A Semana Tráxica e as Reformas de José Canalejas

A Semana Tráxica

En xullo de 1909, o exército español sufriu unha derrota en Marrocos, a do Barranco do Lobo. O Goberno considerou que estes ataques ameazaban o prestixio internacional de España, de modo que decretou a mobilización dos reservistas. A opinión pública de esquerdas e as organizacións obreiras opuxéronse. O embarque das tropas en Barcelona provocou o inicio dunha folga xeral convocada por socialistas e anarquistas contra a guerra e o Goberno, que foi un éxito. Construíronse barricadas nas rúas de Barcelona e queimáronse conventos. Durante unha semana, as masas populares foron donas da cidade ata que o envío de reforzos militares fixo que a insurrección fose dominada. Unha vez restablecida a orde pública, levouse a cabo unha forte represión, sendo acusado como promotor moral dos sucesos o fundador da Escola Moderna, Francisco Ferrer Guardia. Tras a Semana Tráxica, as forzas opositoras á monarquía reforzaron a conxunción electoral republicano-socialista e provocou a caída de Maura e a volta ao poder dos liberais con Canalejas.

As reformas de José Canalejas

A partir de 1910, José Canalejas propuxo reformas para ampliar a base social do sistema da Restauración. Entre estas reformas destacan:

• Lei de asociacións relixiosas: limitaba o establecemento de novas ordes relixiosas en España. Foi retirada pouco despois pola presión dos grupos relixiosos e conservadores.
• Lei de mancomunidades provinciais: complementaba as competencias dos concellos e canalizaba as reivindicacións rexionalistas mediante a concesión dunha reducida autonomía rexional e a formación de mancomunidades de municipios.
• Lei de recrutamento: establecía o servizo militar obrigatorio, abolindo a redención por pago para librarse de ir ao exército, contentando así a unha ampla demanda social. Pero estableceu os soldados de cota que, mediante pago, reducían o tempo do seu servizo militar.

Canalejas intentou tamén introducir melloras nas condicións de traballo coa imposición da arbitraxe estatal nos convenios salariais. Promulgou unha serie de leis encamiñadas a mellorar as condicións laborais dos mineiros e das mulleres, así como a substitución do imposto de consumos por outro progresivo sobre as rendas, o cal trouxo consigo a protesta das clases acomodadas. A oposición dos sectores conservadores fixo que as súas propostas tivesen pouca transcendencia.