O Pacto Social e a Crítica de Locke ao Absolutismo

O Pacto Social e a Crítica de Locke

Este texto analiza a transición do estado de natureza á sociedade civil mediante o pacto social e a crítica de Locke á monarquía absoluta. Para Locke, os seres humanos no estado de natureza son libres, iguais e pacíficos, pero carecen dun mecanismo estable para resolver conflitos ou defender os seus dereitos. Por iso, deciden formar unha sociedade política, cedendo parte da súa liberdade individual a un poder público que garanta a xustiza e protexa os dereitos naturais.

Contexto histórico: O século XVII

O século XVII en Europa caracterizouse polo auxe do absolutismo. En Inglaterra, o reinado de Carlos I estivo marcado pola tensión entre a Coroa e o Parlamento, así como entre católicos e protestantes. O monarca foi derrocado en 1648 polo exército de Oliver Cromwell, que instaurou un réxime republicano que rematou converténdose nunha ditadura persoal.

En 1688, cos Estuardo de volta no trono, produciuse a Revolución Gloriosa, que rematou coa instauración dunha monarquía parlamentaria con Guillermo III de Inglaterra, líder da revolución, como monarca.

Análise do parágrafo 89

O parágrafo 89 divídese en tres partes:

1. A sociedade civil nace cando as persoas deciden unirse e entregar o poder de facer xustiza a un goberno común, xa sexa creando un novo ou uníndose a un existente.
2. Ao entrar na sociedade civil, as persoas aceptan o poder lexislativo, que crea leis orientadas ao ben común, e a existencia de xuíces con autoridade. Esta aceptación supón a saída do estado de natureza.
3. Se non existe unha autoridade común á que apelar, as persoas permanecen, aínda que estean asociadas, nunha situación similar ao estado de natureza.

Análise do parágrafo 90

O parágrafo 90 divídese en tres partes:

1. Na monarquía absoluta non existe un verdadeiro goberno civil, porque non asegura leis nin unha xustiza imparcial para todos.
2. O propósito da sociedade civil é evitar os inconvenientes do estado de natureza, onde cada individuo exerce xustiza pola súa conta.
3. Se non existe unha autoridade á que recorrer, os súbditos quedan sometidos ao poder absoluto, mantendo unha situación parecida ao estado de natureza.

Conceptos fundamentais

• Lei da natureza: Situación na que se atopa o ser humano antes de formar unha sociedade organizada. Existe inseguridade porque non hai autoridades que resolvan os conflitos.
• Sociedade política ou civil: Organización na que os individuos, mediante acordo mutuo, crean un poder común para protexer os seus dereitos.
• Estado de natureza: Situación inicial do ser humano, con liberdade total pero sen leis nin autoridades.
• Poder lexislativo: Autoridade que fai as leis e regula a vida colectiva para garantir a xustiza e a paz social.
• Xuíz: Persoa ou institución imparcial que aplica a lei e decide sobre as disputas.
• Monarquía absoluta: Sistema no que o príncipe exerce todo o poder sen autoridade á que recorrer.

Locke fronte a Hobbes

O filósofo Thomas Hobbes criticou a idea do estado de natureza de Locke. Mentres Locke pensaba que as persoas podían convivir de maneira pacífica, Hobbes sostiña que, sen un goberno forte, os seres humanos vivirían nun conflito constante e nunha loita pola supervivencia.

Reflexión crítica

Desde o meu punto de vista, a idea política de Locke dá moita importancia á propiedade privada como dereito fundamental, o que pode provocar desigualdades. Se o Estado protexe sobre todo a propiedade, quen ten máis bens pode ter máis poder, favorecendo aos grupos máis ricos e non garantindo unha igualdade real.