Rosalía de Castro e Eduardo Pondal: Pilares do Rexurdimento Galego

Rosalía de Castro: A Lingua e a Obra

A Lingua de Rosalía

A lingua de Rosalía de Castro corresponde ao galego suroccidental, cos seus trazos distintivos e múltiples castelanismos e vulgarismos. Mantense na espontaneidade da lingua oral, con todas as súas condicións e impurezas ao traspasala á escrita.

Esquecida a lingua culta durante séculos e avergoñado o pobo da súa lingua rural e mariñeira, Rosalía recupera para o galego a categoría de lingua literaria. Faino a través de dous rexistros diferentes:

• O popular e coloquial de Cantares Gallegos.
• O grave e culto de Follas Novas.

A Prosa de Rosalía

Rosalía é autora dun relato escrito en galego, datado en 1864 e aparecido nun folletín do xornal coruñés El Avisador. A acción do conto ten lugar nun espazo aldeán. Rosalía limítase a dar nel constancia literaria dunha situación social. Destaca a ausencia de intervencións autoriais, así como a condensación temporal e a axilidade dos diálogos.

Significación e Feminismo

Rosalía foi a precursora da poesía cívica en Galicia. Cantares Gallegos marcou o punto de partida para o Rexurdimento polo que supuxo de dignificación da lingua e do pobo. Follas Novas significa unha continuidade e tamén unha profundización nesa actitude de denuncia.

Rosalía sentiuse allea ao mundo de falsa feminidade no que se movía a maioría da literatura feminista do seu tempo. O canto á intimidade e aos máis fondos problemas comúns a homes e mulleres marcan tamén unha disidencia e unha clara posición feminista.

Eduardo Pondal e o Celtismo

"Queixumes dos Pinos": Caracterización e Contido

A poesía de Pondal ten unha decidida vocación cívica. Nesta obra observamos os seguintes elementos temáticos fundamentais:

• O Celtismo

  Pondal foi un decidido defensor do carácter celta de Galicia. O celtismo constitúe un apartado decisivo no seu mundo poético. Non obstante, os datos acerca desa celticidade eran escasos; de feito, tan só o personaxe de Breogán aparecía documentado na nómina dos heroes. Convén subliñar que o celtismo pondaliano non é só arqueolóxico.

• O Bardismo

  Xorde a figura do bardo. O bardo é, pois, o poeta, o vate visionario cuxa misión reside en instruír e guiar o pobo.

• A Natureza e o Simbolismo

  A voz da Natureza, o latexar da terra, configuran outro aspecto fundamental da súa lírica. A través da paisaxe, o poeta participa de elementos de carácter simbolista.

• Ética Castrense e Helenismo

  Transmisión dunha ética castrense; dentro dela rexistramos un decidido aprecio por todos aqueles elementos que se refiran á virilidade, á enerxía, etc., identificados co compoñente masculino. Pola contra, todo o que resulta débil ou feminino é obxecto de desconsideración. Xorden tamén as referencias helenísticas.

• O Emprego do Epíteto

  É habitual en Pondal o emprego dun mesmo epíteto con capacidade de referencia.

Resumo dos Elementos Temáticos

• O Celtismo: As fazañas dos devanceiros han de servir de exemplo para os galegos modernos.
• O Bardismo: Vate visionario que instrúe e guía o pobo.
• A Natureza: A través da paisaxe, sobre todo das árbores, o poeta participa de elementos simbolistas.
• A Virilidade: Desenvolvemento dun mundo épico no que, tradicionalmente, a muller ocupou un lugar secundario.
• O Helenismo: Frecuentes referencias a valorosos guerreiros gregos.