A Organización da Paz e as Nacións Unidas tras a Segunda Guerra Mundial

A Organización da Paz Tras a Segunda Guerra Mundial

A organización da paz despois da Segunda Guerra Mundial comezou con importantes acordos e alianzas.

Principios para a Paz: A Carta do Atlántico e o Pacto de Washington

En alta mar, Churchill e Roosevelt reuníronse para precisar unha mutua colaboración, da cal xurdiu a Carta do Atlántico. Nela recollíanse unha serie de principios xerais que servirían para a futura organización da paz:

• Liberdade dos pobos.
• Colaboración económica internacional.
• Destrución da tiranía nazi.
• Dereito á autodeterminación.
• Renuncia ao uso da forza.

En 1942, os Estados Unidos (EU), Gran Bretaña (GB) e a URSS, xunto con outros países, asinaron un pacto de alianza contra o Eixe: o Pacto de Washington.

Conferencias dos Aliados: Posicións Clave

A partir de 1942, as tres grandes potencias aliadas celebraron frecuentes contactos para tratar sobre a evolución da guerra e o establecemento das condicións da paz. Destacan as seguintes posicións:

• Roosevelt defendía unha paz mundial baseada na existencia dunha organización internacional integrada por todas as nacións, onde as grandes nacións gobernarían o mundo conxuntamente, baseándose na defensa dos principios democráticos e a resolución pacífica dos conflitos.
• Stalin defendía o pago das indemnizacións alemás para garantir a futura seguridade da URSS. Desexaba agrandar as fronteiras e rodealas de países amigos, e quería que os aliados recoñecesen as anexións feitas antes da invasión alemá.
• Churchill pretendía manter o rango de gran potencia de Gran Bretaña e asegurar o control das rutas comerciais do Mediterráneo, impedindo a chegada dos soviéticos. Defendía o reparto de Europa en zonas diferenciadas.

Conferencias de Ialta e Potsdam: Reparto e Modificacións Territoriais

A Conferencia de Ialta (1945)

Na Conferencia de Ialta, Churchill, Stalin e Roosevelt determinaron o reparto de Alemaña, así como o pago das súas reparacións de guerra. Tamén foi tratado o tema das fronteiras de Polonia, onde Stalin conseguiu o recoñecemento das anexións de acordo co pacto que asinara en 1939 con Hitler. Stalin comprometeuse a entrar na guerra con Xapón a cambio da entrega de Sakhalin, as Kuriles e dereitos sobre Manchuria.

A Conferencia de Potsdam (1945)

Na Conferencia de Potsdam, celebrada tras a derrota alemá, reuníronse os aliados para lles impor as condicións aos vencidos. A conferencia contaba con novos líderes, Clement Attlee e Truman, que chegaron a importantes acordos:

• Perda da soberanía de Alemaña.
• A súa división en catro zonas de ocupación diferentes.
• O seu desarmamento total.
• A súa desnazificación.

Modificacións Territoriais Post-Guerra

As modificacións territoriais máis importantes tiveron lugar na zona xermano-polaca, onde se produciu a desaparición de Prusia. A URSS anexionouse a rexión de Königsberg na Prusia Oriental, e Polonia aceptou as anexións soviéticas da súa antiga zona oriental. A cambio, recibiu de Alemaña parte da Prusia Oriental, Pomerania e Silesia. A fronteira entre Alemaña e Polonia trasladouse aos ríos Oder e Neisse.

No Pacífico, Xapón quedou reducido ás illas do arquipélago; Manchuria foi devolta a China e Corea repartiuse entre os norteamericanos e os soviéticos.

En 1947, os aliados asinaron tratados de paz con Italia, Finlandia, Romanía e Bulgaria (os Tratados de París). En 1951, asinouse o tratado con Xapón (o Tratado de San Francisco) e en 1955 con Austria. Non houbo tratado con Alemaña, o que foi un motivo de tensión permanente.

As Nacións Unidas: Unha Nova Era para a Paz Mundial

A pesar do fracaso da Sociedade de Nacións, non foi abandonada a idea da formación dunha institución internacional que garantise a paz entre os estados. Na Conferencia de Ialta decidiuse convocar as potencias contra o Eixe a unha reunión na que foi aprobada a acta fundacional da ONU, a Carta de San Francisco.

Os principais organismos que compoñen a ONU son:

• Asemblea Xeral

  É o órgano de deliberación da ONU, integrado polos países membros que teñen dereito a un voto. Entre as súas funcións destacan:

  • A discusión de calquera asunto que afecte á seguridade e paz internacionais que presente á súa consideración calquera dos estados membros.
  • A aprobación de orzamentos.
  • A admisión ou expulsión dalgún estado.
  • A elección dos membros do Consello de Seguridade e do Secretario Xeral.

  As decisións importantes deben ser aprobadas por maioría de dous terzos e as restantes pola maioría simple.

• Consello de Seguridade

  É o órgano permanente da ONU. Nel reside a responsabilidade do mantemento da paz e seguridade internacionais e ten poder para impor sancións contra un país agresor ou para decidir o emprego da súa forza armada: os Cascos Azuis, recrutados entre os exércitos dos estados membros da ONU. Está composto por 15 membros, dos que cinco son permanentes e teñen o dereito de veto. Os outros dez son elixidos pola Asemblea Xeral por un período de dous anos.

• Secretaría Xeral

  Está encargada da coordinación xeral e da representación da ONU. Á súa fronte está o Secretario Xeral.

• Consello Económico e Social (ECOSOC)

  É o encargado de promocionar e coordinar os asuntos internacionais de carácter económico, social, cultural, educativo ou sanitario. Del dependen unha multitude de organismos internacionais encargados dun tema específico.

• Tribunal Internacional de Xustiza

  Tamén coñecido como o Tribunal da Haia (Países Baixos), é a corte suprema de xustiza da ONU.