O Rexurdimento Galego: Agrarismo, Nacionalismo e o Grupo Nós

O Agrarismo e as Irmandades da Fala

O agrarismo xorde a principios do século XX co obxectivo de mellorar as condicións de vida dos campesiños. A pesar do seu traballo, estes estaban condenados á miseria ou á emigración debido á gran cantidade de impostos e foros. A asociación máis importante neste movemento foi Acción Galega, fundada en 1910.

As Irmandades da Fala

As Irmandades da Fala xorden en 1916, grazas a Antón Vilar Ponte, coa principal reivindicación da lingua galega. Entre os seus membros destacan figuras como Cabanillas, Otero Pedrayo, Castelao e Risco. Defendían a cooficialidade do galego e do castelán. Crearon o xornal A Nosa Terra e o Seminario de Estudos Galegos. Grazas a eles nace o nacionalismo galego.

Obra de R. Cabanillas

R. Cabanillas destacou en varios xéneros literarios:

• Poesía lírica: "No desterro", "Vento mareiro", "Da terra asoballada", "A rosa de cen follas".
• Poesía narrativa: "A noite estrelecida", "A espada escalibor", "O bendito san Amaro", "Samos".
• Teatro: "A man de santiña", "O mariscal".
• Outras obras: "Himno de Acción Galega", "A rosa que sangra".

O Grupo Nós e o Galeguismo

O Grupo Nós, activo no século XX, representa unha nova xeración de escritores que exploran novas formas e xéneros literarios. Os seus membros principais foron V. Risco, Castelao, Cuevillas, O. Pedrayo e os Irmáns Villar Ponte.

O Cenáculo Ourensán

O chamado cenáculo ourensán, formado por Risco, Otero e Cuevillas, era un grupo de inadaptados que non se sentían cómodos co mundo no que lles tocaba vivir. Eran rebeldes e inconformistas, buscando inspiración noutras culturas ata que se decataron de que todo o que necesitaban atopábase en Galicia. Deste xeito, descubriron o galeguismo. Conseguiron europeizar a cultura galega e dar a coñecer a nosa cultura no resto do mundo. Crearon a prestixiosa revista Nós.

Obra de V. Risco

V. Risco cultivou o teatro e o ensaio, ademais da narrativa:

• Teatro e ensaio: "O bufón de El Rei", "Nós, os inadaptados", "Mitteleuropa".
• Narrativa: "Do caso que se aconteceu ao Doutor Alveiros", "A velliña vella", "O porco de pé", "A traba de ouro e a traba de alquitrán".

Obra de O. Pedrayo

O. Pedrayo formou parte das Irmandades da Fala e do Partido Galeguista. A súa obra abarca:

• Poesía: "Bocarribeira".
• Narrativa: "O purgatorio de Don Ramiro", "Os camiños da vida", "Arredor de si", "O mesón dos ermos".
• Teatro: "A lagarada".

Obra de Castelao

Castelao é un dos artistas galegos máis importantes de todos os tempos. Foi membro das Irmandades da Fala e participou na fundación da revista Nós. Tamén foi un dos fundadores do Partido Galeguista. A súa obra inclúe:

• Narrativa: "Un ollo de vidro", "Cousas" ("Se eu fose autor" e "A marquesiña"), "Retrincos" ("O retrato", "Os dous de sempre").
• Teatro: "Os vellos non deben namorarse".
• Ensaio: "Sempre en Galiza" ("A lingua").