Evolución do Galeguismo: Rexurdimento e Castelanización
Evolución do Pensamento Galeguista
Debido a unha situación de pobreza e marxinalidade de Galicia con respecto ao Estado español, xorde nalgúns sectores da sociedade galega unha conciencia de país que deu lugar ao provincialismo, rexionalismo e nacionalismo galego.
A Lingua Galega no Século XIX
Increméntase en Galicia o ritmo de penetración do galego debido a:
- Aparición dos medios de comunicación escritos.
- O incremento no número de escolas de educación primaria.
- O reforzamento do aparello administrativo estatal.
- Establecemento en Galicia ao longo do S.XIX de moitos elementos burgueses.
- A emigración transoceánica a países de fala hispana.
A partir de aí aparece o Rexurdimento.
As Institucións do Estado como Motores de Castelanización
A Escola Pública
A escola establece a marxinalización dos idiomas existentes que non sexan o castelán. A escola vai ser un dos principais focos de expansión e un dos principais métodos do castelán.
As Valoracións Sociais, Ámbitos e Niveis de Uso do Galego
A lingua galega vive no S.XIX fenómenos contrapostos. Unha parte perde falantes e a outra recupera a categoría de lingua literaria e de cultura. Todo o esforzo do Rexurdimento non foi capaz de parar a corrente de penetración do español. No S.XX a situación do galego será peor que 50-100 anos atrás. Instálase practicamente o español en toda Galicia.
O Rexurdimento
Período que abrangue boa parte do S.XIX e se caracteriza por dous fenómenos relacionados:
- A aparición dun movemento reivindicador da personalidade colectiva galega e defensor tanto dos seus trazos característicos, como dos dereitos da condición do pobo.
- A recuperación da escrita literaria do galego.
Períodos do Rexurdimento
Período Precursor
Uns autores usaron o galego antes de que se puidera.
Período do Rexurdimento Pleno
Predomina a poesía.
Período da Depresión Finisecular
Hai moi malas obras poéticas.
Os Obxectivos do Rexurdimento
- Cambiar a consideración negativa con respecto ao uso e as calidades do idioma galego.
- Ampliar os ámbitos de uso do idioma galego.
- Perfeccionar o idioma galego.
Actividades do Rexurdimento
Historiografía, filoloxía, prensa escrita, o folclore, a música, a literatura.
Logros e Fracasos do Rexurdimento
En primeiro lugar, foi sempre iniciativa dun pequeno grupo de individuos, cultos moi sensibles aos males do do país, mais illados do pobo e incomprendidos case sempre polas clases poderosas. O Rexurdimento non conseguiu o seu obxetivo mínimo de igualar en estima e ámbitos de uso o galego e o castelán.
Os Precursores do Rexurdimento
A publicación máis emblemática desta etapa é o denominado "Álbum de la Caridad", volume que recolleu os textos presentados aos Xogos Florais da Coruña. Os autores que cultivan o galego antes da aparición de Cantares Gallegos reciben o nome de precursores.
- Antonio Benito Fandiño.
- Francisco Añón Paz.
- Xoán Manuel Pintos.