Normalización Lingüística do Galego: Historia, Marco Legal e Modelos de Lingua

O Galego na Transición e a Normalización Lingüística

O período que comeza coa morte de Franco significa un aumento no nivel das liberdades cidadás que repercutirá no proceso de reivindicación cultural e lingüística de Galicia.

Marco Legal e Institucional

• 1978: A Constitución Española. Establécese que o castelán será a lingua oficial de todo o Estado e todos os españois terán o deber de coñecela e o dereito de usala. As demais linguas do Estado serán tamén oficiais nas respectivas Comunidades.
• O Estatuto de Autonomía. Establece que a lingua propia de Galicia é o galego e indica que ten carácter oficial. Aínda así, mantén o desequilibrio favorable ao castelán.
• Lei de Normalización Lingüística. Posteriormente, esta lei regulará o uso do galego nas administracións e servizos.

Fitos da Normalización

• 1985: Comezan as emisións na Radiotelevisión de Galicia (TVG).
• Década dos 90: O galego accede ao mundo da informática.
• Publicación de estudos: Aumenta a publicación de estudos lingüísticos e literarios sobre o galego e a súa literatura.
• 2004: Apróbase o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG) para potenciar o galego e conseguir que este desenvolva máis funcións sociais e ocupe novos espazos de uso.
• 2007: Apróbase o Decreto para a promoción do galego no ensino, determinando que en Primaria e ESO o 50% das materias sexan en galego.

Hai que recoñecer que o galego está hoxe presente en ámbitos anteriormente impensables. Non obstante, a realidade é a perda do número de falantes.

Características Lingüísticas Actuais

Na actualidade, o galego caracterízase por ser unha lingua nun proceso de estandarización.

As Normas Ortográficas e Morfolóxicas

En 1982 publicáronse as Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego. Estas normas sufriron modificacións en 1995 e 2003, incorporando dous modelos de lingua principais: o espontáneo e o neogalego.

Modelos de Lingua: Galego Espontáneo e Neogalego

O Galego Espontáneo

É a modalidade empregada polos galegofalantes que recibiron a lingua por transmisión xeracional e que non están moi influenciados polo galego estándar. Caracterízase por:

• Uso xenuíno da fonética.
• Riqueza dialectal.
• Abundancia de vulgarismos.
• Castelanismos léxicos.
• Carencia de hiperenxebrismos.

O Neogalego

É a variedade empregada por falantes que non tiveron unha adquisición primaria da lingua e se achegaron ao galego a través da variedade estándar. Caracterízase por:

• Perda da singularidade fonética galega.
• Rexeitamento de vulgarismos.
• Uso de formas recuperadas.
• Múltiples interferencias co castelán.
• Uso de hiperenxebrismos.