A evolución e normalización do idioma galego no século XX
A normalización do galego no século XX
No século XX foise consolidando o proceso de normalización do galego, promovido dende certos sectores da sociedade con sensibilidade galeguista. Nestes anos, o noso idioma accedeu a novos ámbitos de uso, aínda que, ao mesmo tempo, houbo un proceso de desgaleguización social.
Etapas na evolución do galego
Podemos distinguir tres etapas na evolución do galego ao longo do século XX:
- Etapa de preguerra (1900-1936)
- Etapa de posguerra (1936-1975)
- Anos finais do século XX (1975-2000)
A partir de 1975 iniciouse unha nova etapa a nivel político polo remate da ditadura e a recuperación da organización democrática do Estado. A Constitución de 1978 supuxo un recoñecemento da diversidade cultural e lingüística do Estado. A Constitución e o Estatuto de Autonomía de Galicia, aprobado en 1981, outorgáronlle ao galego o estatus de lingua oficial de Galicia.
Consolidación normativa e institucional
En 1982, publicáronse as Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego para asentar o seu modelo estándar. A Lei de Normalización Lingüística (1983) desenvolveu os aspectos legais relacionados co uso e aprendizaxe do galego no noso territorio. Incorporouse ao sistema educativo a materia de Lingua Galega e Literatura, que permitiu que os galegos comezasen a ser alfabetizados sistematicamente no idioma.
En 1986, creouse a RTVG. Este medio de comunicación viña a sumarse a outros xa existentes da prensa escrita (A Nosa Terra, 1977). Produciuse unha grande actividade editorial, un grande desenvolvemento dos estudos lingüísticos e literarios sobre o noso idioma e a súa incorporación a novos eidos como Internet, onde cada vez ten maior presenza.
Malia esta mellora da situación en ámbitos como a administración ou o ensino, produciuse unha importante diminución do número de falantes, que é máis acusada nas cidades. En resposta a este problema, creouse a ONG que defende o emprego normativo da nosa lingua. Polo que se refire á cuestión normativa, produciuse a consolidación da variedade estándar que se foi adaptando aos novos ámbitos sociais e aos novos contextos de uso.