Reformismo Borbónico e Ilustración en Galicia e España
O reformismo borbónico en Galicia
A chegada dos Borbóns supón a implantación da monarquía absoluta. Aparecen ideas para modernizar a política e a economía do reino. Galicia adquire unha gran importancia estratéxica polo control das rutas marítimas atlánticas.
Ferrol, capital do departamento marítimo e arsenal
En 1726, Felipe V dividiu a costa en tres departamentos: Cádiz, Ferrol e Cartagena. En cada un deles estableceuse un arsenal, unha base naval con estaleiros e almacéns de armas.
Ferrol foi escollido pola súa ría, doada de defender. Fernando VI trasladou instalacións a Ferrol e Carlos III abriu a Academia de Guardiamarinas, para formar futuros oficiais. O arsenal transformou un pequeno pobo de pescadores na cidade máis poboada de Galicia e no primeiro centro industrial da comunidade.
Medidas marítimas e comerciais
- 1737: Felipe V estableceu a matrícula de mar, un rexistro obrigatorio de todos os homes que podían servir na mariña.
- 1764: A Coruña obtén o Servizo de Correos Marítimos, coa correspondencia con A Habana e Montevideo.
- 1765: A Coruña é autorizada a comerciar con América. O regulamento de 1778 amplía a apertura comercial ás naves privadas e aos portos de Vigo e Ferrol.
Estas medidas supuxeron o crecemento da Coruña e o nacemento dunha burguesía comercial.
Real Consulado Marítimo
En 1785 créase o Real Consulado Marítimo, que fomentou a actividade comercial, as manufacturas e as escolas técnicas.
A Ilustración en España
A Ilustración foi un movemento intelectual que defendía o uso da razón para coñecer o mundo, en vez de aceptar sen cuestionar o que dicían a tradición e a autoridade. Os ilustrados criticaban unha sociedade baseada na desigualdade e nos privilexios.
O padre Feijoo defendeu un cristianismo racional e criticou as supersticións.
Situación en España
O movemento foi máis débil que noutros países e afectou sobre todo ás elites intelectuais. A Igrexa controlaba as universidades, polo que as ideas ilustradas se difundían a través de tertulias, salóns literarios, publicacións, academias e Sociedades Económicas de Amigos del País.
O despotismo ilustrado de Carlos III
Os reis absolutistas aplicaron ideas da Ilustración sen renunciar ao seu poder: todo para o pobo, pero sen o pobo.
Resistencias e oposicións
O Motín de Esquilache (1766) foi unha revolta popular en Madrid, motivada polas medidas sobre a vestimenta, a carestía causada polas malas colleitas e o rexeitamento das reformas. En 1767, Carlos III expulsou os xesuítas e confiscou os seus bens para aumentar o control sobre a Igrexa.