Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Xeoloxía de Bacharelato

Hipóteses sobre a orixe da Lúa

As investigacións sobre a orixe da Lúa pretenden discernir, en palabras dun astrónomo, se a Lúa é irmá ou filla da Terra, ou se foi adoptada por ela.

Hipótese da irmá (co-formación)

Segundo a primeira destas hipóteses, a Lúa formaríase ao mesmo tempo ca a Terra, na súa zona orbital e seguindo un proceso paralelo ao do noso planeta. A priori, resulta unha opción moi plausible. Non obstante, a Lúa ten cen millóns de anos menos có noso planeta e, estando na mesma zona do Sistema Solar, formaríase a partir do mesmo tipo de planetesimais, polo que as súas densidades deberían ser similares. Non é isto o que acontece, posto que a densidade da Terra é de 5,5 g/cm³ e a da Lúa é de 3,3 g/cm³.

Hipótese

Ferrocarril ou carretera?

O ciclo de Wilson

O xeólogo canadense John Wilson foi o primeiro en propoñer a existencia, ao longo da historia da Terra, de procesos cíclicos de ruptura e reunificación de supercontinentes. En honra súa, ao devandito proceso denominóuselle ciclo de Wilson.

Etapas do ciclo de Wilson

1. Formación dun domo térmico. A calor acumulada debaixo do continente provoca a dilatación dos materiais e unha curvatura.

2. Etapa de rift continental. Aparecen as grandes fracturas que adelgazan a litosfera, provocando a formación dun rego ou rift continental.

3. Etapa de mar estreito. Complétase a separación e comeza a xerarse entre ambos fragmentos nova litosfera oceánica e unha pequena dorsal.

4. Etapa de océano tipo Atlántico. Segue a separación...

Evolución do Universo e Formación Estelar

O Acendido do Universo e a Transparencia

INICIO DO UNIVERSO: Protóns e electróns interferían cos fotóns. Pero ao combinarse entre si para formar átomos, a luz puido viaxar libremente polo espazo. O universo fíxose transparente e xurdiu a radiación cósmica de fondo.

Formación de Estrelas e Galaxias

Catrocentos millóns de anos tras o Big Bang (BB), zonas do espazo lixeiramente máis densas convertéronse en centros de atracción gravitacional. Arredor deles reuniuse materia, formándose:

• Nebulosas
• Estrelas
• Planetas

Pouco despois formáronse as primeiras galaxias.

A Enerxía Escura: O Maior Misterio

Máis adiante, as galaxias empezan a viaxar a velocidades cada vez maiores. Crese que a causa disto é...

Definición de Contaminación da Auga

A contaminación da auga é a acción e o efecto de introducir materias ou formas de enerxía, ou inducir condicións na auga que, de modo directo ou indirecto, impliquen unha alteración prexudicial da súa calidade en relación cos usos posteriores ou coa súa función ecolóxica.

Tipos de Contaminación Hídrica

Segundo a súa orixe, a contaminación distínguese entre:

• Puntual: É producida por un foco emisor determinado e afecta a unha zona concreta.
• Difusa: A súa orixe non está definida, aparece en zonas amplas e non ten un foco emisor concreto.

Orixes da Contaminación da Auga

Contaminación Natural

Consiste na presenza de determinadas substancias na auga sen que interveña a acción humana, como partículas...

A Estrutura Estática da Terra

A Codia Terrestre

Trátase da capa máis externa da Terra. Está separada do Manto pola descontinuidade de Mohorovicic.

Ten un grosor medio de 30 km, aínda que este grosor é variable, xa que é máis delgada e máis densa nos océanos e máis grosa pero menos densa nos continentes.

Composición da Codia

• Codia Continental: Formada fundamentalmente por silicatos de aluminio (granitos), abundando tamén as rochas calizas.
• Codia Oceánica: Formada por silicatos algo máis densos, como os basaltos, e é menos antiga que a codia continental.

O Manto

Trátase da capa intermedia. Esténdese desde a descontinuidade de Mohorovicic (30 km) ata a de Gutenberg (2900 km).

Divisións do Manto

Componse de rochas básicas máis densas...

Fósil: Definición e Conceptos Clave

Un fósil é o resto mineralizado dun organismo do pasado ou da súa actividade que se conservou ata os nosos días.

Procesos de Fosilización

1. Un organismo morre e queda enterrado polos sedimentos.
2. As partes brandas podrecen, pero a parte dura (cuncha, esqueleto, etc.) pode conservarse.
3. Os sedimentos transfórmanse en rocha e a parte dura, se permaneceu o suficiente, fosiliza mediante os seguintes procesos:
   • Lenta modificación mineralóxica.
   • A cuncha disólvese e o oco é reenchido por minerais.
   • O sedimento introdúcese no interior da estrutura.

Tipos de Fosilización

• Momificación en ámbar: Organismos, sobre todo insectos, quedan atrapados na resina fósil das coníferas.
• Momificación en asfalto: O petróleo escapa

Interfaces nos Sistemas Naturais

As interfaces son zonas que limitan dous ou máis sistemas naturais. Distinguimos dous tipos de interfaces:

• O solo: a parte máis superficial dos continentes. Orixínase debido á interacción entre os sistemas hidrosfera, atmosfera, xeosfera e biosfera. A principal propiedade do solo é a de constituír o soporte para a vexetación, á que lle subministra auga e nutrientes.
• O litoral: a zona de contacto entre os continentes e os océanos. Na súa formación interveñen a xeosfera e a hidrosfera, aínda que tamén interactúan a atmosfera e a biosfera.

O Solo

É a capa superficial da codia terrestre, de grosor variable, que procede da alteración de rochas preexistentes, e sobre a que se desenvolve a cuberta vexetal....

Repercusións Ambientais da Acción Humana

Na actualidade, moitas actividades humanas levan consigo grandes e graves consecuencias non desexadas, especialmente sobre o medio: a contaminación e o cambio climático quizais sexan dúas das máis preocupantes. Por esta razón, ás veces é necesario realizar avaliacións de impacto ambiental.

Contaminación: Tipos e Impactos

A contaminación é unha das maiores e máis negativas consecuencias ambientais e sociais que teñen as actividades humanas. Supón a introdución, nun medio calquera, dunha substancia en cantidade abonda como para xerar algún dano ou desequilibrio, irreversible ou non, e que pode ser prexudicial para a saúde, para a seguridade ou o benestar da poboación ou para a vida vexetal...

Que fai temible un tsunami?

1. Move un enorme volume de auga. Mentres que as ondas producidas polo vento afectan só á capa superficial, as do tsunami moven a auga desde a superficie ao fondo. A lonxitude da onda do tsunami pode ser mil veces superior, de maneira que a auga de cada onda é incomparablemente maior.
2. Propágase con pouca perda de intensidade. Isto fai que os seus efectos alcancen zonas moi distantes. Así, por importante que sexa un terremoto, os seus efectos catastróficos nunca chegarán a lugares situados a 1000 km do epicentro.
3. Adoita producirse unha retirada do mar minutos antes da chegada das grandes ondas.

Un sistema de alerta de tsunamis

Cando aos científicos se lles pregunta se se repetirá un tsunami como o de 1775, adoitan...