Normalización Lingüística en Galicia: Historia, Eixos e Desafíos

O Galego: Presión Histórica e Necesidade de Recuperación

O resultado dos séculos de presión do castelán sobre o galego e de sobrevivir a unha situación de diglosia é que este veu perdendo falantes e ámbitos de uso que cómpre recuperar.

Desde fins do século XX, coa chegada da democracia, houbo un consenso social sobre a necesidade de iniciar un proceso de recuperación da lingua para dignificala, recuperar os usos perdidos e alcanzar aqueles que ata ese momento aínda lle foran vedados.

Que é a Normalización Lingüística?

Ese proceso de recuperación do prestixio e dos usos coñécese como normalización lingüística, e implica todas aquelas medidas que teñan como obxectivo converter a lingua en vehículo normal de comunicación en calquera ámbito (ensino, medios de comunicación, administración, xustiza, comercio...) por parte de calquera estamento social, de xeito que a lingua poida cumprir todas as funcións posibles.

Eixos de Actuación na Normalización

O proceso de normalización lingüística implica iniciativas en tres eixos principais:

1. Acción institucional do poder político.
2. Acción colectiva non institucional.
3. Acción individual.

Acción Institucional e Marco Legal

A acción institucional dirixiuse inicialmente a establecer un marco legal, que inclúe:

• A cooficialidade da lingua.
• O establecemento do galego como lingua oficial das institucións galegas.
• O ensino obrigatorio do galego.

Ademais, creáronse distintos departamentos e institucións que fomentan o idioma:

• A Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL).
• Os Servizos de Normalización Lingüística (SNL) dos concellos.
• Os Equipos de Dinamización Lingüística (EDL) nos centros educativos.

Outras institucións clave que tamén promoven o uso da lingua son as tres Universidades galegas, a Real Academia Galega (RAG) e o Consello da Cultura Galega (CCG).

O Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG)

No ano 2004 aprobouse por unanimidade no Parlamento de Galicia o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG). Porén, poucas destas medidas foron levadas á práctica a día de hoxe.

Balance e Desafíos Pendentes

Estas institucións e o marco legal do que se dotou o galego non frearon a tendencia á perda de falantes, pero conseguiron mellorar a consideración social do galego e conquistaron novos ámbitos de uso.

Son moitos aínda os ámbitos nos que as medidas de normalización son necesarias. É fundamental:

• Fomentar o uso do galego entre a poboación nova e a poboación urbana.
• Frear a perda da transmisión xeracional do idioma.
• Favorecer o uso do idioma en sectores específicos, como:
  • Xustiza.
  • Prensa diaria e non diaria, radio.
  • Materias técnico-científicas no ensino.
  • Mundo da empresa e publicidade.
  • Cine e actos relixiosos.