Vocabulario Xeográfico e Xeolóxico Fundamental
Termos Clave de Xeografía e Xeoloxía
Auvión: Corrente de Auga e Barro
É unha corrente de auga e barro que pode provocar inundacións. Adoita estar composta por arxila, area, grava e limo. Ás veces, estes materiais poden quedar acumulados e chegar a provocar inundacións.
Estuario: Mestura de Auga Doce e Salgada
É unha área costeira onde a auga doce que flúe dos ríos mestúrase coa auga salgada do océano, baías, lagoas e canles. Pode deberse ao afundimento dun pequeno bloque dunha estrutura de falla ou pola subida das augas.
Foz ou Canón: Accidente Xeográfico Fluvial
É un accidente xeográfico provocado por un río, xa que o río erosiona a rocha e crea vales estreitos e prolongados por onde transcorre a auga, creando pendentes grandes e erosivas. (Exemplo: Serra de Cuenca).
Litosfera: Codia Terrestre e Manto Superior
É a capa superficial da Terra sólida e está formada pola corteza terrestre e o manto superior. Está fragmentada en placas que flotan sobre a astenosfera. Nos bordos prodúcense fenómenos como o vulcanismo, a sismicidade ou a oroxénese.
A Meseta Ibérica: O Relevo Fundamental
É a unidade fundamental do relevo da Península Ibérica. É o resto dun antigo macizo (na península, o Ibérico ou Hespérico), cunha historia xeolóxica complexa:
- Producido na Oroxénese Herciniana na Era Primaria (Paleozoico).
- Arrasado pola erosión na Era Secundaria (Mesozoico).
- Deformado na Oroxénese Alpina na Era Terciaria.
Esta evolución fixo que xurdisen:
- Cordilleiras interiores: Sistema Central e Montes de Toledo.
- Depresións interiores: Douro, Texo e Guadiana.
- Rebordos: Macizo Galaico, Cordilleira Cantábrica, Sistema Ibérico e Serra Morena.
Penechaira: Superficie Aplanada por Erosión
Superficie aplanada do relevo que se creou debido á erosión. Destacan exemplos como Zamora, Salamanca e a Terra Chá (Lugo).
Ría: Entrante Costeiro e Invasión do Mar
É un entrante costeiro resultante da invasión do mar no tramo final dun val. Pode estar creado polo ascenso do nivel do mar ou polo ascenso da corteza continental.
Somontano: Pé de Monte entre o Ebro e os Pirineos
Este termo fai referencia ao pé de monte. Encóntrase entre o Val do Ebro e os Pirineos. Ten unha altitude comprendida entre os 700-800 m e é unha zona moi produtiva de viñedo.
Tectónica de Placas: Movemento da Litosfera
É unha teoría a cal di que a litosfera está dividida en placas. Estas placas móvense e interaccionan unhas coas outras, dando lugar a novos fenómenos xeolóxicos.
Tómbolo: Barra Litoral que Conecta Illa e Continente
É unha barra litoral de escasa lonxitude e superficie reducida que comunica unha illa próxima co continente.