A Prosa Galega (1936-1976): Renovadores e Nova Narrativa

A Prosa Galega (1936-1976): Os Renovadores

Autores Clave da Prosa Renovadora

Eduardo Blanco Amor: Vida e Obra

Na súa cidade natal cursou o bacharelato. Neses anos entrou en contacto cos ambientes intelectuais e comezou a súa actividade literaria e xornalística. Anos despois, Blanco Amor emigrou á Arxentina, onde desenvolveu unha importante actividade cultural. Como correspondente xornalístico, regresou varias veces a España. Desde 1936, a súa estadía en América foi xa forzada como exiliado.

Produción Narrativa Destacada:

• A esmorga (1959) - Novela
• Os biosbardos (1962) - Relatos
• Xente ao lonxe (1972) - Novela

A esmorga saíu por primeira vez en Buenos Aires. Con esta obra, Blanco Amor iniciou o camiño da renovación da narrativa galega e converteuse nun dos máximos representantes do realismo social.

O Realismo Social de Blanco Amor

As características principais do realismo social na obra de Eduardo Blanco Amor inclúen:

• Ambientación: Un mesmo espazo urbano serve de marco para todos os acontecementos.
• Temática: Céntrase na problemática das clases máis desfavorecidas, abordando temas como a pobreza, a fame e a delincuencia.
• Perspectivismo: Fai un uso case constante do perspectivismo, adoptando un determinado punto de vista narrativo.
• Lingua: Sérvese da lingua popular, a través da cal consegue reflectir fielmente a fala viva das clases que quere retratar.

Álvaro Cunqueiro: Biografía e Obra

En Mondoñedo tiveron lugar as primeiras e inesquecibles vivencias infantís de Cunqueiro: entrou en contacto coas súas xentes, coa paisaxe e mesmo coa rica tradición da literatura oral. Tras unha infancia feliz, que lembrará durante toda a súa vida e marcará a súa obra, trasladouse a Lugo. Nesta cidade estudou o bacharelato e fixo amizade con Ánxel Fole e Luís Pimentel. En 1961 ingresou na Real Academia Galega e, do 65 ao 70, dirixiu o Faro de Vigo.

Produción Narrativa Destacada:

• Merlín e familia (1955)
• As crónicas do Sochantre (1956)
• Escola de menciñeiros (1960)
• Xente de aquí e de acolá (1971)
• Se o vello Simbad volvese ás illas (1972)
• Os outros feirantes (1979)

O Mundo Mítico de Cunqueiro

As características do mundo mítico na obra de Álvaro Cunqueiro son:

• Mestura de realismo e fantasía: Síntese do mundo cotián e do mundo lendario.
• Incorporación de mitos: Introdución, dun xeito case lúdico, de mitos doutras tradicións na literatura galega.
• Paisaxe simbólica: A paisaxe adquire unha función simbólica positiva.
• Linguaxe: Combina lingua culta e lingua popular.

Ánxel Fole: Traxectoria e Obra

Despois de cursar o bacharelato en Lugo, estudou Filosofía e Letras e Dereito nas universidades de Santiago e Valladolid. Nestes anos de mocidade comezou a colaborar en prensa e participou nas actividades do Partido Galeguista. O estalido da Guerra Civil truncou a súa actividade política. Viviu nos primeiros anos da posguerra en varios lugares da provincia de Lugo. En 1953 regresou a Lugo, cidade onde continuaría a súa actividade literaria e xornalística ata o ano da súa morte.

Produción Narrativa Destacada:

• Á lus do candil (1953)
• Terra brava (1955)
• Contos da néboa (1973)
• Historias que ninguén cre (1981)

Características dos Contos de Ánxel Fole

Os contos de Ánxel Fole caracterízanse por:

• Ambientación: A Galicia rural é a protagonista. O autor coñeceu con detalle a paisaxe e as condicións de vida da xente.
• Tradición oral: Toma como base a tradición da narrativa popular oral, tanto nos temas coma nas técnicas.
• Mestura de elementos: Fai unha constante mestura de humor e medo, e tamén de realidade e elementos fantásticos ou máxicos.
• Linguaxe: Recrea a fala das terras luguesas que coñece, reproducindo os seus trazos dialectais.

Xosé Neira Vilas: Vida e Legado

Xosé Neira Vilas naceu no seo dunha familia campesiña e aos dezanove anos emigrou a América. A súa infancia rural e a emigración, feitos cruciais na súa vida, marcarían tamén decisivamente o seu labor literario. Fixo a súa residencia en Cuba, onde completaría a súa formación. Na actualidade, de volta xa en Galicia, reside na súa aldea natal de Gres.

Produción Narrativa Destacada:

• Memorias dun neno labrego (1961)
• Xente no rodicio (1965)
• Camiño bretemoso (1967)
• A muller de ferro (1969)
• Historias de emigrantes (1969)
• Cartas a Lelo (1971)
• Remuíño de sombras (1973)
• Aqueles anos do Moncho (1977)
• Home de pau (1999)

A Nova Narrativa Galega: Autores e Obras

Xosé Luís Méndez Ferrín: Obra Narrativa

Produción Narrativa Destacada:

• Percival e outras historias (1958)
• O crepúsculo e as formigas (1961)
• Arrabaldo do norte (1964)
• Retorno a Tagen Ata (1971)
• Elipsis e outras sombras (1974)
• Antón e os inocentes (1976)
• Crónica de nós (1980)
• Amor de Artur (1982)
• Bretaña, esmeraldina (1987)
• Arnoia, Arnoia (1987)
• Arraianos (1991)
• No ventre do silencio (1999)

Tendencias na Obra de Méndez Ferrín:

Na súa obra pódense distinguir tres tendencias principais:

1. Recreación da Materia de Bretaña: Como se observa en obras como Percival e outras historias ou Amor de Artur, onde recrea personaxes e ambientes da Materia de Bretaña.
2. Exploración do absurdo e a angustia: Aborda a angustia humana e a violencia destrutiva como consecuencias do sometemento individual e colectivo a un poder opresivo.
3. Desenvolvemento dunha mitoloxía propia: Creación dunha mitoloxía persoal e distintiva.

Carlos Casares: Biografía e Legado

Na súa mocidade frecuentou os faladoiros literarios ourensáns, onde coñeceu a Vicente Risco. Vinculado desde entón ao galeguismo e ao mundo da literatura, trasladouse a Santiago, onde cursou estudos de Filosofía e Letras. Foi director da Editorial Galaxia e nos últimos anos presidente do Consello da Cultura Galega.

Produción Narrativa Destacada:

• Vento ferido (1967)
• Cambio en tres (1969)
• Xoguetes para un tempo prohibido (1975)
• Os escuros soños de Clío (1979)
• Ilustrísima (1980)
• Os mortos daquel verán (1987)
• Deus sentado nun sillón azul (1996)
• O sol do verán (2002)

María Xosé Queizán: Activismo e Obra

Desde a adolescencia participou activamente tanto na vida política como na vida cultural en distintos proxectos: teatro, prensa, organización de encontros de escritores, etc. Licenciada en Filosofía e Letras, foi profesora de Lingua e Literatura Galega nun instituto da súa cidade.

Produción Narrativa Destacada:

• A orella no buraco (1960)
• Armantia (1984)
• A semellanza (1988)
• Amor de tango (1992)
• O solpor da cupletista (2003)