Problemas ambientais en España e Castela-A Mancha

1. A explotación dos recursos naturais

A explotación dos recursos naturais xerou toda unha serie de impactos e problemas:

• Atmósfera e clima: Lluvia ácida, capa de ozono, contaminación, ruído ambiental.
• Solo e augas: Deforestación, erosión, desertificación e vertidos.
• Residuos por habitante: Xestión e redución de residuos sólidos.
• Vexetación e fauna: Incendios, tala e perda de biodiversidade.
• Costas: Vertidos e urbanización litoral.

2. Impactos moi graves

• I. O cambio climático e os riscos naturais: Aumento de temperaturas, alteración de precipitacións e eventos extremos.
• II. Sobreexplotación: Balance hídrico e presión sobre acuíferos.
• III. Residuos: Acumulación e xestión ineficiente.
• IV. Riscos xeolóxicos: Seísmos, erupcións e movementos de ladera.

3. Medidas e políticas medioambientais

A explotación dos recursos naturais xerou toda unha serie de impactos e problemas segundo o elemento do medio ao que afecte, nos seguintes:

Atmósfera e clima

• Lluvia ácida: Acidificación dos solos, das augas superficiais e acuíferos, e a corrosión de edificios, monumentos e construcións.
• A diminución do espesor da capa de ozono: Como consecuencia da utilización dos CFC, foi diminuíndo a capacidade da capa de ozono de filtrar os raios ultravioletas. A problemática que ten é o cancro de pel.
• A campana de po e contaminación: Trátase dunha especie de capa de partículas de po en suspensión. Afecta principalmente ás plantas, aos edifcios e aos seres humanos que padecen enfermidades pulmonares.
• O ruído ambiental: Afecta á saúde tanto física como psicoloxicamente.

Solo e augas

Desforestación, erosión, desertificación

Actualmente, a desforestación prodúcese por tala e polos incendios forestais en España. Os incendios forestais son unha das principais causas de destrución dos paisaxes vexetais. O 97 % dos incendios forestais declarados en España son provocados pola acción humana. Ás veces as razóns fundamentanse en intereses vinculados á obtención de máis madeira da permitida ou ao prezo baixo, ou como represalia por impedir o paso ao gando en zonas repoboadas.

Erosión e desertificación: A erosión xera, á súa vez, desertización ou degradación do solo e dos recursos ecolóxicos. España é o país da UE con maior índice de desertización. A erosión é un proceso natural do medio físico que depende de factores como o tipo de solo, pendentes, características climáticas e a maior ou menor presenza de masas de vexetación, entre outros, mais pode ser incentivado pola acción do ser humano.

Augas: Vertidos de augas residuais sen depurar a ríos, lagos, encoros, etc., e sobreexplotación.

Herbicidas, pesticidas e abonos químicos son outra fonte de degradación e perda de solo, que se suma a procesos tamén de orixe antrópica.

Residuos por habitante

O vixente Programa Estatal de Prevención de Residuos (2014-2020) ten como obxectivo reducir un 10 % o peso dos residuos totais xerados en España en 2010.

Vexetación e fauna

Desforestación, tala indiscriminada, incendios forestais, agroquímicos, caza furtiva, etc.

Costas

Vertidos incontrolados (petroleiros, etc.), impacto do turismo masivo, urbanización litoral, etc.

En síntese, impactos moi graves

I. O cambio climático e os riscos naturais de orixe climático

O clima terrestre xa non pode explicarse só por causas naturais; o factor antrópico, coa alteración da química atmosférica debido ás emisións de gases, está a xerar un efecto invernadoiro:

• Subida de temperaturas. A temperatura superficial global media presenta un aumento de 0.74 °C.
• Cambios nos patróns estacionais de precipitación.
• Calentamento nas augas do Mediterráneo occidental.
• Manifestacións de episodios extremos: choivas intensas, ventos violentos e fenómenos tornádicos.

Os riscos de orixe climático son as inundacións ou riadas, causadas por precipitacións intensas ou pola rápida fusión da neve, e as sequías, entendidas como o déficit pluviométrico respecto ás precipitacións medias dun territorio.

II. Sobreexplotación

O diferente balance hídrico das nosas concas, a poboación concentrada no Mediterráneo, o turismo e a sobreexplotación agrícola prantexan problemas aos nosos acuíferos e ríos.

III. Residuos e riscos xeolóxicos

Os riscos xeolóxicos proceden do interior da terra ou do exterior:

• Os seísmos ou temblores de terra.
• As erupcións volcánicas, que afectan principalmente ás Canarias.
• Os movementos de ladera.

A realidade de Castela-A Mancha

Castela-A Mancha é unha rexión diversa e rica en espazos naturais.

• Tablas de Daimiel: Son representantes dun ecosistema denominado tablas fluviais, formadas por mor dos desbordamentos dos ríos nos seus tramos medios, favorecidos por fenómenos de semiendorreísmo e pola escasez de pendente do terreo.
• Cabañeros: O parque, cuberto de bosque e mato mediterráneo, acolle gran variedade de aves e mamíferos.

Política, urbanismo e mobilidade

• Política: A reforma da lei rexional de urbanismo para favorecer a especulación inmobiliaria e a sumisión aos ditados das grandes empresas enerxéticas.
• Urbanismo: Especulación e irracionalidade. No terreo urbanístico, aínda que a nosa rexión non pode compararse á barbarie do litoral mediterráneo, tampouco nos libramos dos grandes megaproxectos promovidos polo afán especulador.
• Transporte, mobilidade, enerxía e cambio climático: Presentan características pouco sostibles.
• Augas e agricultura: A sobreexplotación dos recursos hídricos pon en perigo as Tablas de Daimiel, e o Texo entra en risco de converterse nun río morto.

Medidas de protección e política ambiental

Medidas de protección ambientais:

1. A única lei en España de economía circular.
2. Lei de Avaliación Ambiental.
3. Normativa de contaminación acústica.
4. A Lei do ano 2008 de Montes e Xestión Forestal Sostible de Castela-A Mancha.

Medidas de política ambiental:

• Avaliación de Impacto Ambiental.
• Os Planes de Ordenación dos Recursos Naturais.

Espazos naturais protexidos:

• Parques nacionais ou rexionais.
• Reservas naturais.