Migracións en España: Éxodo Rural e Inmigración
A Inmigración e os Movementos Migratorios en España
A dinámica da poboación non depende só do crecemento natural, senón tamén da mobilidade da poboación ou saldo migratorio. Os movementos migratorios prodúcense por causas distintas e coñeceron diferentes fases, tipos e épocas.
Os movementos migratorios españois adoitan clasificarse en:
- Migracións transoceánicas históricas: Cuxo principal punto de destino foron diversos países de América Latina.
- Migracións campo-cidade: Tiveron lugar cando aumentou a poboación rural, diminuíu a poboación empregada na agricultura e aumentou a demanda de man de obra na industria e nos servizos.
O Éxodo Rural: De 1900 a 1975
No primeiro terzo do século XX rexistráronse fortes correntes migratorias desde as zonas rurais ás cidades, impulsadas polas novas actividades industriais e de servizos das áreas urbanas. Estes movementos interrompéronse durante a Guerra Civil e a inmediata posguerra, para rexurdir con moita máis forza nos anos cincuenta e, sobre todo, nos sesenta e primeira metade dos setenta.
Nesta época, a economía española experimentaba un elevado ritmo de crecemento. Ao mesmo tempo, produciuse a mecanización de gran parte das tarefas agrarias.
Finais do Século XX: Crise e Novos Modelos Migratorios
As migracións interiores masivas de carácter laboral finalizan bruscamente a mediados dos anos setenta do século XX, como consecuencia da crise económica que se produciu a causa da alza do prezo do petróleo.
Desta maneira, entre 1975 e 1985 debilitáronse os fluxos migratorios interprovinciais. Continúan os movementos de poboación nova, desde o medio rural ata as cidades, ao mesmo tempo que se inician os movementos de retorno de emigrantes en sentido oposto.
Destaca un modelo migratorio novo, en que as migracións interprovinciais (económicas e motivadas por cambios de emprego) perden importancia a prol das migracións intraprovinciais, orixinadas por cambios no lugar de residencia, pero non necesariamente de emprego.
Na actualidade, a maior parte dos fluxos migratorios son de curta distancia, e están ligados á expansión urbana. Estas migracións son paralelas á continuación do baleirado do medio rural debido non só á emigración, senón tamén ao seu crecemento natural negativo, consecuencia do seu avellentamento.
A Inmigración en España
A partir dos últimos decenios do século XX iniciouse unha nova etapa nas migracións. O desenvolvemento económico transformou España dun país tradicionalmente emigrante a un país receptor de inmigración. Tras a entrada de España na Unión Europea, o país comezou a converterse en destino dos fluxos migratorios internacionais. A conxunción dun descenso da emigración e un aumento sen precedentes da inmigración exterior propiciou que o saldo migratorio en España sexa claramente positivo desde os anos oitenta do século pasado.
Fases da Inmigración Estranxeira en España
No estudo da inmigración estranxeira a España podemos distinguir dúas fases:
- Anos oitenta: A maior parte dos estranxeiros residentes en España procedían de Occidente, o centro e o norte de Europa.
- Década de 1990 e principios do século XXI: Chegaron ao noso país numerosos cidadáns de Europa do Leste, así como latinoamericanos e asiáticos, á vez que continuaba o fluxo de norteafricanos.
A maior parte dos inmigrantes procede agora de América Latina, norte de África e Europa.
Os estranxeiros concéntranse nas áreas máis dinámicas do territorio español, é dicir, onde hai máis oportunidades de emprego. Tamén existe un importante número de estranxeiros, sobre todo africanos, en áreas rurais con agricultura intensiva.
Efectos da Inmigración
Os inmigrantes, co seu traballo, contribuíron de forma decisiva ao crecemento económico de España nos últimos tempos. Ademais, a chegada de estranxeiros freou o proceso de envellecemento da poboación. Este feito é importante desde o punto de vista de mantemento do sistema de pensións e seguridade social: coa chegada masiva de inmigrantes prodúcese unha diminución da proporción de poboación dependente e un aumento do número de contribuíntes.