Apuntamentos, resumos, traballos, exames e exercicios de Filosofía e ética de Outros cursos

Alegoría da liña de Platón

No libro A República, Platón usa a metáfora da liña para explicar os distintos niveis de coñecemento. Con esta comparación mostra que non todos os tipos de saber teñen o mesmo valor. O coñecemento divídese en catro niveis:

1. Eikasía: imaxinación, sombras e imaxes.
2. Pistis: crenza nas cousas que vemos cos sentidos.
3. Dianoia: pensamento racional propio das ciencias e das matemáticas.
4. Noesis: coñecemento puro das Ideas, o máis alto de todos.

A Dianoia: pensamento científico e xeométrico

Este fragmento céntrase na dianoia, que é o pensamento dos científicos e xeómetras.

Platón di que este tipo de pensamento é superior á simple opinión, pero non é o coñecemento definitivo, porque parte de hipóteses sen...

O Punto de Partida: A Certeza do Eu Pensante

Temos xa unha verdade absolutamente certa: a existencia do eu como suxeito pensante. Esta existencia indubidable do eu non parece implicar, non obstante, a existencia de ningunha outra realidade. Como demostrar a existencia dunha realidade extramental, exterior ao pensamento?

O Desafío de Descartes: Deducir a Realidade

O problema é enorme, sen dúbida, xa que a Descartes non lle queda máis remedio que deducir a existencia da realidade a partir da existencia do pensamento. Fagamos balance e inventario dos elementos con que contamos:

• O pensamento como actividade (o eu penso).
• As ideas que pensa o eu.

A Natureza Dual das Ideas

A afirmación de que o obxecto do pensamento son as ideas (non as cousas) leva...

Pensamento Político e Filosófico: Da Reforma a Kant

A Reforma Protestante e as súas Consecuencias

A Reforma Protestante, iniciada por Lutero no ano 1517, marcou unha época de intensas guerras de relixión que afectaron profundamente a Inglaterra. Lutero traduciu a Biblia ao alemán para que puidese ser lida por calquera persoa, eliminando a necesidade dun intermediario relixioso, baseándose na crenza de que a fe individual era suficiente.

En Inglaterra, este período coincidiu cunha guerra civil (1642) entre dúas tendencias: o absolutismo e o parlamentarismo. A guerra culminou coa execución do rei Carlos I. En definitiva, a Reforma contribuíu a desenvolver unha mentalidade centrada no individuo, estimulando a autonomía persoal e fomentando...

Comentario de Texto: Platón e a Alegoría da Caverna

República, Libro VII (514a-517c)

Introdución á Alegoría e o Dualismo Platónico

Neste fragmento da República, Platón presenta a súa célebre Alegoría da Caverna, unha poderosa metáfora que ilustra a súa teoría do coñecemento e a súa concepción dualista da realidade.

Segundo Platón, existen dous niveis de realidade:

• O mundo sensible: No que vivimos, sometido ao cambio e á imperfección.
• O mundo intelixible: Onde residen as realidades auténticas, eternas e perfectas, coñecidas como Ideas.

O Simbolismo da Caverna e o Papel da Educación

Os prisioneiros da caverna representan os seres humanos atrapados no mundo sensible, vendo só sombras, é dicir, aparencias e non a verdadeira realidade....

Mundo Intelixible

É a dimensión superior e auténtica da realidade, segundo Platón. Este mundo está composto de Ideas ou Formas, que son entidades inmateriais, universais, eternas e inmutables. É un ámbito que só se pode coñecer a través da razón e non a través dos sentidos.

Mundo Sensible

É o mundo material, que percibimos a través dos sentidos. Neste mundo, todo está suxeito a cambios e é perecedeiro. Platón considera que o mundo sensible é unha copia ou imitación do mundo intelixible, polo que é menos real e só é unha aparencia.

Ideas (Formas)

Tamén chamadas Formas, son entidades inmateriais que existen no mundo intelixible. As Ideas son universais, eternas e inmutables, e representan a verdadeira esencia de todas as cousas....

Deus creou ao home á súa imaxe, a imaxe de Deus creouno, home e muller creounos. O home: 'está feito a imaxe de Deus'. Por ser feito a imaxe de Deus, o ser humano ten a dignidade de persoa.

A doutrina social da Igrexa afirma a inviolable dignidade da persoa humana. A igualdade fundamental dos seres humanos ante Deus ten como consecuencia a imposibilidade de xustificar ningunha discriminación contra calquera intento social que pretenda impedirlle exercer os seus dereitos. A doutrina social da Igrexa dá importancia á persoa humana e á súa dignidade. Ao afirmar a dignidade do 'fillo de Deus', afirmamos tamén que todas as estruturas sociais e as institucións só teñen razón de ser na medida en que se orientan á promoción do desenvolvemento...

A Idade Moderna: Transformacións Filosóficas e Científicas

A Idade Moderna desenvólvese nos séculos XVII e XVIII. Nesta etapa, cambia a concepción da vida e da filosofía. O neoaristotelismo e a escolástica caen en descrédito, e os novos filósofos son con frecuencia os protagonistas da revolución científica. A teoloxía deixa paso a unha mentalidade secularizada, afastada da relixión, e o ser humano cobra protagonismo; xa non se considera a Deus o centro do universo.

O século XVII é unha etapa de crise económica, debido ás malas colleitas, e de crise política, caracterizada por revoltas e guerras. Durante o Renacemento e o Barroco prodúcese unha revolución cosmolóxica, debido a que xorden distintas teorías científicas.

Revolución

Racionalismo Crítico de Karl Popper

Karl Popper, ao igual que os neopositivistas, considera que o principio de demarcación entre a ciencia e a filosofía é un problema moi importante, pero non está de acordo en que se poidan diferenciar baseándose na verificación dos enunciados. Considera que as proposicións e leis científicas non poden ser totalmente verificadas, por seren universais, polo que serían proposicións sen sentido (segundo o criterio neopositivista). Oponse ao indutivismo como método científico e ao principio de verificación como criterio de demarcación entre ciencia e metafísica.

Propón como método o hipotético-dedutivo e como criterio de demarcación a falsación. Para que unha hipótese poida considerarse científica...

O Símil da Liña: Niveis de Coñecemento e Realidade

Distinción entre Mundos e Graos de Coñecemento

Neste texto, Platón presenta a metáfora da liña dividida, unha das imaxes máis importantes da súa teoría do coñecemento (gnoseoloxía) e da súa ontoloxía (teoría da realidade), tal e como se recolle nos apuntes.

Platón distingue entre dous mundos:

1. O mundo sensible, que é o mundo que percibimos cos sentidos. Está en constante cambio, como dicía Heráclito, e por iso non permite coñecemento verdadeiro, senón só opinión (dóxa).

2. O mundo intelixible, que é o mundo das Ideas, real, eterno, inmutable, perfecto. Só se pode coñecer coa intelixencia (nous), como dicían Parménides e os pitagóricos.

A liña dividida representa eses...

A Xustiza na República de Platón: Libro IV (432b-435c)

No fragmento do Libro IV da República de Platón (432b-435c), o filósofo reflexiona sobre a natureza da xustiza na cidade ideal e establece unha conexión directa entre a estrutura xusta da cidade e a alma do individuo xusto. O tema principal do texto é a definición da xustiza como principio fundamental para acadar a excelencia tanto na organización política como na vida moral do ser humano.

Definición da Xustiza Platónica

A tese que defende Platón é que a xustiza consiste en que cada un faga o que lle é propio, sen interferir nas funcións dos demais. Isto significa que cada clase social na cidade debe cumprir co seu papel: os gobernantes deben gobernar con sabedoría, os gardiáns...