Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Ciencias sociais de Secundaria

Sociedade e Cultura

Sociedade

Sociedade: Grupo organizado de persoas que comparten unha parte xeográfica da terra, dependen unhas das outras e teñen que cumprir unhas normas de convivencia xerais.

Entre os elementos dunha sociedade, destacan:

• A lingua como sistema de comunicación.
• Organización económica (traballo, tipo de propiedade, produción, distribución, etc.).
• Modo de organizar o poder político.

Cultura

Cultura: Estilo de vida dunha sociedade referida á forma de vivir, pensar, actuar, sentir. Na cultura inflúe: a lingua, a relixión, a forma de vestir, de relacionarse, de traballar, costumes familiares, etc.

Clasificación da cultura

• Desde o punto de vista da súa evolución:
  • Estáticas: Non trocan de hábitos e costumes durante varias

Institucións Políticas Romanas

Asemblea Popular

Estaba formada por todos os cidadáns; é dicir, os varóns adultos nacidos en liberdade. Aprobaban as leis e elixían os maxistrados.

Tribunos da Plebe

Unha nova maxistratura, creada para velar polos intereses da plebe.

Clases Sociais na Roma Antiga

Patricios

Un reducido número de familias ricas e poderosas que se consideraban descendentes dos fundadores de Roma.

Plebeos

Era o resto de homes libres que constituía a gran masa cidadá.

Grandes Conquistas da República Romana

Durante a República, Roma alcanzou unha grande expansión territorial:

• Impuxo o seu poder sobre a Península Itálica.
• O control do Mediterráneo occidental logrouse tras vencer a Cartago, unha antiga colonia fenicia situada no norte

O Dereito: Concepto e Clases

O dereito é o conxunto de normas públicas que rexen as relacións entre os cidadáns, apoiado polas institucións políticas. Podemos distinguir entre:

• Dereito natural: Principios e normas universais.
• Dereito positivo: Conxunto de normas vixentes nun país.

Os Dereitos Humanos

Os dereitos humanos pretenden validez universal, estean ou non recoñecidos xuridicamente por un estado. Podemos distinguir tres fases no proceso do seu recoñecemento:

Dereitos de Primeira Xeración

Son liberdades individuais e de participación política reivindicados polos revolucionarios dos séculos XVII e XVIII fronte ao absolutismo. Inclúen:

• Dereito á vida e á integridade física.
• Liberdade de pensamento.
• Dereito á propiedade privada.

Un...

Marco Xeográfico da Antiga Grecia

A antiga civilización grega comprendía a península helénica, as illas exeas e xónicas e as costas occidentais de Asia Menor (actual Turquía).

Grecia Continental

Divídese en tres ámbitos principais:

• Grecia setentrional: con rexións como Epiro ou Tesalia.
• Grecia central: onde se atopaban Beocia (capital Tebas) e Ática (capital Atenas).
• Grecia meridional ou Peloponeso: a rexión máis importante era Laconia (capital Esparta).

Grecia Insular

As illas máis importantes eran Creta, Lesbos, Quíos e Chipre.

Costas Occidentais de Asia Menor

Destacan as cidades de Halicarnaso, Troia, Mileto, etc.

O devandito territorio estivo ocupado dende o VI milenio a.C. polos pelasgos. Sobre o 3000 a.C. xurdiu en Creta a cultura...

Colonización Grega

Motivos da Expansión

Estendeu o marco xeográfico da cultura grega por tres motivos principais:

• Falta de alimentos e fames: Para solucionalo, fundan novas cidades (colonias) en zonas fértiles.
• Razóns políticas: As disputas entre faccións políticas podían levar a guerras civís. Os derrotados nestas guerras eran obrigados a abandonar a cidade e fundaban outra noutro lugar.
• Razóns económicas e comerciais: Moitas cidades gregas decidiron fundar colonias en lugares illados para obter materias primas a cambio de venderlles aos pobos indíxenas produtos manufacturados.

Colonias e Metrópoles

As colonias eran cidades fundadas por habitantes dunha metrópole (cidade de orixe). Conservaban lazos históricos, culturais e relixiosos...

Quen controla o poder?

Nas democracias controlan o poder o Parlamento, os Tribunais de Xustiza e o pobo. Ademais, os mecanismos de control do poder están recollidos na Constitución.
No Parlamento os partidos da oposición controlan a acción do Goberno e fan públicos os aspectos nos que cren que non actúa correctamente. Cando hai algún asunto do que se cuestiona a súa legalidade, podense crear comisións de investigación.
Nos Estados autoritarios non existen controis á acción do ditador, que pode actuar impunemente. El mesmo e, tamén, quen controla enomea os xuíces e magistrados. Ademais, non existe unha Constitución que lle poña límites ao seu poder

Monarquia

Na monarquia, a xefatura do Estado ocupa un monarca, rei, tsar ou emperador...

Conceptos políticos fundamentais

Democracia: réxime político que organiza as sociedades, goberno do pobo para o pobo.

Réxime político: Conxunto de principios, normas, accións e institucións que regulan a actividade política nun determinado estado.

Réxime democrático: é o que mellor permite ás cidadás e cidadáns expresar a súa opinión, é o que mellor protexe os dereitos fundamentais dos seres humanos.

Estado: Conxunto de institucións políticas, xurídicas e administrativas que exercen o poder nun determinado territorio delimitado por unhas fronteiras.

Goberno: Institución política formada polo presidente e os ministros que exercen o poder executivo e orienta a política global do estado.

Soberanía: Calidade do poder político...

As transformacións agrarias

No Antigo Réxime a maior parte da poboación traballaba no campo, principalmente no cultivo de cereais, que nesta época constituían a base fundamental da alimentación.

As técnicas agrarias empregadas eran rudimentarias. Basicamente, consistían na rotación bienal ou trienal, deixando cada ano en barbeito a metade ou un terzo da terra. Por iso, os rendementos eran baixos.

Ademais, a maioría das terras eran señoríos en mans da nobreza e o clero, que lles cobraban numerosos impostos ou dereitos señoriais aos seus habitantes.

No século XVIII, a agricultura progresou. Así, difundíronse novos cultivos procedentes de América (millo, pataca...), que diversificaron a alimentación.

E implantáronse melloras técnicas...

Sociedades Urbanas

Tipo de sociedade con éxodo rural en zonas desenvoltas e industrializadas. Dábanse en lugares economicamente activos de R.U., Holanda, Francia, Alemaña e norte de Italia. Predominaban os tres grupos de sociedade de clases: burguesía industrial, clases medias e a maioría de proletariado asalariado.

Formación da Clase Obreira

A introdución da máquina é a orixe disto (C.O.). Dentro do proletariado existía xente con diversas orixes: uns viñan do campesiñado, sen ser xa necesarios debido ás novas máquinas ou á perda de terras; outros eran empregados do sistema de traballo a domicilio, e os restantes eran artesáns dos gremios que pecharan. As máquinas prescinden de pericia e abaratan a man de obra contratada, o que...