A poesía catalá e valenciana da posguerra

A narrativa, o teatro e a poesía

A súa produción poética desenvolveuse despois da guerra. Cementiri de Sinera (1946) é o seu primeiro libro de poesía, onde evoca o mundo destrúido pola guerra e que o poeta identificaba con Sinera.

Anomenat cicle líric: Les hores (1952), Mrs Death (1952), El caminant i el mur (1954) e Final del laberint (1955), que se caracteriza por ser fundamentalmente unha reflexión sobre a morte.

Pero foi La pell de brau (1960) o libro que máis resoado conseguiu. Cun ton épico e didáctico fala da liberdade, a xustiza e a tolerancia, e eixeampla o punto de vista á península Ibérica.

A poesía valenciana: a estricta posguerra

O período da estricta posguerra (1939-1962) inclúe os escritores nados durante as décadas do dez e do vinte. Esteticamente adscribíronse ao postsimbolismo ou ao realismo. Nese grupo atopamos: Joan Valls, Joan Fuster, Xavier Casp e Vicent Andrés Estellés.

Xavier Casp, Joan Fuster, Joan Valls

• Xavier Casp (1915-2004) - O seu libro Volar apareceu en 1943 na Valencia da posguerra marcada pola penuria cultural. Outras obras súas son La inquietud en calma (1945), Jo sense tu (1948), On vaig, Senyor? (1949), Aires de cançó (1950), Goig (1953), Jo, cap de casa (1962), Silenci (1970).
• Joan Fuster (1922-1992) - É coñecido sobretodo pola súa obra ensaística, mais a obra poética é tamén digna de mención. En 1948 publica o seu primeiro recull de versos, Sobre Narcís, que reflicte a influencia do simbolismo e de Paul Valéry. En Terra en la boca (1953) amosa a influencia da tradición poética valenciana (poetas andalusins, Ausiàs March, Llorente) e o gusto pola ironía e a mordacidade tan características da súa obra. Escrit per al silenci (1954) é quizais o cume da lírica valenciana da posguerra.
• Joan Valls (1917-1989) - Nado en Alcoi, foi preso despois da Guerra Civil. En 1947 publica o seu primeiro libro de poemas en catalán, La cançó de Mariola, un canto á natureza e á paisaxe. O segundo libro, L'home pot ésser àngel (1952), amosa a influencia do simbolismo de Riba e López Picó. Identificáronse catro etapas na súa poesía: a poesía emotiva e descritiva da etapa de formación (La cançó de Mariola); a poesía intimista vinculada á estètica postsimbolista (L'intim miratge [1959], Versos a Sara [1957]); a poesía de carácter metafísico, que reflexiona sobre a soledade (Tast d'eternitat [1960], Hereu de solituds [1972]); a poesía realista (Posicions terrenals [1969], Breviari d'un eremita urbà [1975]).

A poesía no último terzo do século XX

A poesía neste período caracterízase pola progresiva perda dos grandes mestres da preguerra e a aparición de novas xeracións. A sociedade viviu grandes cambios coa aprobación de leis de normalización lingüística e a introdución do catalán no ensino.

A década dos setenta ve a consolidación e o recoñecemento dos nomes máis importantes da literatura catalana contemporánea, pero tamén contempla a aparición de novas xeracións de poetas.

A xeración literaria do 1970

Esta xeración está integrada por escritores nados na posguerra e educados no ambiente do franquismo. No País Valenciano, esta nova xeración aparece recollida na antoloxía La vella pell de l'alba (1985).

Non hai unha estética unitaria para todos os autores, mais algunhas características xerais son:

• O rexeitamento da estética realista dos autores anteriores.
• A preocupación pola linguaxe.
• O cosmopolitismo.
• O desexo de enlañar con outras tradicións literarias.
• O culturalismo.
• O uso de referencias e citas.
• A experimentación formal, que os fai adoptar recursos vangardistas (ausencia de signos de puntuación...).
• A reflexión sobre a poesía como tema do poema.