O Sexenio Democrático (1868-1874): Da Gloriosa á República

O Sexenio Democrático (1868-1874)

O Sexenio Democrático foi un período convulso da historia de España que se iniciou coa Revolución de 1868 e rematou coa Restauración Borbónica en 1874.

A Revolución Gloriosa de 1868

En 1868 prodúcese a revolución, chamada a Gloriosa, causada polo Pacto de Ostende, o cal constitúe o punto de partida para o derrocamento de Isabel II.

Causas da Revolución Gloriosa

Esta tamén foi causada debido a unha crise económica, na que houbo:

• Unha crise financeira debida ao recorte da exportación de algodón a EEUU, motivada pola Guerra de Secesión.
• Unha crise de subsistencia debido ás malas colleitas.

Todo isto, xunto coa crise política dos moderados, que trouxo consigo os pronunciamentos conxuntos da Armada, co xeneral Topete á fronte, e do Exército, cos xenerais Prim e Serrano á cabeza, produciu o derrocamento de Isabel II.

O Goberno Provisional e as Xuntas Revolucionarias

As xuntas revolucionarias (Doc. 1) exerceron o poder de forma provisional nun primeiro momento e sentaron as bases do cambio, reclamando dereitos democráticos e reformas políticas e sociais.

Dentro das reformas políticas reclamaban:

• O sufraxio universal.
• A liberdade de prensa, de asociación, de culto, etc.

E dentro das reformas sociais reclamaban:

• A abolición das quintas.
• A abolición dos impostos de consumos.

O Goberno do Xeneral Serrano e a Constitución de 1869

No mesmo ano constituíuse o goberno do Xeneral Serrano, que levaría adiante unha serie de acordos como a disolución das Xuntas e a convocatoria de Cortes Constituíntes elixidas por sufraxio universal masculino. Tiñan como obxectivo elaborar unha constitución cun sistema de goberno monárquico ou republicano.

Coa rexencia do Xeneral Serrano promulgouse a Constitución de 1869 (Doc. 2) que aprobou como sistema de goberno a monarquía parlamentaria.

Características da Constitución de 1869

Nesta Constitución presentábase unha clara división de poderes (Executivo, Xudicial e Lexislativo) e establecíase un amplo réxime de dereitos e liberdades.

A Monarquía de Amadeo I de Savoia (1871-1873)

Ante o rexeitamento dos Borbóns polos integrantes do Pacto de Ostende e a aprobación da monarquía como sistema de goberno, mirouse cara a Italia, á dinastía de Savoia, que tiña fama de ser unha monarquía democrática. O valedor desta procura dun novo rei foi o Xeneral Prim.

A dinastía de Savoia foi aprobada por maioría polas Cortes, pero en 1873 Amadeo I de Savoia abdicou (Doc. 3) por mor da crise interna en España.

Causas da abdicación de Amadeo I

• Inestabilidade política.
• Mala situación económica.
• A oposición da Igrexa e do clero á liberdade relixiosa, etc.

A Primeira República Española (1873-1874)

Co fracaso da monarquía democrática, a República foi considerada polos monárquicos un mal menor, unha paréntese mentres non se reorganizase o sistema monárquico da Restauración Borbónica.

Coa instauración da República, en 1873 presentouse nas Cortes un novo proxecto de Constitución (Doc. 4):

Proxecto de Constitución de 1873

A Constitución de 1873 seguía a liña da Constitución de 1869 en relación coa implantación da democracia e o recoñecemento de amplos dereitos e liberdades.

Características propostas:

• A República tería un presidente.
• Manteríanse as dúas cámaras nas Cortes.
• O culto e a separación da Igrexa do Estado estaban previstos.
• Ratificábase a abolición da escravitude nas colonias e a supresión das quintas.
• A reforma dos impostos e o inicio dunha lexislación proteccionista no ámbito laboral foron as leis máis innovadoras propostas.

Esta Constitución non chegou a ser aprobada por mor da breve experiencia republicana.

Causas do fracaso da Primeira República

A súa fin foi provocada por:

• A Terceira Guerra Carlista.
• A Guerra de Cuba.
• A insurrección cantonal.
• A gran inestabilidade social e política, agravada pola división interna republicana.

Conclusión

Podemos concluír que a unión dos unionistas, progresistas e demócratas provocou a caída de Isabel II, que deu paso a un goberno provisional e á Constitución de 1869 que aprobou o sistema de goberno monárquico. Porén, a conflitividade política e social fixo que a monarquía de Amadeo de Savoia fose breve, así como o sistema republicano, que non logrou aprobar o proxecto de constitución federal.