Rusia tsarista, revolucións de 1917 e construción da URSS

Rusia tsarista

Imperio inmenso e atrasado, con multitude de nacionalidades, agricultura tradicional e escasa industrialización, poder absoluto do tsar e predominio da aristocracia terratenente. A burguesía era escasa, a maioría da poboación era campesiña e o proletariado era reducido. O poder da Igrexa ortodoxa, a pobreza e a falta de liberdades completaban un panorama de forte desigualdade.

Oposición ao tsarismo

Diversas forzas políticas, liberais e obreiras, opuxéronse ao tsarismo.

Revolución de 1905

Demandas: asemblea constituínte, mellores condicións de vida e reforma agraria.

• Créanse os soviets.
• Resultado: créase a Duma, pero non se producen cambios en profundidade.

Revolucións de 1917

Revolución de febreiro (liberal)

Causas: participación na Primeira Guerra Mundial, derrotas militares, suba dos prezos, miseria da poboación e descontento político.

Participan todas as forzas de oposición ao tsarismo.

Resultado: dimisión do tsar, goberno provisional de Kérenski, reformas liberais, eleccións a unha Asemblea Constituínte, e Rusia segue en guerra.

Revolución de outubro (socialista)

Dirixida polos bolxeviques.

Resultado: poder en mans dos soviets, Lenin presidente, colectivización da propiedade, supresión do exército, nacionalización da banca e paz de Brest-Litovsk.

Guerra civil

Enfronta aos bolxeviques cos partidarios do tsarismo. Caracterízase polo comunismo de guerra e remata co triunfo do Exército Vermello.

Construción da URSS

Época de Lenin

• Creación da URSS.
• Poder en mans do PCUS.
• Marxinación e persecución doutras forzas políticas.
• Creación da Terceira Internacional.
• Constitución de 1924.
• Economía mixta: a NEP.

Época de Stalin

• Control absoluto do poder e culto á personalidade.
• Purgas e persecucións políticas.
• Colectivización forzosa da agricultura: koljoses e sovjoses.
• Industrialización mediante plans quinquenais: crecemento da industria pesada e desabastecemento dos bens de consumo.

Consecuencias da Primeira Guerra Mundial

Países contendentes europeos

Mortalidade, destrución de infraestruturas, descenso da produción, caída do comercio e débedas de guerra.

Países perdedores e Tratado de Versalles

Reparacións de guerra e amputacións de territorios, o que provocou hiperinflación, depreciación da moeda e a ocupación do Ruhr.

Hexemonía económica dos EUA

Decadencia do Reino Unido, maior produción e produtividade e supremacía do dólar.

Crise de 1929

Causas: sobreprodución, inflación crediticia, especulación bolsista e desaxuste entre os beneficios industriais e a cotización das accións.

Desenvolvemento: crac da Bolsa de Nova York, falta de liquidez e ruína de investidores.

Consecuencias: cebes bancarias, diminución do crédito e descenso do consumo.

Gran Depresión

• Económica: descenso da demanda, acumulación de stocks, peche de industrias, aumento do paro e diminución do comercio.
• Social: aumento da pobreza, crecemento das desigualdades e da conflitividade social.
• Expansión mundial: diminución da produción e aumento do paro debido á retirada dos capitais estadounidenses e ao fin dos investimentos dos EUA.

Solucións á crise

Keynesianismo

Intervención do Estado: aumento do gasto público e axudas sociais.

New Deal (EUA)

Regulación económica, política de obras públicas e axuda aos desempregados.

Europa

• Escandinavia: estado do benestar.
• Alemaña: autarquía e rearmamento.
• Reino Unido: comercio preferente coas colonias.
• Francia: Fronte Popular, con investimento público e medidas sociais.