Popper vs. Berkeley: Racionalismo Crítico e Idealismo

Racionalismo Crítico de Karl Popper

Karl Popper, ao igual que os neopositivistas, considera que o principio de demarcación entre a ciencia e a filosofía é un problema moi importante, pero non está de acordo en que se poidan diferenciar baseándose na verificación dos enunciados. Considera que as proposicións e leis científicas non poden ser totalmente verificadas, por seren universais, polo que serían proposicións sen sentido (segundo o criterio neopositivista). Oponse ao indutivismo como método científico e ao principio de verificación como criterio de demarcación entre ciencia e metafísica.

Propón como método o hipotético-dedutivo e como criterio de demarcación a falsación. Para que unha hipótese poida considerarse científica e non metafísica, é necesario que as deducións que dela se fagan sexan susceptibles de ser falsadas pola experiencia. A metafísica non ten contido empírico, polo que non pode ser falsada. Unha proposición particular pode contradicir unha universal. Os empiristas propuxeron o principio de «traducibilidade», que di que un enunciado ten significado cognitivo só se pode ser traducido a unha linguaxe empirista rigorosa que obedeza a certas condicións.

Concedeulle grande importancia ás teorías. Consideraba que a ciencia non comeza coa observación, como mantiñan os indutivistas, senón que empeza por problemas xurdidos nas teorías. Unha teoría non se abandona totalmente porque a experiencia a falsee, senón cando aparece outra que responde mellor aos controis experimentais que fan os científicos.

A Filosofía Idealista de George Berkeley

Obxectividade das Ideas segundo Berkeley

1. O mundo redúcese ao conxunto das miñas sensacións, desembocando no solipsismo (afirma que non existe máis que o propio suxeito percipiente).
2. Berkeley pretendeu superar o solipsismo admitindo que existen outros espíritos pensantes.
3. Segundo Locke: as ideas son representacións mentais, copias da realidade exterior. As cualidades secundarias son sensacións ou ideas que existen na mente, producidas polos obxectos.
4. Segundo Berkeley: as cualidades primarias tamén son subxectivas. As extensións percibidas polo home e polos animais son distintas; o home ve as cousas máis grandes ou pequenas segundo se achegue ou afaste delas. Pasa igual co movemento, coa dureza dos obxectos...

Substancias Materiais e Espíritos

1. Non se pode afirmar que as cualidades e modos necesitan un substrato material porque non é posible concibilo polos sentidos nin ter unha idea positiva ou negativa do mesmo como algo con existencia independente de todas as mentes e exterior a elas.
2. Locke distingue entre as ideas e os obxectos reais externos, percibidos por mediación das ideas. As ideas serían o único inmediatamente percibido, pero son retratos das cousas externas, e estas teñen semellanza coas nosas ideas.
3. Segundo Berkeley: non se pode comprobar que exista tal semellanza. As cousas exteriores teñen unha natureza fixa e real e as nosas ideas son variables; non poden ser copia ou imaxe de algo fixo e constante. As cousas sensibles non poden existir fóra da mente ou espírito, só poden ser percibidas (esse est percipi: ser é ser percibido).

As únicas substancias son as mentes ou espíritos que perciben. As ideas ou cousas por min percibidas existen independentemente da miña mente; non son o seu autor, non podo determinar que ideas me afectarán ao abrir os meus ollos e oídos. Teñen que existir noutra Mente (Deus) que quere que se me mostren.