Apuntamentos, resumos, traballos, exames e problemas

Causas da Segunda Guerra Mundial

• 1. Crise económica e crise das democracias: o Crack do 29 provocou pobreza e favoreceu o auxe dos Estados autoritarios.
• 2. Conflitos da I Guerra Mundial: o Tratado de Versalles e o descontento italiano aumentaron as tensións internacionais.
• 3. Política expansionista: Alemaña, Italia e Xapón invadiron diversos territorios e romperon os tratados vixentes.
• 4. Política de calma: Francia e Gran Bretaña fixeron concesións a Hitler co obxectivo de evitar un novo conflito bélico.
• 5. Fracaso da Sociedade de Nacións: a organización non conseguiu impedir as agresións dos países expansionistas.

O dominio das potencias do Eixe (1939-1942)

• Setembro de 1939: Alemaña invade Polonia mediante a Blitzkrieg (guerra relampo)

O Reformismo Borbónico en Galicia

O Reformismo Borbónico consistiu nas reformas políticas e económicas impulsadas polos reis Borbóns a partir de 1700, baseadas na monarquía absoluta, o centralismo e o Despotismo Ilustrado.

Durante o século XVIII destacaron Fernando VI e, sobre todo, Carlos III, quen promoveu reformas con ministros como Grimaldi e Esquilache, mais atopou oposición da nobreza e da Igrexa. O Motín de Esquilache (1766) obrigouno a moderar o seu programa, aínda que continuou con ministros españois como Aranda e Floridablanca.

As reformas buscaron mellorar a agricultura, a industria e o comercio, pero tiveron resultados limitados, xa que se mantiveron a sociedade estamental e a monarquía absoluta.

O Reformismo Borbónico

Definición e Elementos Constitutivos do Estado

O Estado é a unidade política e administrativa superior que rexe un territorio e á súa autoridade están sometidos todos os seus habitantes.

Elementos do Estado

Os Estados están constituídos por:

• Poboación: Cidadáns con dereitos recoñecidos e obrigas (como pagar impostos).
• Territorio: Delimitado por fronteiras sobre o que o Estado exerce a súa soberanía.
• Leis: Un conxunto de leis que regulan a convivencia e que todos os cidadáns deben cumprir.

O Estado Democrático e a Constitución

Nos Estados democráticos, a norma suprema é a Constitución, onde se establecen os principios dos que derivan as demais leis.

Funcións Esenciais do Estado

O Estado desempeña diversas funcións cruciais:

• Establece

Narradores das décadas de 1960 e 1970

Xosé Luís Méndez Ferrín

Comezou (1958-1964) seguindo o experimentalismo da NNG, pero desde Retorno a Tagen Ata (1971) abandónao. Nas súas obras posteriores combina temas habituais cun tratamento simbólico de cuestións políticas (Galicia sometida, represión), como en Elipsis e outras sombras (1974) e Arraianos (1991). Tamén aborda experiencias propias en obras como Crónica do nós (1980) e No ventre do silencio (1999).

Carlos Casares

Tras Xoguetes para un tempo prohibido (1975) deixa o experimentalismo e aposta polo realismo narrativo, centrado sobre todo na novela. En Os escuros soños de Clío (1979) reúne contos históricos. Destacan tres novelas:

• Ilustrísima (1980): sobre a chegada do cine

Manuel Antonio e De catro a catro: Vangarda, Galeguismo e Renovación Poética

Manuel Antonio é o poeta máis orixinal e innovador do tempo das vangardas. É autor de obras destacadas como:

• Foulas
• Viladomar

Tamén é coautor do manifesto “Máis Alá”, que escribiu en colaboración co pintor Álvaro Cebreiro. Neste manifesto defende, entre outras ideas, a lingua galega e a ruptura coa tradición, á vez que critica a quen escribe imitando as formas poéticas tradicionais.

A Obra Central: De catro a catro

Con todo, a súa obra máis salientable é De catro a catro. Esta obra relaciónase coas vangardas a través de tres eixes fundamentais:

1. O seu compromiso ideolóxico.
2. A relación do autor co texto.
3. A súa vontade renovadora respecto da linguaxe

O galego: lingua en vías de normalización

Linguas minorizadas e linguas minoritarias

Se nunha comunidade hai dúas linguas en contacto, unha delas (a dominante) vai ocupando os ámbitos da outra (a dominada) e provocando a súa substitución. A esta lingua dominada chámaselle lingua minorizada e emprégase nos ámbitos socioculturais máis baixos e desprezase nos máis elevados, dos que foi desprazada pola lingua dominante.

O concepto de lingua minorizada é sociolingüístico e nada ten que ver co de lingua minoritaria, que é só cuantitativo. Pode suceder que unha lingua minorizada sexa a maioritariamente falada na comunidade lingüística, ou pode que non.

O actual marco legal (Constitución de 1978, Estatuto de Autonomía, Lei de Normalización...

Experimentalismo: a nova narrativa

Contexto e orixe

O experimentalismo: a nova narrativa coñécese así por parte dos críticos que a sitúan arredor de 1954, ano de aparición de Nace un árbore, de Gonzalo Mourullo, como a obra que daría comezo ao movemento, e en 1969, ano de aparición de Cambio en tres, de Carlos Casares. Outros críticos sinalan como punto final a aparición de Cara a Times Square, de Camilo Gonsar. En calquera caso, a vixencia da denominación prodúcese durante a década dos 60.

Principais eixos da conformación

A conformación da escola corresponde a tres apartados esenciais: o afán de renovación temática, a coincidencia xeracional e a datación das obras, así como o interese pola literatura europea e americana modernas....

A mortalidade de párvulos na historia de Galicia

Dentro da mortalidade, unha variable fundamental é a mortalidade de párvulos ou mortalidade de nenos. Un terzo do total morría antes dos 7 anos e, ás veces, ata un 50% falecía antes de cumprir esa idade. Cando se produce a chamada transición demográfica, o primeiro no que se nota é na redución da mortalidade infantil, froito dos avances médicos.

O rexistro da mortalidade infantil

Esta alta mortalidade era algo admitido na época e concibido con normalidade. No caso de Galicia, non é fácil de estudar porque moitos libros de defuntos non os anotaban. Como tiñan menos de 7 anos e eran considerados “inocentes”, os curas moitas veces non os rexistraban ao non poderen confesarse nin...

O galego a finais do século XX e comezos do XXI

Contexto histórico e situación sociolingüística

Coa morte de Franco en 1975 comezou o proceso de transición democrática. En 1978 aprobouse, en referendo popular, a actual Constitución Española.

O desenvolvemento do Estado das Autonomías posibilitou o acceso ao réxime autonómico para Galicia. Isto materializouse a través do Estatuto de Autonomía (1981), o cal nos dota de organización política e administrativa propia.

Ao mesmo tempo, Galicia vese inmersa no proceso de creación da Unión Europea, que busca proporcionar aos países membros unha unión económica e política.

Transformacións económicas e sociais

A economía atópase nunha época de grandes transformacións:

• A poboación