. Fabulario novo (52) reflicte sentimentos de angustia, desesperanza ante a vida, imaxes de sensación de escuridade. UN (30-99). Poucos libros, excelente recitador, poesía paisaxística pero profunda persoal. Describe a natureza espida do Courel. Preocupación social e política....

O Espírito Humanista

Había unha visión antropocéntrica do mundo onde progresa a burguesía, non sometida aos señores feudais nin á disciplina dos conventos. O celo que as autoridades relixiosas poñían na integridade da doutrina ignorou e reprovou a cultura grega e romana, así como a dos sabios musulmáns e xudeus. Por contra, o humanismo pode ser definido como unha corrente de pensamento que aspira ao progreso da humanidade a partir dos valores máis intrínsecos da persoa: a intelixencia, a razón e o coñecemento. A literatura humanística tamén ten unha finalidade moralizadora. Actualmente, cando falámus de textos humanísticos referímonos a que transmiten unha reflexión crítica de valores éticos e morais relacionados coa condición...

TEMA 1: IRMANDADES DA FALA

IRMANDADES DA FALA:

1916(Coru.): 1as I. Da F., espallanse por Gal., paso decisivo-proxeccion do galeguismo. 1918(Lugo): Asamblea N. Galega-manifesto(autonomia integral, cooficialidade gal-cast., desaparicion deputa. Provinciais e modernizacion socioeconomica). Tendencias políticas: 1. Liña liberal-democratica (esencial alianza forzas afins, Luis Peña Novo) 2. Liña neotradicionalista (afastamento da coalición, Vicente Risco). 1922 (IV Asamblea Nacionalista, apoio neotradicionalistas+liberais, Risco leva adiante a suas teses). Tendencias culturais: 1.Rexeitamento-cambios: tradicion rexionalista. 2.Síntese entre tradicion e modernidade (Cabanillas). 3. “Os Novos”, vangarda estética (M. Antonio y A. Cunqueiro)...

1. Escola Mallorquina

1.1. Definición

O termo Escola Mallorquina apareceu por primeira vez en 1873 na Revista Balear, dirixida por Pons i Gallarza, para designar a produción literaria das Baleares do s. XIX en lingua catalá. Posteriormente, o concepto retomouse en dous sentidos:

a) En sentido amplo, úsase para referirse á achega dos escritores mallorquines á literatura catalá desde mediados do s. XIX, en plena Renaixença, ata mediados do s. XX. É unha definición moi xenérica e ambigua.

b) En sentido máis concreto, que é o que triunfou, serve para designar un fenómeno literario mallorquín, unha auténtica escola poética, formada pola produción de dúas xeracións de autores: a de 1906 e a de 1917. Trátase de poetas que coinciden...