Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas de Historia

Franquismo nos anos 40 vs. anos 60-70

Contexto

Tras a vitoria de Francisco Franco na Guerra Civil Española, instaurouse unha ditadura baseada na concentración de poder no xefe do Estado, a represión e a ausencia de liberdades. Durante todo o réxime, Franco apoiouse en tres piares fundamentais:

• O Exército
• A Igrexa
• A Falanxe

Estes piares sustentaban política e ideoloxicamente a ditadura.

Diferenzas

Nos anos 40, o réxime tiña unha forte influencia da Falanxe, que controlaba gran parte da vida política e social. A Igrexa católica apoiaba claramente o franquismo a cambio de privilexios e control sobre a educación. O Exército tamén era un apoio fundamental do réxime e aseguraba a estabilidade da ditadura.

Nos anos 60 e 70, produciuse unha evolución...

1. Antecedentes do conflito. A comezos do s. XIX Europa atopábase nun período coñecido como a Paz Armada, onde as tensións entre os estados crearon un clima propicio para os enfrontamentos. Francia e Reino Unido temen o crecemento e a forza do Imperio Alemán, sendo os motivos variados: • A derrota francesa ante Alemaña de 1871 leva á perda de Alsacia e Lorena, e ó desexo de revancha contra os alemáns. • O territorio dos Balcáns crea tensións entre o Imperio Ruso e o Austrohúngaro. • A rivalidade económica Alemaña-Reino Unido era grande, temendo o Reino Unido a expansión alemá e a perda de influencia colonial. O chanceler alemán Bismarck establece dende a década de 1870 os Sistemas Bismarckianos, alianzas para manter...

O Pacto Social e a Crítica de Locke

Este texto analiza a transición do estado de natureza á sociedade civil mediante o pacto social e a crítica de Locke á monarquía absoluta. Para Locke, os seres humanos no estado de natureza son libres, iguais e pacíficos, pero carecen dun mecanismo estable para resolver conflitos ou defender os seus dereitos. Por iso, deciden formar unha sociedade política, cedendo parte da súa liberdade individual a un poder público que garanta a xustiza e protexa os dereitos naturais.

Contexto histórico: O século XVII

O século XVII en Europa caracterizouse polo auxe do absolutismo. En Inglaterra, o reinado de Carlos I estivo marcado pola tensión entre a Coroa e o Parlamento, así como entre católicos e protestantes....

Que grupos se opoñían ao réxime tsarista?

• Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso: marxistas, divididos en dous grupos:
  • Menxeviques: moderados, partidarios de colaborar nun réxime liberal de transición ao socialismo.
  • Bolxeviques: liderados por Lenin, rexeitaban a colaboración co sistema burgués e querían instaurar a ditadura do proletariado.
• Partido Constitucional Demócrata: pretendía derrocar o absolutismo e converter Rusia nunha monarquía constitucional.
• Partido Socialista Revolucionario: vía no campesiñado a forza revolucionaria. Defendía a colectivización das terras. O líder foi Kerensky.

Como chegaron ao poder os bolxeviques en outubro de 1917?

Lenin regresou do exilio. Os soviets, baixo control bolxevique, apoderáronse dos puntos...

Catalán vs. Vasco — O nacionalismo vasco e o nacionalismo catalán xurdiron no século XIX como resposta ao centralismo do Estado español e ao proceso de modernización, aínda que presentaron diferencias claras no seu desenvolvemento e nas súas aspiracións políticas.

O nacionalismo vasco

• O nacionalismo vasco apareceu de forma máis temperá, moi influído polos Dereitos Forais, un sistema propio de leis e privilexios que o Estado liberal tentou suprimir. A defensa destes foros foi a base inicial da súa reivindicación política.
• A figura clave do movemento foi Sabino Arana, fundador do Partido Nacionalista Vasco (PNV) en 1895, quen formulou un proxecto claramente independentista, apoiado na defensa da lingua euskera, da cultura e da identidade

O Reformismo Borbónico en Galicia

O Reformismo Borbónico consistiu nas reformas políticas e económicas impulsadas polos reis Borbóns a partir de 1700, baseadas na monarquía absoluta, o centralismo e o Despotismo Ilustrado.

Durante o século XVIII destacaron Fernando VI e, sobre todo, Carlos III, quen promoveu reformas con ministros como Grimaldi e Esquilache, mais atopou oposición da nobreza e da Igrexa. O Motín de Esquilache (1766) obrigouno a moderar o seu programa, aínda que continuou con ministros españois como Aranda e Floridablanca.

As reformas buscaron mellorar a agricultura, a industria e o comercio, pero tiveron resultados limitados, xa que se mantiveron a sociedade estamental e a monarquía absoluta.

O Reformismo Borbónico

Definición e Elementos Constitutivos do Estado

O Estado é a unidade política e administrativa superior que rexe un territorio e á súa autoridade están sometidos todos os seus habitantes.

Elementos do Estado

Os Estados están constituídos por:

• Poboación: Cidadáns con dereitos recoñecidos e obrigas (como pagar impostos).
• Territorio: Delimitado por fronteiras sobre o que o Estado exerce a súa soberanía.
• Leis: Un conxunto de leis que regulan a convivencia e que todos os cidadáns deben cumprir.

O Estado Democrático e a Constitución

Nos Estados democráticos, a norma suprema é a Constitución, onde se establecen os principios dos que derivan as demais leis.

Funcións Esenciais do Estado

O Estado desempeña diversas funcións cruciais:

• Establece

Glosario de Conceptos Políticos e Xurídicos

Definicións Fundamentais

Unidade política e administrativa superior que rexe un territorio e ao cal están sometidos todos os seus habitantes. Formado por poboación, territorio, leis, e institucións para garantir o cumprimento das leis: Estado

Lei fundamental dun Estado que establece a súa organización política, define os dereitos e deberes dos cidadáns e regula as institucións e os poderes do goberno: Constitución

Corpo de seguridade pública encargado de manter a orde e a seguridade dentro do territorio dun Estado, protexendo aos cidadáns e facendo cumprir as leis: Policía

Conxunto de forzas armadas de defensa dun Estado que, normalmente, está formado por soldados, oficiais e outros membros...

Os Decretos de Nova Planta e o Centralismo Borbónico

Orixe e obxectivos das reformas de Filipe V

Desde a súa chegada ao trono de España, Filipe V introduciu numerosas reformas políticas e administrativas inspiradas no modelo francés. Estas reformas buscaban un maior grao de centralización do poder político e de unificación lexislativa e institucional.

A abolición dos privilexios forais da Coroa de Aragón

Considerados rebeldes por tomar partido por Carlos de Habsburgo na Guerra de Sucesión, os reinos da Coroa de Aragón perderon a súa autonomía política e institucional. Filipe V, apoiado na forza militar das súas tropas e a medida que ía recuperando territorios, aboliu os privilexios de:

• Aragón e Valencia en 1707.
• Mallorca en 1715.

O Antigo Réxime

Durante os séculos XVII e XVIII, as sociedades europeas mantiñan un modo de vida baseado no absolutismo monárquico, na economía agraria de tipo señorial e na sociedade estamental. Naquela época imperaba o chamado feudalismo.

A estrutura política caracterizábase pola soberanía real e pola xustificación do poder absoluto das monarquías na súa orixe divina.

A economía do Antigo Réxime caracterizábase polas actividades agrícolas e gandeiras, que eran as predominantes tanto en volume de produción como en poboación adicada a elas; por iso, a maior parte da poboación vivía no mundo rural. Ao longo do século XVIII tivo lugar o desenvolvemento do mundo urbano e o crecemento das actividades económicas asociadas á...