Modernisme català: moviment, etapes i corrents ideològics
El modernisme foi un moviment cultural europeo que xurdiu a finais do século XIX. Unha das súas funcións foi incorporar a arte na vida social. O modernisme expresouse na arquitectura, na escritura, na pintura, na música e na literatura. En Cataluña, as figuras máis representativas foron Antoni Gaudí, Josep Llimona, Ramon Casas, Enric Morera e Joan Maragall.
Pretendían modernizar a cultura catalá, ancorada na Renaixença e representada polos Jocs Florals; europeizar a sociedade e a cultura; e renovar as estruturas políticas e sociais.
Etapas
1. Do 1892 ao 1900: anos de arrinque do movemento
Foron os anos de arrinque do movemento e tamén de formación das súas tendencias. Os ideais modernistas difundíronse a través da celebración das Festas Modernistas de Sitges, impulsadas por Santiago Rusiñol, e da creación de revistas como L'Avenç (1889-1893), que foi a introdutora da obra de Nietzsche e Ibsen, e Catalònia (1898-1900).
Correntes ideolóxicas
A) O regeneracionismo
Opúxose ao conservadurismo da burguesía e optou por unha visión cosmopolita da cultura. Opinaban que a cultura e a arte debían ter unha función social: facer progresar a sociedade, superar o seu atraso e romper con todas aquelas estruturas que o impedían. O artista sería o encargado de modernizar a sociedade e a cultura a través da súa arte; sería un «superhome», un mesías que guiaría a sociedade. Destacaba o seu individualismo. Artistas máis radicais foron Jaume Brossa e Ignasi Iglésias.
B) O esteticismo
Plantexaba as mesmas ideas de renovación, modernización e europeización, pero desde plantexamentos puramente estéticos, non sociais nin políticos. Isto quere dicir que defendían unha renovación só da arte, sen entrar en consideracións sociais. Partiron da arte como única vía de saída individual e tiñan como lema o Art total ou art síntese, é dicir, o cultivo do máximo número de expresións artísticas nunha mesma obra. Crían que o artista era un ser superior e diferente ao resto, e criticaban a sociedade en que vivían.
As actitudes e os comportamentos do grupo modernista esteticista estaban moi ligados á bohemia (negra e dourada).
Cara ao 1898 estaba a acabar a primeira etapa do movemento modernista.