Teatro galego de finais do XX e comezos do XXI: Xeracións dos 80 e dos 90

O teatro de finais do XX e comezos do XXI

Este período para Galicia e para España é o máis longo e estable. En Galicia constituíronse de forma efectiva institucións propias de autogoberno. O mundo cultural galego vive un momento dinámico e emprendedor, motivado pola repercusión de certas liberdades cidadás e pola creación do novo marco administrativo autonómico.

• Estatuto de Autonomía (1981).
• Sanción polo Parlamento galego da normativa lingüística (1982) e a lei de normalización lingüística, e a incorporación da lingua e da literatura galegas aos currículos oficiais en 1983.

As novas institucións posibilitan a creación dunha estrutura profesional e institucional para o teatro galego:

• O teatro profesional xorde en 1980.
• En 1984 nace o Centro Dramático Galego.
• En 2007 créase a Escola Superior de Arte Dramática (ESAD) de Galicia.

O noso teatro das últimas décadas vén marcado por:

• A aparición de compañías teatrais estables que contribúen a normalizar a vida teatral.
• A creación de premios e certámenes que buscan estimular a creación dramática en lingua galega.
• A existencia de dúas xeracións: a dos 80 e a dos 90.
• A aparición de novas liñas temáticas.

A Xeración dos 80

Os autores desta xeración nacidos arredor da década de 1950 sitúan a súa obra nos derradeiros anos do franquismo e no nacemento da democracia. Os trazos xerais da Xeración dos 80 son:

• O uso da paródia, do humor e da ironía.
• Un recurso moi común: o metateatro.
• O anonimato que distingue os personaxes.

Os autores máis importantes son:

• Xesús Pisón: comeza creando farsas de tipo satírico e esperpéntico. Obras: O panto, de carácter tremendista, e Ei, Felmüle.
• Miguel Anxo Fernán-Vello: é o representante do teatro culturalista. Escribe textos relacionados coa condición humana e ofrece unha particular recreación da realidade. A tertulia das máscaras (1982) é unha obra de carácter simbólico.

A Xeración dos 90

Os autores desta década nacidos nos anos 60 tiñan un compromiso profesional co teatro galego, favorecido polas axudas á normalización que impulsaron as institucións galegas.

Trazos xerais:

• Coidado da estrutura.
• Cultivo da comedia e do teatro histórico.
• Introdución de dúas tendencias: o neorruralismo e a intertextualidade.
• Maior carga simbólica.

Autores importantes:

• Raúl Dans: Matalobos, Mantis.
• Cándido Pazó: toma como punto de partida obras ou personaxes clásicos e mostra unha boa sensibilidade lingüística. Obras: Raiñas de pedra, O merlo branco.
• Miguel Anxo Murado: A gran noite de Fiz.