Mobilidade da Poboación en España: Éxodo Rural e Inmigración

Mobilidade Espacial da Poboación en España

A dinámica da poboación depende da relación entre nacementos e defuncións e tamén da mobilidade da poboación ou saldo migratorio.

Os movementos migratorios españois clasifícanse en migracións transoceánicas históricas (ata mediados do século XX, cuxo destino principal eran países de América Latina) e migracións modernas (desde finais de 1950, cunha dobre vertente: as migracións interiores campo-cidade e as migracións exteriores, cara aos países industriais de Europa Central e Occidental).

As migracións campo-cidade tiveron lugar ao aumentar a poboación rural, diminuíu a poboación dedicada á agricultura e aumentou a demanda de man de obra na industria e nos servizos. Desde 1961 houbo vinte millóns de desprazamentos interiores.

O Éxodo Rural

O Éxodo Rural (1900-1975)

No primeiro terzo do século XX, houbo migracións desde as zonas rurais ás cidades, debido ás novas actividades industriais e de servizos das áreas urbanas. Os movementos paralizáronse durante a Guerra Civil e a posguerra, para rexurdir con máis forza nas décadas dos 50, 60 e mediados dos 70.

A economía española experimentou un elevado crecemento, co apoio da industrialización e o turismo, o que impulsou a construción de vivendas e infraestruturas. A mecanización de gran parte das tarefas agrarias provocou un éxodo masivo de poboación do medio rural.

Na década dos 60 do século XX, o 60% dos españois trasladáronse a outras provincias. Nestas migracións interiores distínguense:

• Espazos emisores: Eran as áreas rurais do interior peninsular, ou espazos con sistemas agrarios en crise: Andalucía, Estremadura, as dúas Castelas, Aragón, Asturias, Galicia, etc.
• Espazos atractores: Foron Madrid, Cataluña e o País Vasco, que estaban en plena industrialización. Os inmigrantes impulsaron o crecemento de grandes áreas urbanas, como Madrid, Barcelona, etc. Tamén creceron cidades pequenas como Vigo, Huelva, etc., e as principais zonas turísticas do país.

Novas Pautas das Migracións Interiores (1975-Actualidade)

As migracións interiores masivas laborais finalizaron a mediados dos 70 do século XX, debido á crise económica provocada pola alza do prezo do petróleo. Entre 1975 e 1985, debilitáronse os fluxos migratorios interprovinciais. Continuaron, con menos intensidade, os movementos da poboación nova desde o medio rural ás cidades, mentres comezaron os movementos de retorno de emigrantes en sentido oposto.

Coa recuperación económica de mediados dos 80 do século XX, os fluxos reactiváronse, pero sen tanta intensidade. Destaca un modelo migratorio novo, onde as migracións interprovinciais (económicas e por cambios de emprego) perderon importancia en favor das migracións intraprovinciais por cambios de lugar de residencia.

Actualmente, a maioría dos fluxos migratorios son de curta distancia e relaciónanse coa expansión urbana. O crecemento demográfico débese a un conxunto de factores técnicos, económicos, culturais e ambientais.

A Inmigración en España

A partir dos últimos decenios do século XX, iniciouse unha nova etapa nas migracións. O desenvolvemento económico fixo que España pasase de ser un país emigrante a un país inmigrante.

De País de Emigración a Inmigración: Novos Fluxos

Tras a entrada do noso país na UE e a superación da crise económica de mediados dos 80 do século XX, España converteuse en destino dos fluxos migratorios internacionais. En 1985, só contaba con 25.000 residentes estranxeiros, un 0,6% da poboación total. A finais da primeira década do século XXI, superaba os 5,2 millóns, representando o 11,3% da poboación, aínda que tende a baixar nos últimos anos debido á crise de 2007.

O descenso da emigración e o aumento da inmigración exterior fixeron que o saldo migratorio en España fose positivo ata 2011.

Na inmigración estranxeira en España distínguense dúas fases:

Primeira Fase (Década dos 80 do Século XX)

• Numerosos xubilados europeos elixiron España para retirarse e gozar do seu clima e estilo de vida. Estes concentrábanse na costa mediterránea da Península e nas Baleares e Canarias.
• Traballadores de multinacionais europeas que se asentaron en Madrid e Barcelona.
• Unha colonia crecente de marroquís que viñan a España a buscar traballo.

Segunda Fase (1990-Primeiros Anos do Século XXI)

Na segunda fase (1990-primeiros anos do século XXI), chegaron numerosos cidadáns de Europa do Leste, latinoamericanos e asiáticos, e tamén norteafricanos.

A maioría dos inmigrantes proceden agora de América Latina (ecuatorianos, colombianos, bolivianos e peruanos), do norte de África (marroquís) e de Europa (romaneses, británicos, búlgaros, alemáns e italianos). Tamén destacan os chineses.

Distribución Espacial e Actividade da Poboación Inmigrante

Os estranxeiros permanecen nas áreas máis dinámicas de España. Destacan Madrid, o litoral mediterráneo e as illas. Os inmigrantes chegaron a todos os recantos do territorio, aínda que a maioría estea nas grandes cidades.

Tamén destacan os africanos nas áreas rurais con agricultura intensiva. Os inmigrantes ocupan postos de traballo non cubertos pola poboación española.

Efectos da Inmigración en España

Os inmigrantes, co seu traballo, contribuíron ao crecemento económico de España nos anos anteriores á crise económica. A chegada dos estranxeiros freou o proceso de envellecemento da poboación.

Respecto á integración social dos inmigrantes, a situación é moi distinta segundo os colectivos, pois algúns poden integrarse moito máis facilmente ca outros, segundo a súa lingua e cultura.