Historia de Galicia: galego e literatura (s. XV–XVIII)

Galicia a fins da Idade Media (s. XV)

O reino de Galicia na Coroa de Castela

• Desgaleguización da nobreza.
• Desgaleguización da Igrexa.
• Centralización do poder a partir do reinado dos Reis Católicos.
• Galicia asiste ao desenvolvemento da Idade Moderna desde unha posición marginal.
• Existía unha corrente de opinión defensora dos intereses galegos.

Galego-portugués, galego e portugués

• Os portugueses inician unha expansión ultramarina que vai supoñer tamén o espallamento do idioma por África, Asia e América.
• En Galicia non será posible a conformación dunha norma culta debido á crecente castelanización.

A etapa do galego medio (s. XVI–XVIII)

• A decadencia política produciu un retroceso no ámbito da administración.
• 300 anos nos que non houbo literatura galega (séculos escuros).
• O galego continuou sendo a lingua (oral) maioritaria de Galicia.
• Durante os séculos XIX e XX o castelán introduciuse nas capas medias da sociedade debido á chegada da escola, dos novos medios de comunicación e do Estado liberal.

Literatura culta

• Escasas manifestacións.

Textos líricos

• Canción galega en loor de Don Diego das Mariñas Parragués.
• Exequias da raíña Margarida.
• Décimas ao Apóstolo Santiago.

Textos teatrais

• Entremés famoso sobre a pesca no río Miño — enfrontamento con final feliz entre os habitantes das dúas beiras do río Miño polos dereitos de pesca; Gabriel Feixó de Araúxo.

Literatura popularizante

• Villancico galego: composicións en verso, musicadas e con certo aire popular.
• Teñen como autores músicos de sólida formación.
• Teñen tido éxito nas catedrais de Mondoñedo e de Santiago de Compostela, así como en Toledo, Sevilla e Lisboa.

Pranto da Frouseira.

A Ilustración (s. XVIII)

• Cura de Fruíme.
• Padre Feijóo.
• Xosé Andrés Cornide e Saavedra.
• Frei Martín Sarmiento:

• Defensa e reivindicación do idioma galego.
• O ensino das primeiras letras debe ser na lingua propia.
• Denuncia o desprezo cara á nosa lingua.
• Reclama o emprego da lingua nativa na Igrexa.
• Coloquio de 24 gallegos rústicos.