Normalización Lingüística do Galego: Historia, Conceptos e Cronoloxía
O Galego: Normalización e Contexto Sociolingüístico
Diferenzas entre Lingua Minorizada e Lingua Minoritaria
En cada comunidade prodúcese o fenómeno de convivencia de dúas linguas. Adoita acontecer que esa convivencia é desequilibrada: hai linguas fortes ou hexemónicas e unha lingua débil.
- Lingua Minorizada: É a lingua débil que está sometida a condicións sociopolíticas que restrinxen os seus usos e funcións.
- Lingua Minoritaria: É a que ten menor número de falantes dentro dunha comunidade.
O termo é igualmente relativo. O galego, por exemplo, é unha lingua maioritaria en Galicia, pero é minoritaria se temos en conta o conxunto do territorio español.
O Proceso de Normalización Lingüística do Galego
Por normalización enténdese o proceso a través do cal a lingua propia dunha comunidade supera a situación de desequilibrio causada pola opresión exercida por unha lingua allea, ata converterse nunha lingua de uso normal.
Historicamente, en España, na Idade Media, xurdiu a política centralista de imposición do castelán. Así, o galego precisaba dun recoñecemento oficial que posibilitase o seu emprego en todas as funcións. Ese recoñecemento chegou en 1981 co Estatuto de Autonomía de Galicia.
Intervencións necesarias para a Normalización
Para levar a cabo a normalización foi necesaria a intervención de diferentes grupos sociais:
- Acción Institucional: Do poder político (Xunta, Parlamento).
- Acción Colectiva Non Institucional: Asociacións culturais, de veciños, etc.
- Acción Individual.
Contexto Histórico e Cronoloxía Sociolingüística (1975-1988)
O período comeza coa morte de Franco e caracterízase social e politicamente pola recuperación das formas democráticas na organización do Estado, o que significa un aumento das liberdades cidadás.
Fitos clave na normalización do galego
- 1976: Constitución do Departamento Universitario Galego-Portugués na Universidade de Santiago.
- 1978/1981: En virtude da Constitución e do Estatuto de Autonomía, o galego acada o rango de lingua oficial en Galicia.
- 1982: A RAG e máis o Instituto da Lingua Galega publican as Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego.
- 1983: Promulgación da Lei de Normalización Lingüística.
- 1986: Comezan as emisións periódicas de Radio Televisión Galicia (CRTVG).
- 1988: Créase a Mesa pola Normalización Lingüística (ONG que defende o uso normalizado do galego).