Grandes Autores do Grupo Nós: Literatura Galega do Século XX
Ramón Otero Pedrayo: Traxectoria e Obra
A traxectoria de Ramón Otero Pedrayo foi similar á de Risco ata pouco antes da Guerra Civil. Impulsou a creación da Editorial Galaxia, constituíndo un símbolo de resistencia da nosa cultura ante o franquismo.
A súa obra narrativa divídese en dous tipos:
- Narracións realistas: Ofrecen unha visión obxectiva da vida rural galega do século XIX. Destacan Os camiños da vida, a súa novela máis ambiciosa, e Contos do Camiño e da rúa, que inclúe sete relatos sobre a decadencia da fidalguía.
- Narracións culturalistas: Caracterízanse pola exposición de ideas e referencias culturais. Neste eido, sobresae Arredor de si, onde se retrata a conversión dos homes do Grupo Nós ao galeguismo.
Nas súas novelas, Otero Pedrayo defende a tradición e manifesta xenreira contra os comerciantes foráneos, aos que considera destrutores da vida tradicional. Estes provocan desprezo polos labregos e fomentan unha cultura mimética e antigalega. Tamén escribiu teatro, ensaio sobre a cultura galega e libros de viaxes.
Florentino Cuevillas: O Prehistoriador do Grupo Nós
Florentino Cuevillas foi un prehistoriador destacado do Grupo Nós. A súa obra Dos nosos tempos reflicte o seu compromiso coas tarefas investigadoras. Cría que a paisaxe, a psicoloxía, a relixión ou a arquitectura popular galega afondaban na prehistoria. Lamentaba que a cultura tradicional galega se estivese perdendo e exaltaba elementos como a néboa e a chuvia, tan característicos da nosa terra.
Afonso Daniel Rodríguez Castelao: Figura Central do Século XX
Afonso Daniel Rodríguez Castelao é a figura máis relevante do século XX e un clásico do galeguismo. A súa obra abrangue diversos xéneros:
Narrativa de Castelao
- Un ollo de vidro. Memorias dun esquelete: Unha obra na que o protagonista lembra sucesos da súa vida pasada e os narra a través do seu ollo de vidro a dous compañeiros de cemiterio. Contén unha forte crítica anticaciquil.
- Cousas: O seu libro máis orixinal. Cada “cousa” é un pequeno texto narrativo acompañado de ilustracións cunha temática variada, moitas veces ambientada no eido labrego ou mariñeiro.
- Retrincos: Cinco contos autobiográficos situados en supostos momentos da súa vida, que van desde a emigración ata retratos de personaxes da época.
- Os dous de sempre: A súa única novela, unha sucesión de relatos ensarillados que gardan unidade. Os seus dous personaxes principais son Pedriño e Rañolas, e a obra está enriquecida con ilustracións.
Ensaio de Castelao
Ademais de estudos como As cruces de pedra na Bretaña ou As cruces de pedra na Galiza, o seu libro máis salientable é Sempre en Galiza. Nesta obra, Castelao define a Galiza como nación en base a catro piares fundamentais: territorio, lingua, economía e cultura, defendendo o seu dereito a elixir o seu destino.
Rafael Dieste: Modernización da Prosa de Ficción
Rafael Dieste é coñecido pola súa colección de contos Dos arquivos do trasno. Nesta obra, aposta pola modernización da prosa de ficción e pola incorporación de técnicas do relato breve. Tamén destaca a mestura do extraordinario co cotián, creando unha atmosfera única nas súas narracións.