A Constitución Española de 1978: características, estrutura e principios básicos

Resumo

O documento explica a Constitución española de 1978, elaborada polas Cortes xurdidas das primeiras eleccións democráticas de 1977. Recolle as súas características principais (consenso, extensión, ambigüidade e rixidez), a súa estrutura en parte dogmática e parte orgánica, os principios básicos do Estado, os dereitos fundamentais e a organización dos poderes públicos.

Puntos clave

A Constitución de 1978 foi elaborada polas Cortes xurdidas das primeiras eleccións democráticas de xuño de 1977.
Caracterízase polo consenso entre partidos de distintas ideoloxías, é a máis longa da historia española, é ambigua e é rixida.
Estrutúrase en parte dogmática (principios e dereitos) e parte orgánica (organización do Estado e división de poderes).
España defínese como Estado social e democrático de dereito, con forma política de monarquía parlamentaria.
Organízase como Estado de Autonomías, recoñecendo o dereito á autonomía das nacionalidades e rexións.
Os dereitos fundamentais dívidense en civís, políticos e sociais, e o Tribunal Constitucional vela polo seu cumprimento.

Ponte á proba

A Constitución de 1978

As Cortes formadas tras as primeiras eleccións democráticas de xuño de 1977 tiñan como obxectivo crear a Constitución que deseñase o novo modelo de Estado da España monárquica e democrática.

Características principais

Consenso: Resultado do acordo entre os diversos partidos políticos de distintas ideoloxías.
Extensión: É a máis longa da nosa historia.
Ambigüidade: Redactada de forma que permite moitas interpretacións (desvantaxes: inseguridade; vantaxes: flexibilidade para gobernos de distinta cor política).
Rixidez: Impón moitas esixencias para realizar calquera reforma.

Estrutura da Constitución

Presenta unha estrutura tradicional dividida en dúas partes:

Parte dogmática: Recolle os principios de desenvolvemento do Estado e os dereitos das persoas.
Parte orgánica: Recolle a organización do Estado e a división dos seus poderes.

Principios básicos

Estado social e democrático de dereito: Todos os individuos e organizacións están obrigados a respectar a Constitución. A soberanía reside no pobo.
Forma política: Monarquía parlamentaria.
Estado de Autonomías: Estado unitario que recoñece o dereito á autonomía das nacionalidades e rexións.
Linguas: O castelán e as demais linguas españolas son oficiais nos seus respectivos territorios.
Pluralidade: Recoñece a pluralidade política e sindical.

Dereitos fundamentais e protección

A Constitución dedica unha atención especial aos dereitos fundamentais:

Civís: Vida, liberdade, etc.
Políticos: Manifestación, liberdade de expresión, etc.
Sociais: Educación, salario mínimo, etc.

Para o seu cumprimento existe o Tribunal Constitucional. Ademais, recóllense os principios reitores da política económica e social (protección da familia, terceira idade, saúde, etc.).

Organización do Estado

A Constitución establece un modelo de Estado que traspasa poderes a diferentes institucións:

Coroa: O Rei.
Cortes Xerais: Congreso dos Deputados e Senado.
Goberno: Poder executivo (Presidente).
Poder Xudicial: Xuíces e tribunais de xustiza.
CCAA: Comunidades Autónomas.

Preguntas frecuentes

Que características ten a Constitución española de 1978?

Segundo o texto, é fruto do consenso entre partidos de distintas ideoloxías, é a máis longa da nosa historia, é ambigua e é rixida, polo que require moitas esixencias para calquera reforma.

En que dúas partes se divide a Constitución de 1978?

Divídese en parte dogmática, que recolle os principios e os dereitos das persoas, e parte orgánica, que recolle a organización do Estado e a división dos poderes.

Que dereitos fundamentais recoñece a Constitución?

Recoñece dereitos civís, como a vida e a liberdade; dereitos políticos, como a manifestación e a liberdade de expresión; e dereitos sociais, como a educación e o salario mínimo.

Que institucións recolle a Constitución para a organización do Estado?

Recolle a Coroa, as Cortes Xerais (Congreso dos Deputados e Senado), o Goberno, o Poder Xudicial e as Comunidades Autónomas.