O Sistema Nervioso: Estrutura, Funcións e Principais Enfermidades
O Sistema Nervioso (SN)
O SN permítenos percibir sensacións e responder aos estímulos, tanto internos como externos. Tamén contribúe a manter a homeostase.
Células do Sistema Nervioso
As células máis importantes son as neuronas, células moi especializadas que posúen unha membrana, un citoplasma e un núcleo.
Estrutura da Neurona
As neuronas teñen un corpo celular do que parten prolongacións:
- Dendritas: Curtas e numerosas.
- Axón: Longo e único.
Estrutura e Organización do SN
Sistema Nervioso Central (SNC)
Constitúe o centro de control e coordinación do organismo. É capaz de percibir estímulos e elaborar respostas. Está formado por:
- Encéfalo: Onde se elaboran as respostas. Está protexido polas meninxes, entre as cales circula o líquido cefalorraquídeo. No encéfalo distinguimos:
- Cerebro
- Cerebelo
- Bulbo raquídeo
- Medula Espiñal: Cordón de tecido nervioso situado ao longo do dorso. É o punto de partida das respostas involuntarias. Está recuberta polas meninxes e protexida pola columna vertebral.
Substancia Branca e Substancia Gris
- Substancia Branca: Ten aspecto esbrancuxado. Localízase no interior do encéfalo e no exterior da medula espiñal.
- Substancia Gris: Carece de mielina. Localízase na codia do encéfalo e no interior da medula espiñal.
Sistema Nervioso Periférico (SNP)
Formado polos nervios. Clasifícanse segundo o lugar de procedencia:
- Nervios Craniais: Proceden do encéfalo.
- Nervios Raquídeos: Proceden da medula espiñal.
Segundo a súa función, divídense en:
- Sistema Nervoso Somático: Innerva os músculos esqueléticos e é responsable dos movementos voluntarios.
- Sistema Nervoso Autónomo ou Vexetativo: Responsable da actividade involuntaria dos órganos internos.
Funcións Superiores do SN
- Cerebro: Regula as actividades superiores. Está dividido en catro lóbulos. Nel residen as áreas que controlan as funcións superiores, o movemento muscular e os sentidos.
- Cerebelo: Exerce o control dos movementos do corpo e da postura.
- Bulbo Raquídeo: Unido á medula. Controla as funcións vitais involuntarias, como o ritmo cardíaco.
Enfermidades do Sistema Nervioso
Trastornos Neurolóxicos
- Epilepsia: Ocorre cando un grupo de neuronas do SNC produce impulsos nerviosos que trastornan as funcións cerebrais.
- Meninxite: Inflamación das meninxes que envolven e protexen o encéfalo e a medula espiñal. É grave, xa que pode causar danos irreversibles.
- Esclerose Múltiple: Destrución lenta e progresiva da mielina que recobre os axóns das neuronas. As neuronas afectadas non transmiten correctamente o impulso nervioso.
Enfermidades Neurodexenerativas
- Alzhéimer: Enfermidade dexenerativa progresiva e incurable que afecta ao cerebro. Causa perda de memoria, da capacidade de pensar e cambios no comportamento. Na última fase, as vítimas están na cama totalmente desorientadas. (Pode aparecer a partir dos 50 anos).
- Párkinson: Afecta a persoas de idade avanzada. Deterióranse as neuronas que controlan o movemento involuntario da musculatura. O síntoma máis característico é un tremor nas mans e nos pés.
- Demencia: Perda progresiva das funcións intelectuais. Acelera o proceso de destrución das neuronas. Distínguese entre:
- Demencia Senil (máis de 80 anos).
- Alzhéimer (a partir dos 50 anos).
Trastornos Psiquiátricos
- Depresión: Doenza mental que se manifesta mediante unha profunda tristeza ou incapacidade de levar unha vida normal. O doente íllase dos demais e pode ter comportamentos autodestrutivos.
- Esquizofrenia: Pode aparecer a partir da adolescencia. Os doentes sofren trastornos de personalidade, delirios e alucinacións.
Drogas e Adicción
As drogas son substancias químicas que actúan sobre o SN.
Unha persoa é adicta cando depende fisiolóxica e psicoloxicamente delas.
Clasificación das Drogas
- Drogas Estimulantes: Anfetaminas e cocaína.
- Drogas Depresoras: Morfina, heroína, etc.
- Drogas Alucinóxenas: Barbitúricos, marihuana, haxix, LSD, etc.