Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Outras linguas estranxeiras

Lirismo medieval galego-portugués: O tempo dos trobadores

Durante o século VIII ten lugar a eclosión da lírica medieval galego-portuguesa. Trátase dun tempo no que trobadores e jograres compuxeron as cantigas, que veñen a construír un episodio decisivo da cultura europea. O lirismo medieval galego-portugués manifestase nos textos profanos que inclúen as cantigas de amor, as cantigas de amigo e as de escarnio e maldicir. Co cancioneiro de carácter relixioso formáronse as cantigas de Santa Maria.

As distraccións e o lecer no Medievo: O espetáculo trobadoresco

Durante a Idade Media, os nobres cando non estaban en guerras dispuxeron de moito tempo libre. A caza, a celebración de xustas e torneos foron ocupacións fundamentais para esas...

A Nova Narrativa Galega dos Anos 50

Orixes e Contexto

Nos anos 50, cando se inicia a recuperación da literatura galega, xorde un grupo de mozos que incorporarán á nosa narrativa novos motivos e técnicas relatoras: intégranse na Nova Narrativa Galega.

Non é un grupo homoxéneo, mais úneos unha formación única, con inquietudes galeguistas, viaxeiros por Europa, coñecedores da literatura europea e americana.

• No plano literario: intención renovadora, desexo de ruptura formal coa tradición narrativa.
• Aínda que o nome é un calco do Nouveau Roman, non é a única influencia.
• Participan da concepción desintegradora da novela tradicional dos escritores do século XX que foxen do realismo, da biografía e do heroe problemático.
• Interésalles

Xéneros da Lírica Galego-Portuguesa

Unisonantes

Cobras singulares: cada unha ten a rima diferente.

Cobras Dobres

Cobras dobras: cada parella de cobras ten a mesma rima.

Cobras Alternas

Cobras alternas: as palabras pares teñen unha rima e as impares outra.

Cobras Capfinidas

Cobras capfinidas: cada cobra comeza coa última palabra da anterior.

Cobras Capcaudadas

Cobras capcaudadas: a rima do último verso dunha cobra é a primeira do seguinte.

Cobras Capdenais

Cobras capdenais: repetir unha ou varias palabras no mesmo verso ou en versos sucesivos.

Cobras Retrogradadas

Cobras retrogradadas: a segunda cobra repite en orde inversa a distribución de rimas da primeira.

Xéneros Menores

Tenzón

Poema dialogado entre dous trobadores que teñen opinións distintas...

A Nova Narrativa Galega: Orixes e Características

Na década dos 50, cando se inicia a recuperación da literatura galega, xorde un grupo de mozos que incorpora á nosa narrativa novos motivos e novas técnicas relatoras; son os integrantes da Nova Narrativa Galega. Non se pode falar en sentido estrito dunha escola ou grupo homoxéneo, mais úneos a súa formación universitaria, con claras inquietudes galeguistas. No plano literario, a súa intención innovadora e o desexo de ruptura formal coa tradición narrativa.

Participan na concepción desintegradora da nova tradución practicada por escritores do século XX que foxen do relato da biografía (a vida literaria) dun heroe problemático. Interésanos a narración sen andadura lóxica, mesmo...

O teatro galego desde finais do século XX

A finais do século XX, o teatro galego experimentou unha gran evolución grazas á labor crucial dos grupos de teatro independente e dos autores que participaron nas mostras de obras dramáticas dos 70. A partir dos 80, o apoio institucional democrouse na consolidación da dramaturxia galega. Na década dos 80 o teatro profesionalizouse e fundouse a asociación profesional de teatro galego en Sada. Neses momentos comezaron a aparecer salas estables. A comezos do 84 naceu o Centro Dramático Galego, símbolo do teatro institucional, co obxectivo de recuperar a profesión e representar obras que ata o momento non foran levadas a escena por falta de apoios.

Durante a etapa do teatro independente van aparecer...

Cambios semánticos

Cambios semánticos: hai palabras que deixan de usarse porque xa non son útiles. Daquela aparecen outras novas que enriquecen o léxico segundo as necesidades do momento.

Causas: Influencia estranxeira: incorporación á lingua de préstamos xustificados e inxustificados. / Necesidade dun novo nome: ao aparecer novas realidades aparecen así novos termos, xorden os neoloxismos. / Causas lingüísticas: poden ser fonéticas, ao darse unha diverxente evolución fonética dunha palabra ou motivados por cuestións de carácter morfosintáctico. / Causas sociais: unha palabra pasa a ser un termo especializado e outras veces prodúcese o contrario. / Causas psicolóxicas: algúns cambios teñen a súa orixe na mentalidade ou educación...

Bloque occidental

• Seseo implosivo (luz → lus)
• Gheada (amigo → amigho)
• Metafonía nominal e alteracións do timbre das vogais tónicas
• Plural en -ns (canción/cancións, can/cans)
• Terminación -án masculina e feminina (o/a irmán)
• Ti como pronome suxeito de 2.ª persoa
• Formas de P2 do pretérito indicativo (colleches, vendeches, foches; colliches, vendiches, fuches)

Áreas

Área de Fisterra

• Seseo explosivo (sapato, cosiña → zapato, cociña)
• Cheísmo (invítoche a comer → invítote a comer)

Zona norte: emprego do ditongo -ui- (muito → moito), presenza de -i- velar tónica nas formas verbais de P3 do pretérito indicativo dos verbos da 2.ª e 3.ª conxugación (colliu, partiu → colleu, partiu).

Zona sur: aparecen formas do ditongo -oi- (moito)...

Gonzalo R. Mourullo: Nace un árbore (1954)
Méndez Ferrín: Memorias de Tains (1956), Percival e outras historias (1958), O crepúsculo e as formigas (1961), Arrabaldo do norte (1964)
Carlos Casares: Vento ferido (1967), Cambio en tres (1969)
M. Xosé Queizán: A orella no buraco (1965)
Camilo Gonsar: Lonxe de nós e dentro (1961), Como calquera outro día (1963), Cara a Times Square (1980)
Xohán Casal: O camiño de abaixo (1970, póstuma)
Vázquez Diéguez: As ponlas baixas (1968)
Xohana Torres: Adeus, María (1971)
Manuel Forcadela

Cine e Televisión

/Con pólvora e magnolias: XL Méndez Ferrín - Mesteres: Arcadio López Casanova
/ CF: Manuel Rivas, Ramiro Fonte, Pilar Pallarés
R: Alberto Avendaño, Antón Reixa
A: Miguel Mato, Salinas Portugal, Ramón...

A narrativa do Rexurdimento galego

O conto

O conto experimentou un relativo desenvolvemento durante esta etapa. As obras caracterizáronse por:

• Recreación: presenza de personaxes populares, ambientes rurais e elementos reivindicativos como a defensa da lingua galega, a crítica das inxustizas e a denuncia dos problemas dos labregos.
• Principais creadores e obras:
  • Heraclio Pérez Placer: Contos, lendas e tradicións.
  • Ernesto López Pose: Contos humorísticos.
  • Francisco Álvarez de Novoa: Pé das Burgas.
  • Aurelio Ribalta: Ferruxe.
  • Rosalía de Castro: Conto galego (argumento: dous homes apostan quen consegue conquistar a unha viúva o mesmo día do enterro do seu home).

A novela

Marcial Valladares

Cultivou a narrativa, a poesía e os estudos léxicos e gramaticais....

Poesía galega do século XX

Aínda existen poemas sociais, eclipsados polo resto da obra: poemas íntimos, influídos pola existencia (Onde o mundo se chama Celanova, 75). Poema amoroso (Moraima). Poemas satíricos: corrosiva e crítica. Poemas socialrealistas: linguaxe coloquial e temas como a guerra civil, a explotación do traballo, o imperialismo e o racismo. Longa noite de pedra (62), titulo metáfora ditado franquista. MCN (26-92). Represión escolar, Tebra. Fabulario novo (52) reflicte sentimentos de angustia, desesperanza ante a vida, imaxes de sensación de escuridade. UN (30-99). Poucos libros, excelente recitador, poesía paisaxística pero profunda persoal. Describe a natureza espida do Courel. Preocupación social e política....