A Sociedade de Clases e a Crise da Restauración en España

A Sociedade de Clases e a Loita Social

A clase dominante era a burguesía, unida coa vella nobreza. As clases populares constituían o 80% da poboación.

Condicións de Vida dos Traballadores

As condicións de vida dos traballadores seguían sendo moi duras, caracterizadas por:

• O ruído constante nas fábricas.
• Mala alimentación.
• Falta de descanso.
• Altos índices de accidentes laborais.

A isto engadíase o despedimento libre, a rebaixa dos soldos e o analfabetismo xeneralizado. A esperanza de vida era de 30 anos para os traballadores, fronte aos 50 da burguesía. As xornadas laborais estendíanse ata as 15 horas. Moitas mulleres levaban os seus fillos ás fábricas e agochábanos para non ser despedidas.

A Loita das Mulleres pola Igualdade

No século XIX, as mulleres organizáronse e comezaron a loitar pola igualdade de dereitos políticos, así como pola anulación de leis discriminatorias. Estes movementos coñécense como feminismo.

A Situación da Muller no Século XIX

As dúas grandes figuras do feminismo español foron Emilia Pardo Bazán e Concepción Arenal.

A Crise da Restauración en España

A revolución “desde arriba” fracasou porque os que estaban no poder non quixeron renunciar aos seus privilexios e poderes políticos.

Os Problemas de España

España enfrontábase a diversos problemas:

• Atraso económico e cultural.
• Un réxime político corrupto, xa que as eleccións eran manipuladas (caciquismo).
• Un exército ferido pola derrota en Cuba.
• Os militares percibían os nacionalismos periféricos como unha ameaza para a patria.

O Impacto do Desastre de 1898

A perda das colonias españolas en ultramar foi unha catástrofe. Significou o inicio dunha crise que se caracterizou pola división interna dos partidos. O sistema da Restauración tivo que facer fronte á oposición política, ideolóxica e ao movemento obreiro. Foi entón cando apareceu o rexeneracionismo, impulsado por Joaquín Costa. Coa morte de Costa, o rexeneracionismo desapareceu como movemento unificado.

A Crise do Sistema de Alternancia no Poder

A Crise do Pacto de El Pardo

O conservador Antonio Maura intentou levar a cabo reformas importantes, como acabar co caciquismo, reformar a administración local e a lei electoral. Con todo, a súa acción foi interrompida en 1909 pola crise da Semana Tráxica. A mobilización dos reservistas por mor da Guerra de Marrocos desencadeou unha folga de protesta en Barcelona.

Pola parte liberal, esixiuse a dimisión de Maura, e o rei nomeou a Segismundo Moret para formar goberno. A alianza dos liberais cos partidos non dinásticos provocou a ruptura do Pacto de El Pardo. Despois, o rei encargoulle o goberno a José Canalejas, quen intentou levar a cabo un programa rexeneracionista, incluíndo a implantación do servizo militar obrigatorio. En 1912, Canalejas foi asasinado.

A Crise de 1917

Tras a morte de Canalejas, os partidos dinásticos dividíronse internamente. Nesta situación, produciuse a gran conmoción revolucionaria de 1917, que tivo tres escenarios:

• O militar: Iniciouse coa aparición dun movemento militar reivindicativo, froito do descontento dos oficiais destinados en Marrocos e da precariedade do material de guerra. O goberno promulgou a Lei do Exército en 1918 pola que se garantía a orde social e o réxime.
• O parlamentario.
• O obreiro: En 1917 produciuse unha folga xeral apoiada pola UGT, CNT e PSOE, que foi duramente reprimida e eliminada polo exército.

Descomposición do Sistema da Restauración

Este período caracterízase pola inestabilidade gobernamental. A axitación social aumentou e apareceron enfrontamentos armados. En 1921, a situación política española complicouse co desastre militar en Annual, en Marrocos. A ocupación española de Marrocos era unha cuestión de honra para España. Esta derrota dividiu aínda máis os políticos. A investigación sobre as responsabilidades da derrota en Annual plasmouse no famoso Informe Picasso.

Finalmente, en 1923, Miguel Primo de Rivera levou a cabo un pronunciamento en Barcelona, declarou o estado de guerra e suprimiu a Constitución de 1876. O rei sancionou o golpe e nomeou a Primo de Rivera presidente dun Directorio Militar, poñendo fin á Restauración.