A Restauración Española: quenda de goberno e fraude electoral

Resumo

O documento explica o sistema político da Restauración, baseado na quenda de goberno entre os partidos dinásticos e na fraude electoral sistemática. Analiza a estabilidade política e o progreso económico que produciu, a lexislación desa etapa e o mecanismo concreto de manipulación das eleccións a través dos gobernadores civís, os alcaldes e os caciques.

Puntos clave

O sistema da Restauración apoiábase na quenda de goberno e no falseamento sistemático das eleccións.
A quenda garantiu estabilidade política, sometemento do exército ao poder civil e progreso económico e demográfico.
A Constitución era flexible e cada goberno adaptaba a lexislación á súa ideoloxía mediante Leis Orgánicas.
Cando o goberno dimitía, o rei encargaba un goberno provisional ao líder da oposición, que convocaba eleccións amañadas.
O Ministerio de Gobernación decidía os candidatos e os gobernadores civís, alcaldes e caciques garantían a súa elección mediante presión ou compra de votos.
O partido na oposición non protestaba, respectando a alternancia pacífica, e sempre gañaba as eleccións o partido no poder.

Ponte á proba

O Sistema Político da Restauración

Durante o período da Restauración, o sistema político fundamentouse na quenda de goberno, un sistema sostido sobre o falseamento sistemático das eleccións.

Estabilidade e Progreso

A quenda ocasionou unha gran estabilidade política, grazas a:

O sometemento do exército ao poder civil.
A inexistencia dunha verdadeira competencia política.

Así mesmo, grazas a esta estabilidade, produciuse un progreso económico e demográfico continuo. Todo isto reflectiuse nunha gran paz social (especialmente no primeiro período), o que, en parte, compensou a corrupción inherente ao sistema.

Lexislación e Flexibilidade Constitucional

A nivel lexislativo, os gobernos adoitaban respectar a obra do goberno saínte. Ao mesmo tempo, cómpre lembrar que a Constitución era flexible nos puntos máis polémicos, de tal xeito que cada goberno podía adaptar a lexislación á súa ideoloxía mediante as Leis Orgánicas oportunas.

Logros Lexislativos

Da obra lexislativa salientamos:

Leis conservadoras:
- Lei de Liberdade de Imprenta.
- Lei de Prensa.
- Sistema electoral censatario de 1878.
Logros liberais:
- Lei do Sufraxio Universal Masculino de 1890.
- O Código Civil de 1889.
- Lei de Xuízos con Xurado.
- Recoñecemento das liberdades de expresión, reunión e asociación.

O Mecanismo da Fraude Electoral

A fraude nas eleccións producíase do seguinte xeito:

Ante calquera tipo de escándalo ou problema que puidese comprometer a estabilidade política, o presidente do goberno dimitía.
O rei mandaba formar goberno provisional ao líder da oposición.
Este convocaba novas eleccións que eran amañadas desde o propio Ministerio de Gobernación, que determinaba que candidatos debían ser elixidos.
Isto levábase a cabo a través dos gobernadores civís, dos alcaldes e, finalmente, dos caciques, que exercían presión ou compraban os votos para que o candidato proposto fose elixido.

Todo isto ocorría co coñecemento do partido na oposición, que non protestaba ante a farsa, respectando así a alternancia pacífica (xa que na situación inversa a actuación sería idéntica). Deste xeito, sempre gañaba as eleccións o partido no poder.

Control do Sistema Político

Este sistema permitíalles aos partidos políticos dinásticos e aos grandes grupos económicos controlar o sistema político, mesmo a través do quebrantamento dun principio liberal fundamental.

Preguntas frecuentes

En que consistía o sistema da quenda de goberno na Restauración?

Era un sistema no que os partidos dinásticos se alternaban no poder de forma pacífica. A alternancia sostíase sobre o falseamento sistemático das eleccións.

Quen manipulaba as eleccións durante a Restauración?

O Ministerio de Gobernación determinaba os candidatos que debían ser elixidos. Esta decisión levábase a cabo a través dos gobernadores civís, os alcaldes e os caciques, que presionaban ou compraban votos.