Movementos naturais e réximes demográficos en España

Movementos naturais e réximes demográficos

Os movementos naturais prestan atención aos fenómenos da fecundidade, a natalidade, a mortalidade xeral e infantil, e tamén á esperanza de vida. Os réximes demográficos diferencian tres etapas: réxime demográfico antigo e moderno, e transición demográfica, atendendo á evolución das taxas de natalidade e mortalidade.

A) Desequilibrios territoriais

Todas as comunidades autónomas (CCAA) posúen baixas taxas de natalidade, de mortalidade e de crecemento natural (CN). Pero existen certos contrastes debido á diferente estrutura por idade, ao grao de xuventude ou envellecemento da poboación. Esta estrutura depende de causas herdadas e actuais:

• 1) As causas herdadas: Son o distinto comportamento tradicional da natalidade e as diferenzas de desenvolvemento económico.
• 2) As causas actuais: Son os novos factores de desenvolvemento económico a partir da crise dos 80 e a inmigración estranxeira.

As CCAA con maior dinamismo demográfico contan con taxas de natalidade máis elevadas, taxas de mortalidade máis baixas e crecemento máis alto. Presentan unha estrutura demográfica máis nova causada por un comportamento tradicional máis natalista, por ser foco de inmigración interna en épocas pasadas ou por recibir unha forte inmigración estranxeira dende 1990. As excepcións son as Canarias, con baixa natalidade, e Navarra, onde a desfavorable estrutura por idades se compensa cunha natalidade máis alta.

As CCAA en declive teñen taxas de natalidade máis baixas, taxas de mortalidade máis altas e un crecemento natural máis baixo. Presentan unha estrutura demográfica envellecida por sufrir unha intensa emigración en épocas pasadas, pola prolongada incidencia da crise industrial en 1975 e por contar na actualidade con menor inmigración estranxeira.

Conceptos fundamentais da demografía

• Esperanza de vida: Cálculo do número de anos que un individuo pode esperar vivir ben no momento de nacer ou cando acada unha determinada idade, sempre que os niveis de mortalidade permanezan constantes. Obsérvanse a partir das táboas de mortalidade.
• Censo de poboación: É un documento no que se reconta a poboación dun país nun momento determinado; apórtanos información sobre o volume de poboación dun lugar, a súa composición por sexo e por idade, estado civil, tamaño familiar, etc.
• Réxime demográfico: Período correspondente ao modelo de transición demográfica cunhas determinadas características canto á natalidade, á mortalidade e ao crecemento natural ou vexetativo. Distínguense:
  • 1) O antigo réxime demográfico: Con altas taxas de natalidade e mortalidade e crecemento vexetativo escaso.
  • 2) O réxime demográfico moderno: Con taxas de natalidade e mortalidade moi baixas.